Lâm Đồng quy hoạch đô thị biển gần 29.000ha với 4 trục động lực
Trên không gian tỉnh rộng nhất cả nước sau hợp nhất, Phan Thiết được định hướng phát triển thành đô thị đa cực, lấy sân bay, đường sắt tốc độ cao và kinh tế biển làm động lực tăng trưởng.

UBND tỉnh Lâm Đồng mới đây đã phê duyệt quy hoạch chung 6 phường thuộc đô thị Phan Thiết đến năm 2050, mở ra định hướng phát triển mới cho khu vực ven biển phía Đông Nam tỉnh.
Quy hoạch được triển khai trên diện tích hơn 28.661ha, bao gồm các phường Phan Thiết, Phú Thủy, Bình Thuận, Hàm Thắng, Tiến Thành, Mũi Né cùng đảo Hòn Lao và phần không gian mở rộng ra biển.
Đáng chú ý, quyết định này được ban hành trong bối cảnh Lâm Đồng sau hợp nhất có diện tích khoảng 24.233km2, lớn nhất cả nước. Với không gian phát triển trải rộng từ cao nguyên xuống duyên hải, việc tổ chức các trung tâm đô thị và hình thành những cực tăng trưởng có vai trò quan trọng trong định hướng phát triển dài hạn của địa phương.

Trong cấu trúc đó, Phan Thiết được xác định là trung tâm kinh tế biển, du lịch và dịch vụ, đồng thời giữ vai trò cực tăng trưởng quan trọng ở phía Đông Nam Lâm Đồng.
Điểm khác biệt của quy hoạch lần này nằm ở việc thay đổi mô hình tổ chức không gian. Thay vì tiếp tục phát triển chủ yếu dọc bờ biển, đô thị Phan Thiết sẽ chuyển sang cấu trúc đa cực, hướng tâm, mở rộng về phía Tây và phía Bắc để giảm áp lực cho khu vực trung tâm hiện hữu. Theo định hướng, không gian đô thị được tổ chức thành 5 khu vực phát triển với những chức năng riêng biệt.
Trong đó, Phan Thiết và Phú Thủy tiếp tục giữ vai trò lõi đô thị, tập trung các hoạt động thương mại, tài chính và dịch vụ biển cao cấp. Khu vực này có quy mô khoảng 2.330,91ha, dự kiến đạt 177.200 người vào năm 2050.
Điểm nhấn là phát triển đô thị nén với hai khu đô thị hỗn hợp cao tầng ven biển, kết hợp không gian thương mại, quảng trường, công viên và bãi tắm công cộng.

Cảng Phan Thiết cũng được định hướng chuyển đổi từ cảng hỗn hợp sang cảng tàu khách chuyên biệt. Dọc sông Cà Ty, sông Cái và kênh Thoát lũ sẽ hình thành các không gian dịch vụ, du lịch sinh thái và kinh tế đêm, góp phần mở rộng hoạt động kinh tế đô thị ngoài khu vực bờ biển.
Ở phía Bắc, phường Hàm Thắng được quy hoạch thành trung tâm dịch vụ công, y tế, giáo dục và tiện ích công cộng cấp vùng. Khu vực rộng khoảng 4.493ha, dự kiến có 191.300 người vào năm 2050, đồng thời phát triển các khu đô thị sinh thái mật độ thấp, công viên hồ nước và hạ tầng xanh thích ứng với ngập lụt.
Trong khi đó, phường Bình Thuận sẽ đảm nhận vai trò cửa ngõ giao thương phía Tây, với diện tích khoảng 4.474ha và quy mô dân số dự kiến 124.100 người. Đây là khu vực được định hướng hình thành trung tâm giao thông đa phương thức, kết hợp phát triển công nghệ cao, công nghiệp, nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao và các khu đô thị theo mô hình TOD (phát triển đô thị gắn với giao thông công cộng).

Đối với dải ven biển phía Nam, phường Tiến Thành được quy hoạch thành trung tâm giải trí, thể thao và nghỉ dưỡng, với quy mô khoảng 5.536,93ha, dự kiến có 138.900 người. Các dự án nghỉ dưỡng tích hợp, du lịch chăm sóc sức khỏe và đô thị dịch vụ sẽ tập trung phát triển dọc tuyến ĐT.719B.
Đáng chú ý, phường Mũi Né là khu vực phát triển có diện tích lớn nhất trong quy hoạch, khoảng 11.826,41ha, bao gồm đảo Hòn Lao, với dân số dự kiến 218.500 người vào năm 2050.
Không gian này được định hướng phát triển theo mô hình đô thị sân bay, lấy Cảng hàng không Phan Thiết làm hạt nhân, kết hợp trung tâm logistics hàng không, các khu du lịch cao cấp và không gian sinh thái gắn với Khu du lịch quốc gia Mũi Né.
Bên cạnh việc phân chia các cực phát triển, quy hoạch còn đặt trọng tâm vào hệ thống giao thông kết nối liên vùng.
Trong đó, Cảng hàng không Phan Thiết được kỳ vọng tạo động lực cho khu vực đô thị sân bay tại Mũi Né. Tại phường Bình Thuận, hai nhà ga đường sắt sẽ trở thành đầu mối giao thông TOD, kết nối đường sắt tốc độ cao, đường sắt quốc gia với mạng lưới giao thông công cộng vào trung tâm.
Hệ thống đường bộ cũng được định hướng hoàn thiện thông qua các tuyến kết nối cao tốc với lõi đô thị, trục Bắc - Nam qua Hàm Thắng - Phú Thủy, tuyến tránh Quốc lộ 1 và đường ven biển kéo dài từ Tiến Thành đến Mũi Né.
Những kết nối này được kỳ vọng tạo điều kiện mở rộng không gian phát triển đô thị, phân bổ lại các hoạt động kinh tế và tăng khả năng liên kết giữa khu vực ven biển với các địa bàn khác trong tỉnh.

Theo dự báo, dân số đô thị Phan Thiết sẽ tăng từ khoảng 490.800 người vào năm 2030 lên 850.000 người vào năm 2050. Cùng thời gian, lượng khách du lịch dự kiến tăng từ 12 triệu lên gần 27,8 triệu lượt mỗi năm.
Để đáp ứng quy mô phát triển này, giai đoạn đến năm 2030, Lâm Đồng ưu tiên đầu tư các tuyến giao thông khung, công trình chống ngập, hệ thống cấp thoát nước và hạ tầng xã hội thiết yếu.
Giai đoạn 2031-2050, trọng tâm chuyển sang hoàn thiện các công trình có tính động lực dài hạn như đường sắt tốc độ cao, đường sắt đô thị, các khu đô thị TOD, đô thị sân bay, khu công nghệ cao và đô thị lấn biển.
Theo định hướng được phê duyệt, Phan Thiết phấn đấu đạt tiêu chuẩn đô thị loại II vào năm 2030, tiến tới trở thành đô thị biển hiện đại, xanh, thông minh và thích ứng với biến đổi khí hậu.
Trong không gian Lâm Đồng sau hợp nhất, quy hoạch Phan Thiết không chỉ đặt mục tiêu mở rộng đô thị ven biển mà còn hướng tới hình thành một cực phát triển có chức năng kinh tế riêng, bổ sung động lực tăng trưởng cho địa phương thông qua du lịch, dịch vụ, công nghiệp và hệ thống giao thông liên vùng.
