Vùng Đông Bắc nước ta có hồ nước ngọt rộng 8.000ha, được ví như 'tiểu Hạ Long' giữa đại ngàn

Hồ Na Hang nằm trên địa bàn của hai huyện Na Hang và Lâm Bình cũ, thuộc phía Bắc tỉnh Tuyên Quang, cách Hà Nội khoảng 250km.

Dù chưa phải là cái tên quá quen thuộc trên bản đồ du lịch miền Bắc, Na Hang lại sở hữu vẻ đẹp thiên nhiên nguyên sơ cùng những giá trị sinh thái, văn hóa đặc biệt.

Tên gọi Na Hang bắt nguồn từ tiếng Tày, có nghĩa là “ruộng cuối” hoặc “ruộng dưới thung lũng”. Cách gọi này phần nào phản ánh rõ nét đặc điểm địa hình nơi đây - một vùng đất nằm sâu giữa núi rừng trùng điệp, nơi con người sinh sống hài hòa cùng thiên nhiên hoang sơ.

Hồ Na Hang nằm trong Khu bảo tồn thiên nhiên Na Hang - Lâm Bình với diện tích trên 21.000ha. Nơi đây sở hữu hệ sinh thái đa dạng, phong phú bậc nhất khu vực miền núi phía Bắc. Hồ được hình thành từ công trình thủy điện Tuyên Quang, nằm tại hợp lưu của hai dòng sông lớn là sông Gâm và sông Năng.

Trải rộng trên diện tích hàng trăm km2, trong đó hơn 8.000ha là mặt nước, hồ được bao bọc bởi hệ thống núi đá vôi, rừng nguyên sinh và những thung lũng sâu, tạo nên một không gian sơn thủy hữu tình hiếm có.

Nhìn từ trên cao, mặt hồ như một tấm gương ngọc bích khổng lồ, phẳng lặng và trong vắt giữa đại ngàn. Nổi lên giữa lòng hồ ấy là những dãy núi đá vôi xanh thẫm, đỉnh nhọn đỉnh tù nhấp nhô, tầng tầng lớp lớp đan cài vào nhau như một mê cung tự nhiên. Chính cảnh sắc kỳ vĩ ấy đã khiến bao người liên tưởng đến hình ảnh "99 ngọn núi" đang nhô lên từ mặt nước.

Sự giao hòa giữa núi, nước và rừng đã tạo nên vẻ đẹp đặc trưng, giúp Na Hang được ví như “Vịnh Hạ Long trên núi” của vùng Đông Bắc.

Không chỉ sở hữu cảnh quan kỳ vĩ, hồ Na Hang còn được xem là “lá phổi xanh” của vùng Đông Bắc, nơi có giá trị sinh thái đặc biệt quan trọng. Nơi đây bảo tồn hệ sinh thái rừng nguyên sinh với nhiều loài động, thực vật quý hiếm. Khu bảo tồn ghi nhận hơn 1.100 loài thực vật bậc cao, gần 90 loài thú và gần 300 loài chim.

Nổi bật trong số đó là quần thể voọc mũi hếch - một trong những loài linh trưởng quý hiếm đang được bảo vệ. Bên cạnh đó, hệ động vật bò sát, lưỡng cư đặc trưng cho hệ sinh thái á nhiệt đới vùng Bắc Đông Dương cũng góp phần tạo nên sự đa dạng sinh học của khu vực.

Với hệ sinh thái rừng và mặt nước rộng lớn, Na Hang đóng vai trò quan trọng trong việc điều hòa khí hậu vùng Đông Bắc, bảo vệ nguồn nước sông Gâm và duy trì sự cân bằng sinh thái cho toàn khu vực. Năm 2019, nơi đây được công nhận là Danh lam thắng cảnh quốc gia đặc biệt, trở thành niềm tự hào của tỉnh Tuyên Quang.

Không chỉ gây ấn tượng bởi địa hình hùng vĩ, Na Hang còn cuốn hút bởi vẻ đẹp biến đổi theo từng mùa trong năm. Vào tháng 10, khi những chiếc lá vàng bắt đầu rơi trên mặt hồ phẳng lặng, không gian nơi đây trở nên lãng mạn, trầm mặc với sắc màu đặc trưng của mùa thu.

Từ tháng 11 đến tháng 1 năm sau, hồ Na Hang khoác lên vẻ đẹp huyền ảo khi mặt nước chìm trong làn sương mờ, những tầng mây trắng phủ nhẹ trên các đỉnh núi. Đây cũng là thời điểm nhiều du khách tìm đến để cảm nhận sự yên bình giữa núi rừng.

Một trong những yếu tố làm nên sức hút riêng của Na Hang chính là đời sống văn hóa đa sắc tộc. Bao quanh vùng đất này là cộng đồng 12 dân tộc cùng sinh sống, trong đó có người Tày, Dao, Mông… Mỗi dân tộc mang đến những nét văn hóa độc đáo, góp phần tạo nên bản sắc riêng cho vùng đất.

Không gian văn hóa Na Hang được bồi đắp bởi những làn điệu Then, sli, lượn, tiếng đàn tính và tiếng kèn truyền thống, phản ánh đời sống tinh thần phong phú của đồng bào vùng cao. Người dân nơi đây vẫn gìn giữ nhiều nét văn hóa lâu đời thông qua các nghi lễ như Lồng Tồng, mừng lúa mới, cấp sắc cùng những sinh hoạt cộng đồng gắn liền với trang phục thổ cẩm, tiếng khèn Mông và âm thanh ngân vang của đàn tính.

Bên cạnh những giá trị văn hóa đặc sắc, ẩm thực địa phương cũng là một phần không thể thiếu trong hành trình khám phá Na Hang. Những món ăn mang đậm hương vị núi rừng như thịt trâu khô gác bếp, thịt lợn đen, xôi ngũ sắc… không chỉ hấp dẫn bởi cách chế biến truyền thống mà còn lưu giữ câu chuyện về đời sống, phong tục của người dân bản địa.

Sự kết hợp giữa cảnh quan thiên nhiên và bản sắc văn hóa đa dân tộc đã tạo nên một Na Hang vừa nguyên sơ, vừa giàu chiều sâu nhân văn.

Ngày nay, du lịch Na Hang đang phát triển theo hướng trải nghiệm sinh thái và khám phá. Du khách có thể du thuyền trên lòng hồ, ghé thăm thác Khuổi Nhi, thác Pác Ban, Pác Hẩu, Pác Khoang, Thượng Lâm, hang Nà Chao... Nơi đây đã để lại nhiều di chỉ khảo cổ thời đại đồ đá mới và kim khí.

Trên hành trình khám phá, du khách còn có thể chiêm ngưỡng hệ thống rừng nguyên sinh thuộc khu bảo tồn Tát Kẻ - Bản Bung, nơi lưu giữ nhiều loài động thực vật quý hiếm, cùng những địa danh gắn với truyền thuyết dân gian như núi Pắc Tạ, núi Xa Tạ hay “cọc Vài” đá.

Những trải nghiệm ấy không chỉ mở ra hành trình khám phá thiên nhiên mà còn giúp du khách hiểu hơn về đời sống, văn hóa và những câu chuyện gắn liền với vùng đất này.

Na Hang hôm nay không chỉ là một điểm đến du lịch đơn thuần mà đang dần trở thành biểu tượng của du lịch sinh thái vùng Đông Bắc. Với vẻ đẹp nguyên sơ, hệ sinh thái đa dạng cùng nền văn hóa đặc sắc, nơi đây đang sở hữu nhiều tiềm năng để trở thành điểm nhấn nổi bật trên bản đồ du lịch Việt Nam.