12.000 tỷ đồng bị rút ra ồ ạt, nhà đầu tư nước ngoài liên tiếp rút vốn: Chuyện gì xảy ra với nền kinh tế lớn nhất Đông Nam Á?

Trong tuần thứ hai của tháng 1 năm 2026, các nhà đầu tư nước ngoài ghi nhận dòng vốn ròng chảy ra khỏi thị trường tài chính Indonesia với tổng trị giá 7.710 tỷ rupiah (khoảng 455,3 triệu USD, tức gần 11.972 tỷ đồng), chủ yếu do bán trái phiếu Chính phủ, dù thị trường chứng khoán vẫn chứng kiến dòng vốn chảy vào và đồng rupiah thể hiện sự ổn định tương đối.

Ngân hàng Trung ương Indonesia (BI) cho biết các dòng vốn rút ra diễn ra trong giai đoạn giao dịch từ ngày 12 - 14/1, chủ yếu đến từ hoạt động bán trái phiếu Chính phủ và chứng khoán của Ngân hàng Trung ương. Dòng vốn ngoại ròng rút khỏi trái phiếu Chính phủ (SBN) ở Indonesia - nền kinh tế lớn nhất Đông Nam Á đạt 8.150 tỷ rupiah (gần 12.655 tỷ đồng), trong khi lượng nắm giữ chứng khoán rupiah của BI (SRBI) giảm 2.640 tỷ rupiah (hơn 4.099 tỷ đồng).

Những khoản rút vốn này được bù đắp một phần bởi dòng tiền vào thị trường chứng khoán, nơi nhà đầu tư nước ngoài mua ròng 3.080 tỷ rupiah (hơn 4.782 tỷ đồng) trong cùng kỳ. Tuy vậy, tổng thể các thị trường tài chính Indonesia vẫn ghi nhận dòng vốn ngoại ròng rút ra 7.710 tỷ rupiah (gần 11.972 tỷ đồng), theo dữ liệu của BI.

Nhận thức rủi ro của nhà đầu tư đối với Indonesia cũng tăng nhẹ. Phí bảo hiểm hoán đổi rủi ro tín dụng (CDS) kỳ hạn 5 năm của nước này - một thước đo quan trọng về rủi ro quốc gia - đã tăng lên 71,43 điểm cơ bản vào ngày 14/1, từ mức 69,31 điểm cơ bản 5 ngày trước đó.

Ông Ramdan Denny Prakoso, Giám đốc điều hành Bộ phận Truyền thông của BI, cho biết Ngân hàng Trung ương của “xứ sở vạn đảo” tiếp tục tăng cường phối hợp với Chính phủ và các cơ quan liên quan, đồng thời tối ưu hóa tổ hợp chính sách nhằm bảo vệ khả năng chống chịu trước các sức ép từ bên ngoài.

Ông Yusuf Rendy Manilet, chuyên gia kinh tế tại Trung tâm Cải cách kinh tế Indonesia (CORE Indonesia) nhận định chính sách tiền tệ của Mỹ vẫn là động lực bên ngoài chi phối chủ yếu.

“Khi Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) duy trì lãi suất ở mức cao, các tài sản tài chính định giá bằng USD trở nên hấp dẫn hơn đối với nhà đầu tư toàn cầu”, ông Yusuf nói. “Điều này khuyến khích dòng vốn rút khỏi các thị trường mới nổi, trong đó có Indonesia, để chảy về Mỹ.”

Sự dịch chuyển này đã làm tăng nhu cầu đối với USD, gây áp lực lên đồng rupiah và các đồng tiền khác trong khu vực Đông Nam Á. Ông Yusuf nói thêm rằng những khó khăn từ bên ngoài đã gia tăng trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị leo thang vào đầu năm 2026, bao gồm xung đột leo thang tại Venezuela, quan hệ căng thẳng giữa Trung Quốc và Đài Loan, cùng các diễn biến tại khu vực Greenland.

“Những điều kiện này khiến nhà đầu tư toàn cầu có xu hướng phòng thủ hơn và tái cân bằng danh mục sang các tài sản trú ẩn an toàn như USD và trái phiếu Chính phủ của các thị trường phát triển”, ông nói.

Ở trong nước, sự phụ thuộc của Indonesia vào nhập khẩu, đặc biệt là năng lượng, nguyên vật liệu và tư liệu sản xuất khiến nhu cầu ngoại tệ luôn ở mức cao. Khi áp lực toàn cầu gia tăng và xuất khẩu không đủ bù đắp nhu cầu nhập khẩu, cán cân tài khoản vãng lai có thể xấu đi, qua đó tạo thêm sức ép lên đồng rupiah.

Những lo ngại về tài khóa cũng ảnh hưởng tới tâm lý thị trường. Ông Yusuf cho biết thâm hụt ngân sách năm ngoái tiến sát mức trần theo luật định là 3% GDP của Indonesia, đã thu hút sự chú ý của nhà đầu tư.

“Trong một môi trường toàn cầu đầy rủi ro, ngay cả những tín hiệu tiêu cực tương đối nhỏ cũng có thể bị thị trường khuếch đại và chuyển hóa thành sự mất giá của đồng tiền”, ông nói.

Bất chấp biến động gần đây, ông Yusuf nhấn mạnh rằng không có một mức tỷ giá cụ thể nào tự động báo hiệu một cuộc khủng hoảng. Theo vị chuyên gia này, căng thẳng kinh tế được quyết định bởi nhiều yếu tố kết hợp, bao gồm tốc độ và mức độ kéo dài của sự suy yếu tiền tệ, quy mô dự trữ ngoại hối, mức độ dòng vốn rút ra, áp lực lạm phát do giá nhập khẩu tăng, gánh nặng nợ ngoại tệ và niềm tin chung của thị trường vào các phản ứng chính sách.

Ông Yusuf cho biết, nếu các áp lực hiện tại kéo dài mà không có sự cải thiện về tâm lý hoặc các biện pháp chính sách đủ mạnh, tác động nhiều khả năng sẽ thể hiện dưới dạng suy giảm kinh tế từ từ thay vì một cuộc khủng hoảng đột ngột. Giá nhập khẩu tăng có thể đẩy lạm phát lên cao và làm suy yếu tiêu dùng hộ gia đình, đặt ra thách thức cho các nhà hoạch định chính sách trong việc cân bằng giữa tăng trưởng và ổn định.

Theo Jakarta Globe