5,4 triệu tỷ đồng sẽ 'chảy' vào chứng khoán: Thị trường vốn gánh sứ mệnh tăng trưởng hai con số
Ủy ban Chứng khoán Nhà nước đặt mục tiêu huy động khoảng 5,4 triệu tỷ đồng qua thị trường chứng khoán trong giai đoạn 2026-2030. Đây được xem là bước chuyển lớn, đưa thị trường vốn từ một kênh đầu tư trở thành động lực quan trọng thúc đẩy mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số.
Theo định hướng phát triển thị trường vốn giai đoạn tới, ngoài việc huy động khoảng 5,4 triệu tỷ đồng qua thị trường chứng khoán (không bao gồm trái phiếu Chính phủ), cơ quan quản lý cũng hướng đến việc thu hút các doanh nghiệp lớn và các dự án dài hạn chuyển dần từ vay ngân hàng sang huy động vốn trên thị trường chứng khoán.

Cùng với đó, nhiều sản phẩm mới như sàn giao dịch carbon, thị trường tài sản mã hóa hay sàn giao dịch dành cho doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo cũng đang được nghiên cứu triển khai nhằm mở rộng kênh dẫn vốn cho nền kinh tế.
Trao đổi tại Talk show Phố Tài chính trên VTV8, ông Nguyễn Đức Quân Tùng, Tổng Giám đốc Công ty CP Chứng khoán OCBS, cho rằng nếu Việt Nam muốn bước vào giai đoạn tăng trưởng cao và bền vững hơn, việc phát triển thị trường vốn gần như là yêu cầu bắt buộc.
Theo ông, trong nhiều năm qua, nền kinh tế vẫn phụ thuộc lớn vào tín dụng ngân hàng. Tuy nhiên, hệ thống ngân hàng khó có thể đáp ứng toàn bộ nhu cầu vốn trung và dài hạn của doanh nghiệp. Vì vậy, thị trường vốn cần đảm nhận vai trò huy động dòng vốn dài hạn, còn ngân hàng tập trung vào chức năng cung ứng tín dụng.
"Thị trường chứng khoán không nên chỉ được nhìn như nơi mua bán cổ phiếu. Đây phải là hạ tầng huy động và phân bổ vốn cho toàn bộ nền kinh tế. Khi đủ sâu, đủ minh bạch và đủ tin cậy, thị trường vốn sẽ trở thành một động lực quan trọng cho mục tiêu tăng trưởng hai con số", ông Tùng nhấn mạnh.
Đánh giá về triển vọng nâng hạng thị trường dự kiến có hiệu lực từ tháng 9/2026, lãnh đạo OCBS cho rằng đây là cột mốc đáng chú ý nhưng không phải "đích đến".
Theo ông, việc được nâng hạng chỉ giống như "tấm vé" để bước vào một sân chơi lớn hơn. Điều quyết định vẫn là chất lượng doanh nghiệp niêm yết, khả năng tiếp cận thị trường, thanh khoản, mức độ minh bạch thông tin, giới hạn sở hữu nước ngoài cũng như sự ổn định của kinh tế vĩ mô.
Để thu hút dòng vốn trong và ngoài nước, ông Nguyễn Đức Quân Tùng cho rằng thị trường cần đồng thời thực hiện ba nhóm giải pháp. Thứ nhất là tiếp tục nâng cấp hạ tầng giao dịch, thanh toán và giảm rào cản đối với nhà đầu tư nước ngoài. Thứ hai là nâng cao chất lượng hàng hóa thông qua việc thúc đẩy nhiều doanh nghiệp lớn, minh bạch lên sàn. Thứ ba là phát triển hệ sinh thái sản phẩm đa dạng hơn, từ ETF, quỹ mở, trái phiếu doanh nghiệp, sản phẩm phái sinh đến thị trường carbon và tài sản mã hóa.
Theo lãnh đạo OCBS, khi bước vào giai đoạn trưởng thành, thị trường vốn sẽ chứng kiến ba chuyển dịch lớn.
Thứ nhất, hệ sinh thái sản phẩm sẽ đa dạng hơn với nhiều công cụ đầu tư và phòng ngừa rủi ro. Thứ hai, các công ty chứng khoán và tổ chức trung gian sẽ chuyển từ mô hình sống nhờ giao dịch ngắn hạn sang cung cấp các dịch vụ có giá trị gia tăng như tư vấn tài chính, M&A, bảo lãnh phát hành và quản lý tài sản. Thứ ba, doanh nghiệp muốn huy động vốn quy mô lớn sẽ phải nâng chuẩn quản trị, minh bạch thông tin và đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế.
Ông Nguyễn Đức Quân Tùng cho rằng nâng hạng thị trường sẽ mở ra cơ hội lớn nhưng đồng thời cũng tạo áp lực buộc toàn bộ thị trường phải chuyên nghiệp hơn.
"Khi các nhà đầu tư tổ chức và dòng vốn quốc tế tham gia sâu hơn, doanh nghiệp, nhà đầu tư cũng như các trung gian tài chính đều phải nâng chuẩn quản trị và hoạt động nếu muốn tồn tại và phát triển", ông nói.