Việt Nam chuẩn bị phá dỡ 2 tòa chung cư gần 50 năm từng được ví là 'xóm nhà giàu'

UBND tỉnh Nghệ An vừa ban hành Kế hoạch số 915/KH-UBND ngày 5/10/2026 về quản lý, chỉnh trang nhà chung cư trên địa bàn tỉnh năm 2026. Trong đó, tỉnh đặt mục tiêu hoàn thành phá dỡ toàn bộ 6 nhà chung cư cũ còn lại tại khu chung cư Quang Trung, phường Thành Vinh, tạo quỹ đất để triển khai dự án cải tạo, xây dựng lại khu tập thể này.

Theo thống kê, Nghệ An hiện có 129 nhà chung cư đã hoàn thành và đưa vào sử dụng, chủ yếu tập trung tại TP Vinh (cũ). Trong số này, có 23 nhà chung cư cũ và 106 nhà chung cư không thuộc diện nhà chung cư cũ.

Riêng tại khu chung cư Quang Trung, 17/23 nhà chung cư cũ đã được phá dỡ, đạt khoảng 74%. Sáu tòa nhà còn lại gồm C2, C3, C4, C5, C6 và D2 sẽ được tập trung phá dỡ trong năm 2026 theo kế hoạch của UBND tỉnh.

Việc phá dỡ các công trình này nhằm tạo quỹ đất phục vụ dự án cải tạo, xây dựng lại khu chung cư Quang Trung theo quy hoạch, bảo đảm sự đồng bộ về hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội, kiến trúc và cảnh quan.

Được Chính phủ Đức viện trợ xây dựng năm 1974 và đưa vào sử dụng từ năm 1976, khu chung cư Quang Trung từng là một trong những khu tập thể hiện đại bậc nhất TP Vinh (cũ) và khu vực miền Trung thời điểm đó. Với 22 tòa nhà cao 5 tầng, nơi đây từng được xem là hình mẫu về nhà ở đô thị trong giai đoạn sau chiến tranh.

Trong thời kỳ bao cấp, khu chung cư Quang Trung còn được ví như “xóm nhà giàu”, bởi cư dân chủ yếu là cán bộ lãnh đạo, trí thức, công nhân viên xuất sắc và chuyên gia. Khi đó, sở hữu một căn hộ tại đây không chỉ đáp ứng nhu cầu an cư mà còn được xem là biểu tượng của vị thế và sự sung túc.

Tuy nhiên, sau gần nửa thế kỷ sử dụng, diện mạo khu chung cư đã thay đổi đáng kể. Các công trình ngày càng xuống cấp, trong khi phần lớn cư dân hiện nay là cán bộ hưu trí, công nhân, viên chức và các hộ có thu nhập trung bình, thấp. Do hạn chế về tài chính, nhiều gia đình vẫn phải sinh sống trong những căn hộ cũ kỹ, chưa có điều kiện chuyển sang nhà ở thương mại.

Thực tế, nhiều công trình tại đây đã xuất hiện tình trạng thấm dột, nứt tường, bong tróc bê tông và rêu mốc. Hệ thống, phương tiện phòng cháy, chữa cháy (PCCC) tại một số nơi chưa được trang bị đầy đủ hoặc đã hư hỏng.

Bên cạnh đó, tình trạng người dân tự ý cơi nới căn hộ, lắp đặt lồng sắt dạng “chuồng cọp” bên ngoài cũng ảnh hưởng đến mỹ quan đô thị, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn và gây khó khăn cho công tác PCCC, cứu nạn, cứu hộ. Đây là những vấn đề đặt ra yêu cầu cấp thiết phải đẩy nhanh việc phá dỡ, cải tạo và xây dựng lại khu chung cư Quang Trung, bảo đảm điều kiện sống an toàn, đồng bộ hơn cho người dân.