12 tỷ USD 'bốc hơi' khỏi chứng khoán sau 2 phiên, thị trường đang lo ngại điều gì sau cuộc họp nóng về lãi suất?

VN-Index bất ngờ điều chỉnh mạnh trong 2 phiên cuối tuần, giảm hơn 64 điểm, tương đương 3,6%. Vốn hóa toàn thị trường theo đó “bốc hơi” khoảng 324.000 tỷ đồng (tương đương 12 tỷ USD), xuống còn khoảng 9,75 triệu tỷ đồng.

Diễn biến giảm mạnh trong bối cảnh thanh khoản thấp cho thấy dòng tiền trên thị trường đang tương đối yếu. Khi lực cầu mỏng, khả năng hấp thụ lượng cung suy giảm, khiến áp lực bán dễ khuếch đại mức điều chỉnh của chỉ số.

Phản ứng của thị trường sau cuộc họp giữa Thủ tướng Chính phủ, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) và các tổ chức tín dụng phần lớn xuất phát từ lo ngại về bài toán thanh khoản của hệ thống ngân hàng. Ông Nguyễn Thế Minh, Giám đốc Khối Ngân hàng đầu tư và Khối Kinh doanh miền Nam Chứng khoán ABS làm rõ thêm quan điểm về vấn đề này.

Thị trường lo ngại điều gì sau cuộc họp về lãi suất?

Theo ông Minh, Chính phủ đang đặt yêu cầu khá rõ ràng đối với hệ thống ngân hàng trong việc giảm lãi suất cho vay nhằm hỗ trợ nền kinh tế hướng tới mục tiêu tăng trưởng cao. Tuy nhiên, để giảm lãi suất trong khi vẫn phải mở rộng tín dụng, các ngân hàng đang đứng trước một bài toán không đơn giản.

Một mặt, hệ thống ngân hàng phải tiếp tục cung ứng vốn cho nền kinh tế, đặc biệt khi nhu cầu vốn cho các dự án hạ tầng đang lớn. Mặt khác, dòng vốn vào hạ tầng thường có vòng quay tương đối dài, khiến ngân hàng phải đồng thời đảm bảo nguồn vốn cho hoạt động cho vay và thanh khoản ngắn hạn.

Áp lực này có thể tạo ra một vòng luẩn quẩn. Khi ngân hàng tăng huy động, chi phí vốn đầu vào có thể duy trì ở mức cao. Trong khi đó, nếu lãi suất cho vay được yêu cầu giảm, biên lợi nhuận của ngân hàng sẽ bị thu hẹp.

Chuyên gia cho rằng đây cũng là một trong những nguyên nhân khiến thị trường phản ứng tiêu cực sau cuộc họp vừa qua. Nhà đầu tư chưa nhìn thấy một giải pháp đủ cụ thể cho bài toán thanh khoản, trong khi yêu cầu giảm lãi suất lại được đặt ra khá rõ.

“Các cuộc họp vừa qua đã chỉ ra vấn đề và đưa ra yêu cầu giảm lãi suất, nhưng thị trường vẫn chờ một giải pháp cụ thể hơn về cách xử lý thanh khoản cũng như giảm lãi suất trong thời gian tới. Khi chưa nhìn thấy lời giải rõ ràng, tâm lý lo ngại là điều dễ hiểu”, ông Minh cho biết.

VN-Index có giảm tiếp không?

Dù VN-Index vừa trải qua hai phiên giảm mạnh, ông Minh không cho rằng đây là dấu hiệu mở đầu cho một nhịp giảm mới.

Theo chuyên gia, thị trường vừa trải qua một nhịp tăng hơn 100 điểm từ cuối tháng 7 nên việc xuất hiện một nhịp điều chỉnh là diễn biến bình thường. Cuộc họp về lãi suất chỉ khiến yếu tố tâm lý trở nên rõ nét hơn trong thời điểm thị trường đang điều chỉnh.

“Nhịp giảm vừa qua có sự trùng hợp về thời điểm với cuộc họp, khi thị trường chưa nhận được một giải pháp cụ thể cho bài toán lãi suất. Tuy nhiên, tôi cho rằng thanh khoản của hệ thống ngân hàng đã xuất hiện một số tín hiệu cải thiện”, ông Minh đánh giá.

Thứ nhất, áp lực lạm phát trên thế giới đang có dấu hiệu hạ nhiệt. Nếu xu hướng này tiếp diễn, áp lực đối với chính sách tiền tệ trong nước cũng có thể giảm bớt, qua đó tạo thêm dư địa cho việc điều hành lãi suất.

Thứ hai, các ngân hàng đã và đang tăng vốn sau mùa ĐHĐCĐ. Lượng vốn mới được bổ sung trong quý III sẽ góp phần củng cố năng lực tài chính và hỗ trợ thanh khoản của hệ thống.

Thứ ba, các ngân hàng đang đẩy mạnh huy động nguồn vốn quốc tế thông qua các khoản vay trực tiếp, vay tín chấp và phát hành trái phiếu. Đây cũng là một nguồn vốn bổ sung, giúp giảm bớt áp lực thanh khoản trong nước.

“Tôi cho rằng những yếu tố này sẽ giúp thanh khoản của hệ thống bớt căng thẳng hơn trong thời gian tới. Vì vậy, nhịp giảm vừa qua nhiều khả năng chỉ là một nhịp điều chỉnh trong xu hướng tăng, thay vì mở ra một chu kỳ giảm mới”, ông Minh nhận định.

Theo chuyên gia, khả năng VN-Index quay lại kiểm định và phá đáy cũ vùng 1.660 - 1.680 hiện chưa phải kịch bản đáng lo ngại.

“Sau nhịp điều chỉnh này, tôi vẫn nghiêng về khả năng thị trường tiếp tục đi lên. Xu hướng hiện tại chưa cho thấy rủi ro quá lớn”, ông Minh nói.

Một yếu tố khác được ông Minh lưu ý là diễn biến của chứng khoán toàn cầu. Nhiều chỉ số lớn trên thế giới đang ở vùng đỉnh lịch sử, cho thấy khẩu vị rủi ro trên thị trường quốc tế chưa có dấu hiệu suy yếu đáng kể. Đây cũng là yếu tố hỗ trợ nhất định đối với thị trường Việt Nam trong giai đoạn hiện nay.

Nhà đầu tư nên hành động như nào?

Ông Minh cho rằng đây chưa phải thời điểm thích hợp để sử dụng đòn bẩy lớn. Thị trường mới bước vào giai đoạn đầu của một nhịp hồi phục, xu hướng chưa thực sự rõ ràng và dòng tiền vẫn đang phân hóa giữa các nhóm cổ phiếu.

Theo chuyên gia, nhà đầu tư nên ưu tiên sử dụng tiền mặt, chưa vội gia tăng margin và chỉ giải ngân với tỷ trọng vừa phải, phù hợp với khẩu vị rủi ro. Thay vì mua theo diễn biến chung của thị trường, chiến lược lúc này vẫn là tìm kiếm những cổ phiếu có câu chuyện riêng.

Trong đó, nhóm cổ phiếu gắn với câu chuyện thoái vốn Nhà nước có thể tiếp tục nhận được sự quan tâm của dòng tiền. Theo ông Minh, đây là một trong những yếu tố có thể tạo lực đỡ cho cổ phiếu nếu thị trường xuất hiện thêm các nhịp rung lắc.

Đại diện ABS cũng nhấn mạnh những rủi ro lớn nhất của thị trường có thể đã dần đi qua. Nhịp điều chỉnh hiện tại chưa cho thấy dấu hiệu đủ mạnh để đảo ngược xu hướng và đưa VN-Index trở lại kịch bản phá đáy cũ.

“Thị trường chưa bước vào giai đoạn tăng rõ ràng, nhưng rủi ro cũng không còn quá lớn như những lo ngại trước đó. Nhà đầu tư nên kiên nhẫn và chọn lọc thay vì quá lo ngại về khả năng VN-Index quay lại thủng đáy cũ”, chuyên gia chia sẻ.