Báo Philippines thừa nhận bị Việt Nam vượt mặt: Từ xe VinFast phủ khắp đường phố, thu nhập người dân cũng khiến họ 'hụt hơi'

Nhiều tờ báo Philippines gần đây đã đồng loạt đăng tải các bài viết nhìn nhận Việt Nam đang bứt phá mạnh mẽ về kinh tế, đồng thời cho rằng nếu không cải cách quyết liệt, khoảng cách giữa Philippines và Việt Nam sẽ còn tiếp tục nới rộng trong những năm tới.

Việt Nam đã thay đổi ngoạn mục cả trên đường phố lẫn trong các chỉ số kinh tế

Trong bài viết đăng trên Philippine Daily Inquirer, nhà báo Joel Ruiz Butuyan cho biết chuyến công tác mới đây đã giúp ông tận mắt chứng kiến sự thay đổi rất lớn của TP.HCM so với lần đầu đặt chân đến cách đây khoảng 15 năm.

"Tôi vừa có chuyến công tác đến Việt Nam vào tuần trước và tận mắt chứng kiến quốc gia này đã có bước nhảy vọt ấn tượng như thế nào để vượt mặt Philippines về mặt kinh tế. Đất nước chúng ta rõ ràng đã bị bỏ lại phía sau, điều đó thể hiện từ thực tế trên đường phố cho đến các số liệu thống kê. Tốc độ phát triển kinh tế Việt Nam sẽ còn khiến chúng ta tụt lại xa hơn nữa trong những năm tới", tác giả viết.

Theo Joel Ruiz Butuyan, khoảng 15 năm trước, TP.HCM chủ yếu là những dãy nhà cũ, xe máy ken đặc trên đường phố, trong khi ô tô rất hiếm. Khi đó, Metro Manila được đánh giá hiện đại và mang dáng dấp quốc tế hơn.

Tuy nhiên, khi quay trở lại, ông cho rằng TP.HCM và Việt Nam đã "lột xác" với hàng loạt tòa nhà cao tầng, lượng ô tô cá nhân tăng nhanh và hệ thống giao thông hiện đại hơn. Điều khiến tác giả đặc biệt ấn tượng là Việt Nam đã xây dựng được thương hiệu ô tô riêng.

"Việt Nam hiện đã tự sản xuất được dòng xe mang thương hiệu VinFast. Người dân Việt Nam rất chuộng sử dụng thương hiệu xe nội địa này, bằng chứng là có vô số mẫu xe VinFast, từ sedan, SUV đến xe buýt, lưu thông trên đường", ông nhận xét.

Bên cạnh đó là hệ thống xe buýt cỡ nhỏ hiện đại cùng các nhà chờ được trang bị bảng điện tử hiển thị thời gian xe đến, tạo cảm giác không khác nhiều so với các thành phố châu Âu.

Diện mạo thương mại của TP.HCM cũng thay đổi rõ rệt. Nếu trước đây phổ biến là các cửa hàng cũ và quán ăn đơn giản thì nay thành phố có nhiều cửa hàng, quán cà phê, nhà hàng được thiết kế hiện đại, mang bản sắc riêng.

Joel Ruiz Butuyan đặc biệt chú ý đến sự phát triển của các cửa hàng kinh doanh độc lập. Thay vì chủ yếu là các chuỗi thương hiệu lớn, TP.HCM có rất nhiều quán cà phê gia đình với thực đơn phong phú như cà phê trứng, cà phê muối, cà phê dừa, xoài, chanh dây hay vải. Theo ông, các sản phẩm nông nghiệp của Việt Nam cũng được chế biến thành nhiều mặt hàng có giá trị gia tăng thay vì chủ yếu bán dưới dạng nguyên liệu.

Một hình ảnh khác khiến tác giả ấn tượng là nhịp sống vào giờ cao điểm.

"Tại TP.HCM, bạn có cảm giác những người hối hả trên đường là các chủ doanh nghiệp hoặc người kinh doanh đang chuẩn bị mở cửa hàng. Còn ở Metro Manila, phần lớn là nhân viên trên đường đến các văn phòng, công ty", ông viết.

Theo Joel Ruiz Butuyan, những thay đổi có thể quan sát trên đường phố cũng phản ánh qua các chỉ số kinh tế. Dẫn số liệu của Ngân hàng Thế giới, ông cho biết thu nhập bình quân đầu người của Việt Nam năm 2024 đạt 4.717 USD, cao hơn mức 3.985 USD của Philippines.

Nếu tính theo sức mua tương đương (PPP), mức sống thực tế của người dân Việt Nam đạt khoảng 17.480 USD/người, trong khi Philippines là 12.913 USD. Ông cũng đánh giá du lịch là một trong những động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng khi Việt Nam đón khoảng 20 triệu lượt khách quốc tế mỗi năm, so với khoảng 6 triệu lượt của Philippines.

Điều gì giúp Việt Nam duy trì đà bứt phá và tiếp tục nới rộng khoảng cách?

Không chỉ nhìn từ thực tế, một bài phân tích khác trên The Manila Times cũng chỉ ra hàng loạt yếu tố giúp Việt Nam duy trì tốc độ tăng trưởng nhanh trong nhiều năm qua.

Trong bài viết với tiêu đề Why Vietnam overtook us (Vì sao Việt Nam vượt lên), tác giả Lloyd C. Bautista gọi Việt Nam là "một trong những quốc gia kỳ diệu của Đông Nam Á", đồng thời cho rằng môi trường chính trị ổn định và chính sách mở cửa đã giúp Việt Nam thu hút mạnh dòng vốn đầu tư nước ngoài.

Theo tác giả, nhiều ngành như điện tử, dệt may, nông nghiệp, máy móc, cà phê, thép, dầu thô và thủy sản đều tăng trưởng mạnh, đưa Việt Nam trở thành một trung tâm xuất khẩu quan trọng của châu Á. Ông cho biết quy mô GDP của Việt Nam hiện ước đạt khoảng 527 tỷ USD, cao hơn mức khoảng 512 tỷ USD của Philippines và dự báo tiếp tục duy trì đà tăng trưởng tích cực trong năm nay.

Bautista cũng cho rằng tăng trưởng của Việt Nam mang tính bao trùm hơn khi giúp tầng lớp trung lưu tiếp tục mở rộng, đồng thời khu vực doanh nghiệp vừa và nhỏ phát triển mạnh.

Tác giả đánh giá cao những nỗ lực cải thiện môi trường đầu tư, thúc đẩy nghiên cứu - phát triển (R&D), nâng cấp hạ tầng, hoàn thiện khung pháp lý, cải thiện quyền sở hữu tài sản, đơn giản hóa thủ tục hành chính và tạo thuận lợi cho hoạt động thương mại.

"Nói tóm lại, Việt Nam đã tổ chức bộ máy tốt hơn, có mục tiêu rõ ràng và không ngừng nỗ lực đưa hàng triệu người dân cùng phát triển", ông viết.

Kết thúc bài phân tích, Lloyd C. Bautista cho rằng Việt Nam đang thể hiện khả năng thích ứng nhanh trước những biến động của kinh tế toàn cầu.

"Xét cho cùng, Việt Nam tỏ ra linh hoạt và nhạy bén hơn Philippines trước những gì đất nước cần, không chỉ để sinh tồn mà còn để phát triển trong một thế giới cạnh tranh và đầy biến động", tác giả nhận định.

Ông cũng cho rằng Philippines cần đẩy nhanh cải cách và hành động quyết liệt hơn nếu muốn thu hẹp khoảng cách phát triển với Việt Nam trong những năm tới. Nếu không, ngay cả các nền kinh tế nhỏ hơn như Lào hay Campuchia cũng có thể vượt Philippines trong tương lai gần.

Những đánh giá này cũng phần nào phản ánh qua các chỉ số tăng trưởng của Việt Nam trong thời gian gần đây. Kinh tế Việt Nam tăng trưởng 8,02% trong năm ngoái, gần gấp đôi mức tăng của phần còn lại khu vực Đông Nam Á, trong đó Malaysia đứng thứ hai với 5%. Với quy mô GDP đạt 527 tỷ USD, Việt Nam đã vượt Malaysia và Philippines, đồng thời đang nhanh chóng thu hẹp khoảng cách với Thái Lan.

Bên cạnh đó, chỉ số VN-Index đã tăng hơn 35% trong 12 tháng qua. Dự kiến vào tháng 9/2026, FTSE Russell sẽ nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam lên thị trường mới nổi sơ cấp, qua đó có thể khơi thông hàng tỷ USD từ các quỹ đầu tư thụ động quốc tế.

Nhìn lại chặng đường phát triển kể từ công cuộc Đổi mới năm 1986 với các chính sách mở cửa cho đầu tư nước ngoài, phát triển kinh tế tư nhân và thị trường chứng khoán, cùng quá trình hội nhập quốc tế sau khi gia nhập WTO, Việt Nam đã tạo nền tảng cho sự tăng trưởng trong nhiều lĩnh vực.

Trong hai thập niên qua, hàng triệu người Việt Nam đã thoát nghèo, thúc đẩy sự phát triển của bán lẻ, thương mại điện tử, chăm sóc sức khỏe và du lịch. Riêng 4 tháng đầu năm nay, doanh số bán lẻ tăng 12,1% so với cùng kỳ năm trước. Nhiều tập đoàn quốc tế như Samsung, Apple và Nintendo cũng đã đầu tư hàng tỷ USD vào các nhà máy tại Việt Nam.

Ở lĩnh vực du lịch, trang Skift (Philippines) mới đây cũng đánh giá Việt Nam đang tiếp nối một trong những câu chuyện tăng trưởng du lịch mạnh mẽ nhất Đông Nam Á thông qua việc mở rộng quan hệ đối tác khu vực, tăng cường kết nối hàng không và đầu tư mạnh vào hạ tầng.

Cùng với đà tăng trưởng, Việt Nam cũng đang triển khai nhiều cải cách nhằm tạo động lực cho giai đoạn phát triển mới. Trong đó có Nghị quyết 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân với mục tiêu đưa khu vực kinh tế tư nhân trở thành động lực quan trọng nhất của nền kinh tế, nâng số doanh nghiệp tư nhân lên 2 triệu vào năm 2030 và hình thành 20 doanh nghiệp tư nhân có năng lực cạnh tranh toàn cầu.

Bên cạnh đó, Chính phủ cam kết đầu tư hàng tỷ USD cho hạ tầng với dự án đường sắt tốc độ cao trị giá 67 tỷ USD nối Hà Nội - TP.HCM và kế hoạch chi 25 tỷ USD phát triển hệ thống sân bay đến năm 2030. Việt Nam cũng thúc đẩy các dự án sản xuất công nghệ cao như chất bán dẫn, điện gió ngoài khơi, đồng thời triển khai xây dựng Trung tâm tài chính quốc tế tại TP.HCM và Đà Nẵng nhằm lan tỏa động lực phát triển tới nhiều vùng miền.

Trong bối cảnh Việt Nam tiếp tục triển khai nhiều chính sách cải cách và đầu tư cho hạ tầng, đổi mới sáng tạo cũng như phát triển khu vực kinh tế tư nhân, đây sẽ tiếp tục là những động lực quan trọng để duy trì đà tăng trưởng trong thời gian tới.