150 người dân có thể phải di dời, dành 19ha 'đất vàng' giữa Hà Nội để làm công viên với ý tưởng độc đáo dưới lòng hồ

UBND phường Giảng Võ (Hà Nội) đang lấy ý kiến điều chỉnh quy hoạch Công viên Thủ Lệ, với phương án mở 70% diện tích thành không gian công cộng, đồng thời tổ chức lại khu nuôi dưỡng và trưng bày động vật.

Điều chỉnh quy hoạch Công viên Thủ Lệ, 37 hộ dân với 150 người sinh sống 'đất vàng' Hà Nội có thể phải di dời

UBND phường Giảng Võ (Hà Nội) đang niêm yết công khai và lấy ý kiến các cơ quan, tổ chức, cá nhân và cộng đồng dân cư về đồ án điều chỉnh tổng thể quy hoạch chi tiết Công viên Thủ Lệ, tỷ lệ 1/500. Thời gian niêm yết lấy ý kiến dự kiến kéo dài từ 20 đến 30 ngày, tính từ ngày 8/10/2026.

Khu vực nghiên cứu quy hoạch rộng khoảng 19ha, thuộc phường Giảng Võ. Phía Bắc giáp phố Đào Tấn và làng Thủ Lệ; phía Nam giáp đường Kim Mã - Cầu Giấy; phía Đông giáp đường Nguyễn Văn Ngọc và khách sạn Daewoo; phía Tây và Tây Bắc giáp đường Bưởi, sông Tô Lịch.

Đáng chú ý, trong phạm vi nghiên cứu hiện có khoảng 37 hộ dân, với 150 người sinh sống dọc các tuyến đường Kim Mã và Cầu Giấy. Tất cả các hộ này đều đã được xác định nằm hoàn toàn trong chỉ giới quy hoạch chi tiết từ trước, toàn bộ diện tích sẽ được giải tỏa để xây dựng công viên và vườn hoa.

Theo thông tin trong đồ án, các phương án tổ chức không gian, hạ tầng và sử dụng đất sẽ tiếp tục được xem xét, hoàn thiện trong quá trình lấy ý kiến trước khi trình cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định.

Theo định hướng quy hoạch, Công viên Thủ Lệ sẽ được phát triển thành công viên chuyên đề đặc biệt của Thủ đô, vừa là nơi nuôi dưỡng, trưng bày động vật hoang dã, bảo tồn và phát triển hệ sinh thái, vừa kết nối không gian văn hóa với không gian xanh, phục vụ nhu cầu tham quan, du lịch và giải trí.

Điểm đáng chú ý của đồ án là phương án tổ chức công viên thành hai khu vực chức năng chính. Trong đó, khoảng 70% diện tích, tương đương 13,5ha, được đề xuất dành cho không gian mở, bao gồm hồ Thủ Lệ, quảng trường, cây xanh và các khu sinh hoạt công cộng.

Hệ thống tường rào bao quanh khu vực này dự kiến được dỡ bỏ, tạo lối tiếp cận trực tiếp từ vỉa hè các tuyến đường Kim Mã, Đào Tấn và Nguyễn Văn Ngọc. Qua đó, người dân có thể vào công viên để đi dạo, vui chơi, tập thể dục, dưỡng sinh và thư giãn.

Khoảng 30% diện tích còn lại, tương đương 5,4ha, được định hướng thành khu lõi nuôi dưỡng và trưng bày động vật. Khu vực này dự kiến được chia thành khu nuôi chim, gà ở phía Tây và khu nuôi các loài động vật khác ở phía Bắc.

Khác với không gian công cộng mở, khu vực nuôi dưỡng và trưng bày động vật sẽ được kiểm soát ra vào bằng vé, có giờ đóng cửa để động vật nghỉ ngơi. Ranh giới khu vực dự kiến sử dụng các giải pháp như hàng rào sinh thái, hàng cây, hào đá nhân tạo hoặc vách kính nhằm bảo đảm an toàn, đồng thời tạo cảnh quan gần gũi với thiên nhiên.

Bố trí khu trưng bày động vật, thực vật biển và nước ngọt dưới lòng hồ

Đối với hồ Thủ Lệ, đồ án đề xuất thay toàn bộ lan can sắt hiện có bằng hệ thống kè sinh thái kết hợp cây thủy sinh và cỏ chịu nước. Dọc bờ hồ sẽ hình thành các lối đi uốn lượn qua khu cây xanh, kết hợp những điểm vọng cảnh nhô ra mặt nước để phục vụ nhu cầu ngắm cảnh của khách tham quan.

Đảo giữa hồ dự kiến được kết nối với đất liền bằng cầu đi bộ, tạo không gian sinh thái tách biệt để nuôi dưỡng một số loài linh trưởng. Theo phương án được nêu, những loài có mùi đặc trưng sẽ được bố trí trên đảo nhằm giảm ảnh hưởng đến môi trường xung quanh.

Một ý tưởng đáng chú ý khác là bố trí khu trưng bày động vật, thực vật biển và nước ngọt dưới lòng hồ. Khách tham quan sẽ di chuyển theo tuyến ngầm, trải nghiệm hai không gian đối lập: một bên là cảnh quan sông hồ nhiệt đới, bên còn lại tái hiện thế giới đại dương với đá ngầm, san hô và cảnh biển sâu.

Phương án này hướng tới tạo ra hành trình tham quan qua hai không gian thiên nhiên khác biệt ngay trong khuôn viên công viên. Tuy nhiên, đây vẫn là nội dung được đề xuất trong đồ án điều chỉnh quy hoạch đang lấy ý kiến.

Trong tổ chức không gian cảnh quan, đền Voi Phục, di tích quốc gia đặc biệt, được xác định là điểm nhấn để định hình cảnh quan phía Tây và toàn công viên. Các trò chơi giải trí hiện nằm trong vùng đệm di tích được nghiên cứu chuyển về phía Đông Bắc, giáp đường Đào Tấn, và khu vực ngầm dưới quảng trường.

Dải cây xanh nhiều tầng dự kiến được bố trí giữa khu vui chơi và không gian yên tĩnh, nhằm hạn chế tiếng ồn ảnh hưởng đến di tích, đồng thời bảo đảm sự hài hòa giữa hoạt động giải trí và không gian văn hóa.

Bên cạnh việc tổ chức lại không gian cây xanh, mặt nước và khu nuôi dưỡng động vật, đồ án còn đề xuất giải pháp kết nối Công viên Thủ Lệ với hệ thống giao thông công cộng.

Cụ thể, một cầu đi bộ trên cao dự kiến được xây dựng từ tầng trung chuyển ga S8 của tuyến metro Nhổn - ga Hà Nội, băng qua đường và dẫn thẳng xuống quảng trường trung tâm công viên.

Tại điểm kết nối, quảng trường đón tiếp trung tâm được định hướng trở thành không gian sinh hoạt cộng đồng và biểu diễn nghệ thuật. Khu vực này dự kiến ứng dụng màn hình LED lớn, hệ thống âm thanh vòm, ánh sáng tương tác và trình chiếu kỹ thuật số để phục vụ các hoạt động cộng đồng.

Phía dưới quảng trường, đồ án đề xuất bố trí bãi đỗ xe thông minh nhiều tầng cùng các tiện ích như khu thông tin, quầy vé tự động, nhà vệ sinh, cửa hàng ăn uống, mua sắm và khu vui chơi giải trí trong nhà.

Ba cụm không gian ngầm được nghiên cứu bố trí tại phía Tây, gần đường Bưởi; phía Đông Nam, dưới quảng trường trung tâm; và phía Đông Bắc. Các khu vực này được định hướng phục vụ nhu cầu tiện ích và hạ tầng của công viên.

Theo UBND phường Giảng Võ, việc điều chỉnh quy hoạch không làm thay đổi chức năng chính của Công viên Thủ Lệ là không gian cây xanh, mặt nước, vui chơi giải trí và vườn thú đặc thù trong nội đô. Mục tiêu của đồ án là mở rộng không gian công cộng, nâng cao chất lượng cảnh quan, bảo tồn di tích, cải thiện điều kiện nuôi dưỡng động vật và hoàn thiện hệ thống hạ tầng.

Công viên Thủ Lệ được xây dựng trong giai đoạn 1975-1976, nhân kỷ niệm 30 năm Quốc khánh. Sau nhiều năm sử dụng, chuồng trại và khu nuôi nhốt động vật đã xuống cấp, nhiều vị trí bị han gỉ, bong tróc, ảnh hưởng đến vệ sinh và mỹ quan. Một số khu vực không còn đủ điều kiện để động vật vận động, gây khó khăn cho công tác chăm sóc và ảnh hưởng đến trải nghiệm của khách tham quan.

Tháng 3/2025, UBND TP Hà Nội đã chấp thuận chủ trương lập điều chỉnh quy hoạch chi tiết Công viên Thủ Lệ, tỷ lệ 1/500. Hiện nay, các nội dung về tổ chức không gian, hạ tầng và phương án sử dụng đất tiếp tục được xem xét trong quá trình lấy ý kiến, hoàn thiện đồ án theo quy định trước khi trình cấp có thẩm quyền quyết định.