Warren Buffett tiết lộ sai lầm lớn nhất sự nghiệp gây thiệt hại 200 tỷ USD

Kể từ khi nắm quyền kiểm soát Berkshire Hathaway vào năm 1965, Buffett đã biến một công ty dệt may sa sút thành tập đoàn khổng lồ có giá trị vượt 1.000 tỷ USD. Phần lớn tài sản ròng ước tính 151 tỷ USD của ông đến từ cổ phiếu hạng A của Berkshire, đưa Buffett đứng thứ 10 trong bảng xếp hạng tỷ phú thế giới.

Tuy nhiên, nghịch lý nằm ở chỗ chính Buffett lại nhiều lần thừa nhận Berkshire Hathaway là “cổ phiếu ngu ngốc nhất” mà ông từng mua, một quyết định mà theo tính toán của ông đã khiến giá trị tiềm năng bị đánh mất lên tới hàng trăm tỷ USD.

Trong một cuộc trò chuyện hiếm hoi được CNBC ghi lại năm 2010, Buffett đã giải thích vì sao thương vụ mua Berkshire Hathaway vào đầu thập niên 1960 lại trở thành bài học đắt giá nhất đời đầu tư của ông.

Thời điểm đó, Buffett đang điều hành một quỹ đầu tư nhỏ với quy mô khoảng 7 triệu USD. Berkshire Hathaway khi ấy chỉ là một công ty dệt may đang trên đà suy thoái, liên tục đóng cửa các nhà máy và dùng tiền thu được để mua lại cổ phiếu. Nhìn thấy cổ phiếu được định giá thấp so với tài sản lưu động, Buffett coi đây là cơ hội đầu tư ngắn hạn nhằm kiếm lợi nhuận nhỏ từ các đợt chào mua cổ phần.

Đến năm 1964, Buffett đã nắm giữ một lượng cổ phiếu đáng kể và trực tiếp gặp ban lãnh đạo công ty. Khi được hỏi mức giá sẵn sàng bán cổ phần, ông đưa ra con số 11,50 USD . Ban lãnh đạo khi đó đã đồng ý bằng lời. Tuy nhiên, vài tuần sau, thư chào mua chính thức được gửi tới với mức giá chỉ 11,375 USD, thấp hơn 0,125 USD so với cam kết ban đầu.

Sự khác biệt nhỏ này đã khiến Buffett nổi giận. Thay vì bán cổ phần như dự định, ông tiếp tục mua thêm cổ phiếu, giành quyền kiểm soát Berkshire Hathaway và sa thải ban lãnh đạo cũ. Quyết định mang tính cảm xúc này, theo Buffett, đã đẩy ông vào một cái bẫy lớn hơn.

“Vấn đề là tôi đã dồn một lượng vốn khổng lồ vào một ngành kinh doanh tồi”, Buffett thừa nhận. Berkshire Hathaway từ đó trở thành nền tảng cho toàn bộ đế chế đầu tư của ông, nhưng đồng thời cũng mang theo “mỏ neo” là mảng dệt may kém hiệu quả. Trong suốt gần 20 năm, Buffett cố gắng vực dậy hoạt động này trước khi chấp nhận từ bỏ.

Theo Buffett, nếu ngay từ đầu ông dùng số tiền đó để xây dựng một công ty bảo hiểm mới thay vì gắn chặt với Berkshire Hathaway, giá trị tập đoàn ngày nay có thể cao gấp đôi. Ông ước tính sai lầm này đã khiến quy mô tài sản tiềm năng bị hụt khoảng 200 tỷ USD.

“Tôi nghĩ mình có thể điều hành một doanh nghiệp dệt may”, Buffett nói nửa đùa nửa thật, “và đó chính là sai lầm”.

Từ trải nghiệm cay đắng đó, Buffett rút ra triết lý đầu tư mà ông coi là cốt lõi cho phần còn lại của sự nghiệp: điều quan trọng không phải mua thứ gì rẻ, mà là mua một doanh nghiệp tốt với mức giá hợp lý. Theo ông, một nhà quản lý dù xuất sắc đến đâu cũng không thể biến một ngành kinh doanh có nền tảng yếu thành thành công bền vững.

Buffett từng đúc kết quan điểm này trong báo cáo thường niên của Berkshire: khi một nhà quản lý được ca ngợi vì tài năng đối mặt với một doanh nghiệp có kinh tế tồi, thứ giữ nguyên danh tiếng sau cùng sẽ là sự tồi tệ của doanh nghiệp đó.

Bài học từ Berkshire cũng khiến Buffett trở nên thận trọng hơn trước những lĩnh vực có “độ khó cao”. Theo ông, trong kinh doanh không tồn tại điểm cộng cho việc chọn con đường gian nan. Khác với thể thao, nơi độ khó được chấm điểm, thị trường chỉ quan tâm đến kết quả cuối cùng. “Bạn nên bước qua rào cao 0,3m thay vì cố nhảy qua rào cao 2m”, Buffett nói.

Dù vậy, Buffett cũng thừa nhận không phải lúc nào ông cũng né tránh các ngành bị coi là thoái trào. Thương vụ mua lại một tờ báo địa phương năm 1977 từng mang lại lợi nhuận đáng kể, nhưng ông nhấn mạnh môi trường kinh doanh khi đó hoàn toàn khác so với giai đoạn sau này, khi mô hình báo in dần mất lợi thế.

Nhìn lại chặng đường dài, Buffett cho rằng nếu chịu lắng nghe người cộng sự lâu năm Charlie Munger sớm hơn, ông có thể đã tránh được nhiều sai lầm. Munger từ rất sớm đã khuyên ông từ bỏ tư duy “mua rẻ” thuần túy để tập trung vào chất lượng doanh nghiệp.

Ở tuổi xế chiều sự nghiệp, Warren Buffett không né tránh việc gọi quyết định mua Berkshire Hathaway là sai lầm lớn nhất đời mình. Nhưng chính từ sai lầm đó, ông xây dựng nên một trong những triết lý đầu tư có ảnh hưởng sâu rộng nhất thế kỷ 20, đồng thời tạo ra đế chế khiến cả Phố Wall phải nể phục.

Theo CNBC