Việt Nam sở hữu một 'cực phẩm địa chất’ có niên đại 320 triệu năm, nằm trong lòng vịnh biển 'đẹp nhất thế giới' được UNESCO vinh danh
Không chỉ mang giá trị địa chất đặc sắc, nơi đây còn sở hữu hệ thực vật phong phú giữa lòng vịnh di sản.
Công viên Đá Xếp là một trong những khu vực tiêu biểu phản ánh rõ nét lịch sử kiến tạo địa chất kéo dài hàng trăm triệu năm của Vịnh Hạ Long.
Nằm giữa quần thể hàng nghìn đảo đá và hang động đặc sắc của di sản thiên nhiên thế giới, nơi đây được xem là minh chứng sinh động cho quá trình hình thành và phát triển địa chất lâu dài của vùng biển Đông Bắc Việt Nam.
Trong quần thể Công viên Đá Xếp, hòn Xếp là điểm nổi bật nhất, thuộc tuyến tham quan số 4 trên Vịnh Hạ Long. Địa điểm này nằm cách Cảng tàu quốc tế Tuần Châu khoảng 30km về phía Đông Nam và cách Cảng tàu khách quốc tế Hạ Long khoảng 25km.


Từ xa, hòn Xếp hiện lên giữa biển khơi với hình dáng được nhiều người ví như một kim tự tháp khổng lồ. Toàn bộ đảo được cấu thành từ những khối đá lớn có hình dạng vuông vức, xếp chồng theo từng lớp rõ ràng, tạo nên độ cao khoảng 21m.
Dưới tác động của gió, sóng biển cùng các quá trình địa chất tự nhiên kéo dài hàng triệu năm, những lớp đá nơi đây đã hình thành diện mạo đặc trưng, trở thành một trong những địa điểm nghiên cứu địa chất đáng chú ý trên Vịnh Hạ Long.
Không chỉ mang giá trị về mặt cảnh quan, hòn Xếp còn lưu giữ nhiều dấu tích khoa học quan trọng. Những lớp đá phân tầng, các vân đá cùng hiện tượng uốn nếp và đứt gãy địa chất xuất hiện chồng lớp phản ánh quá trình vận động lâu dài của vỏ Trái Đất.

Theo các tài liệu nghiên cứu về Vịnh Hạ Long, hệ thống đá vôi trong khu vực đã trải qua quá trình hình thành và biến đổi kéo dài hàng trăm triệu năm. Sự thay đổi của mực nước biển qua các thời kỳ kết hợp với những tác động địa chất phức tạp đã góp phần tạo nên hệ thống đảo đá, hang động và địa hình karst đặc sắc như hiện nay.
Bên cạnh các giá trị địa chất, hòn Xếp còn sở hữu hệ thực vật phong phú. Trên nền đá núi màu nâu trầm nổi bật sắc vàng của hoa lan hài vệ nữ cùng nhiều loài thực vật đặc hữu khác. Sự tồn tại của thảm thực vật đã tạo nên những điểm nhấn sinh thái trên các khối đá vôi giữa biển.
Bao quanh hòn Xếp là nhiều đảo đá lớn nhỏ có cấu trúc địa chất tương đồng, được hình thành từ các lớp đá nằm ngang xếp chồng lên nhau. Sự kết nối giữa các đảo đá tạo nên một quần thể cảnh quan rộng lớn thường được gọi là Công viên Đá Xếp. Từ các tàu tham quan, du khách có thể quan sát những dãy đảo đá nối tiếp nhau trên mặt nước, tạo nên khung cảnh đặc trưng của vùng di sản.

Không gian nơi đây là sự kết hợp giữa màu xanh ngọc bích của mặt nước Vịnh Hạ Long, sắc xám của những khối đá vôi cổ cùng hệ sinh thái tự nhiên trên các đảo đá. Trong điều kiện thời tiết thuận lợi, nhiều loài chim hoang dã xuất hiện quanh các vách núi, góp phần tạo nên hệ sinh thái đa dạng của khu vực.
Theo đánh giá của các nhà khoa học, những lớp đá có niên đại hơn 320 triệu năm tại Công viên Đá Xếp là nguồn tư liệu quan trọng phục vụ công tác nghiên cứu địa chất. Đây cũng là khu vực thu hút sự quan tâm của nhiều nhà khoa học trong và ngoài nước khi tìm hiểu lịch sử phát triển địa chất của Vịnh Hạ Long cũng như vùng ven biển Đông Bắc Việt Nam.

Do nằm xa các tuyến du lịch phổ biến, hành trình đến Công viên Đá Xếp mang đến trải nghiệm khám phá riêng biệt. Từ cảng Tuần Châu, du khách sẽ di chuyển qua nhiều địa danh nổi tiếng của Vịnh Hạ Long như Hòn Chó Đá, Hòn Gà Chọi, đảo Ti Tốp, hang Sửng Sốt và hang Thiên Cung trước khi tiếp cận khu vực công viên.
| Năm 1994, UNESCO công nhận Vịnh Hạ Long là Di sản Thiên nhiên Thế giới nhờ giá trị thẩm mỹ nổi bật toàn cầu. Đến năm 2000, Vịnh Hạ Long tiếp tục được UNESCO ghi danh lần thứ hai dựa trên các giá trị địa chất và địa mạo đặc sắc. Ngày 16/9/2023, tại Kỳ họp lần thứ 45 của Ủy ban Di sản Thế giới, UNESCO chính thức công nhận Vịnh Hạ Long - Quần đảo Cát Bà là Di sản Thiên nhiên Thế giới liên tỉnh, thành phố đầu tiên của Việt Nam. Việc khu vực này được Liên hiệp Khoa học Địa chất Quốc tế công nhận là Di sản Địa chất Quốc tế tiếp tục khẳng định những giá trị nổi bật về địa chất của quần thể di sản. Không chỉ được giới nghiên cứu quan tâm, Vịnh Hạ Long còn nhiều lần xuất hiện trong các bảng xếp hạng du lịch quốc tế. Tháng 5/2024, tạp chí du lịch Travel+Leisure công bố danh sách 55 điểm đến đẹp nhất thế giới, trong đó Vịnh Hạ Long là đại diện của Việt Nam được vinh danh. Tạp chí mô tả điểm đến này nổi bật với những dãy núi đá vôi phủ xanh giữa làn nước màu ngọc bích, trở thành địa danh được nhiều du khách và nhiếp ảnh gia lựa chọn khi khám phá vẻ đẹp thiên nhiên Việt Nam. |
