Xuất khẩu tỷ USD nhưng giá sầu riêng vẫn chịu sức ép giảm 5-10%
Ngoài áp lực giá, doanh nghiệp còn phải gánh thêm chi phí vận chuyển, xây dựng mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói và đáp ứng các tiêu chuẩn ngày càng khắt khe của thị trường nhập khẩu.
Sau giai đoạn tăng trưởng mạnh về diện tích và kim ngạch xuất khẩu, ngành sầu riêng Việt Nam đang đối mặt áp lực dư cung và cạnh tranh ngày càng gay gắt. Các chuyên gia và doanh nghiệp dự báo giá sầu riêng có thể tiếp tục giảm 5-10% mỗi năm nếu nguồn cung vẫn vượt nhu cầu thị trường.
Nhận định được đưa ra tại Hội thảo Sầu riêng châu Á lần thứ 2 do Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) - Chi nhánh khu vực TP.HCM phối hợp với các đơn vị tổ chức ngày 14/7, nhằm tìm giải pháp nâng cao chất lượng và thúc đẩy xuất khẩu chính ngạch sang Trung Quốc.
Theo số liệu của Cục Hải quan, 5 tháng đầu năm nay, xuất khẩu sầu riêng đạt 562,4 triệu USD. Trong đó, sầu riêng tươi đạt 483,1 triệu USD, tăng 43,4% so với cùng kỳ; sầu riêng đông lạnh đạt 77,9 triệu USD, tăng 60,3%; còn sầu riêng chế biến đạt 1,4 triệu USD, tăng 16,7%.
Ông Trần Ngọc Liêm, Giám đốc VCCI-HCM, cho biết chỉ trong vài năm, sầu riêng đã trở thành một trong những ngành hàng tăng trưởng nhanh nhất của nông nghiệp Việt Nam.
Sản lượng tăng từ khoảng 366.000 tấn năm 2015 lên hơn 1,5 triệu tấn năm 2024, với diện tích gần 180.000 ha. Kim ngạch xuất khẩu cũng tăng từ hơn 277 triệu USD năm 2022 lên khoảng 4 tỷ USD năm 2025.
Tuy nhiên, theo ông Liêm, tốc độ mở rộng diện tích quá nhanh khiến nguồn cung tăng mạnh, có thời điểm vượt khả năng hấp thụ của thị trường, tạo áp lực giảm giá tại nhiều địa phương.
Bên cạnh đó, lượng sầu riêng đáp ứng đầy đủ yêu cầu về kiểm dịch thực vật, mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói và quy cách của các thị trường nhập khẩu, đặc biệt là Trung Quốc, vẫn còn hạn chế. Điều này khiến hoạt động thông quan nhiều thời điểm bị chậm, chi phí kiểm nghiệm tăng và phát sinh nguy cơ bị cảnh báo vi phạm.
Sức ép cạnh tranh cũng gia tăng khi ngoài Thái Lan, nhiều quốc gia như Campuchia, Lào, Malaysia, Philippines và Indonesia đều đang mở rộng xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc.
Theo ông Liêm, ngành sầu riêng Việt Nam không thể tiếp tục cạnh tranh bằng sản lượng và giá bán mà cần chuyển sang cạnh tranh bằng chất lượng, tiêu chuẩn và thương hiệu.
Đồng quan điểm, bà Ngô Tường Vy, Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc Công ty CP Tập đoàn Xuất nhập khẩu Trái cây Chánh Thu, cho rằng nếu cung tiếp tục vượt cầu, giá sầu riêng có thể giảm khoảng 5-10% mỗi năm so với năm trước.
Ngoài áp lực giá, doanh nghiệp còn phải gánh thêm chi phí vận chuyển, xây dựng mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói và đáp ứng các tiêu chuẩn ngày càng khắt khe của thị trường nhập khẩu.
Theo các chuyên gia, trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt, việc chuẩn hóa vùng nguyên liệu, nâng cao chất lượng, minh bạch truy xuất nguồn gốc và đẩy mạnh chế biến sâu sẽ là giải pháp quan trọng để sầu riêng Việt Nam giữ vững vị thế tại thị trường xuất khẩu tỷ USD.
