Xuất khẩu trực tiếp sang Trung Quốc: Trái ngọt giúp hàng ngàn nông dân láng giềng thoát nghèo

Những mùa vụ trước đây, điệp khúc được mùa mất giá luôn là nỗi ám ảnh thường trực đối với người nông dân trồng trái cây. Thế nhưng bức tranh ảm đạm đó đã hoàn toàn lùi vào dĩ vãng tại các tỉnh miền tây Campuchia. Kể từ cuối năm 2022, một làn sóng thu mua tấp nập chưa từng có đã tràn qua những miệt vườn rộng lớn, mang theo sự ổn định và cả sự khấm khá thực sự cho người dân địa phương.

Lối thoát từ sự kết nối trực tiếp với thị trường tỷ dân

Bà Sen Sokhoeun là một minh chứng điển hình cho sự đổi thay ngoạn mục này. Người nông dân 60 tuổi hiện sở hữu một vườn nhãn rộng 16 ha tại tỉnh Pailin, cho năng suất trung bình khoảng 80 tấn mỗi năm. Nếu như trước đây, bà luôn thấp thỏm lo âu mỗi khi mùa vụ đến gần vì điệp khúc rớt giá không phanh, thì nay nụ cười đã hiện hữu thường trực trên gương mặt. Thay vì phải chật vật tìm đầu ra hay phấp phỏng chờ đợi thương lái, các nhà nhập khẩu Trung Quốc giờ đây lặn lội tìm đến tận cổng vườn của bà để đảm bảo nguồn hàng xuyên suốt vụ thu hoạch.

"Trong vụ thu hoạch, đại diện doanh nghiệp mua trực tiếp từ các vườn của chúng tôi. Là một người nông dân, tôi rất vui mừng khi vụ thu hoạch của chúng tôi bán được dễ dàng và mang lại lợi nhuận cao", bà chia sẻ. Chính sách thu mua số lượng lớn với mức giá ưu đãi và ổn định từ đối tác đã tiếp thêm sức mạnh cho nhà nông. Sự bấp bênh biến mất, nhường chỗ cho sự tự tin khi những người nông dân như bà Sokhoeun đang mạnh dạn lên kế hoạch mở rộng diện tích canh tác trong thời gian tới.

Cứu cánh cho loại quả từng đứng trước nguy cơ làm củi

Sự trỗi dậy của nhãn Pailin không phải là một sự kiện ngẫu nhiên mà đến từ những cái bắt tay tầm vĩ mô. Nhãn chính thức trở thành một trong năm loại trái cây tươi của Campuchia, bên cạnh chuối vàng, xoài, dừa và sầu riêng, được cấp phép xuất khẩu trực tiếp sang thị trường Trung Quốc. Bước ngoặt pháp lý này đã khơi thông dòng chảy thương mại, biến những chùm nhãn chín mọng thành thứ hàng hóa có giá trị cao trên khay hoa quả của người tiêu dùng quốc tế. Theo ông Sa Chamroeun, đại diện Công ty TNHH Xuất Nhập khẩu Jinkwoayuan Campuchia Trung Quốc, thị hiếu của người tiêu dùng đại lục đặc biệt ưu ái nhãn Pailin bởi phần cùi thịt ngọt thanh, giòn và ráo nước.

Đơn vị này đã trực tiếp thu gom 18.000 tấn nhãn tươi trong năm ngoái và đang vạch ra tham vọng đẩy sản lượng lên 30.000 tấn trong mỗi năm tiếp theo. Ông Chamroeun thẳng thắn nhìn nhận rằng, việc dòng vốn từ Trung Quốc đổ vào thu mua đã đóng vai trò như một chiếc phao cứu sinh, giúp bình ổn giá cả thị trường nội địa vốn rất mong manh. Ông cũng không quên nhấn mạnh một hiện thực nghiệt ngã rằng, nếu không có cánh cửa xuất khẩu này, mức giá chạm đáy rất có thể đã buộc người nông dân phải chặt bỏ những vườn cây tâm huyết để dùng làm củi đốt.

"Năm này qua năm khác, sinh kế của nông dân đã cải thiện đáng kể, nhiều người giờ đây đã có thể xây nhà và mua được ô tô", vị đại diện doanh nghiệp khẳng định. Số liệu từ Bộ Nông nghiệp, Lâm nghiệp và Thủy sản Campuchia cho thấy quy mô của ngành hàng này đóng vai trò quan trọng trong sinh kế vùng. Quốc gia này hiện có hơn 13.600 ha diện tích trồng nhãn, phân bổ chủ yếu tại các vựa nông sản lớn như Pailin, Battambang và Banteay Meanchey. Đầu ra ổn định không chỉ mang lại ấm no cho từng hộ gia đình mà còn mở ra một hướng đi bền vững, định hình lại cấu trúc nông nghiệp xuất khẩu của cả một vùng đất liền kề biên giới.