Siêu đô thị giàu có nhất Việt Nam chuẩn bị hình thành 3 đại cảng, đặt mục tiêu trở thành trung tâm vận tải biển của châu Á
Động thái này nằm trong chiến lược tái cấu trúc hệ thống cảng biển và logistics, mở ra dư địa phát triển mới cho đầu tàu kinh tế của cả nước.
Không chỉ hướng tới vai trò trung tâm tài chính hay đổi mới sáng tạo, TP. HCM hiện nay đang từng bước định hình một trụ cột tăng trưởng mới dựa trên kinh tế biển và logistics. Việc đồng thời triển khai đầu tư ba đại cảng, cùng kế hoạch tái cấu trúc toàn bộ hệ thống cảng biển hiện hữu, cho thấy siêu đô thị lớn nhất cả nước đang tăng tốc hiện thực hóa tham vọng trở thành trung tâm vận tải biển của khu vực Đông Nam Á và vươn tầm châu Á.
Thông tin này được Chủ tịch UBND TP. HCM Nguyễn Văn Được chia sẻ tại Hội nghị Ban Chấp hành Đảng bộ TP. HCM lần thứ tư (mở rộng), khóa I, nhiệm kỳ 2025-2030, diễn ra sáng 8/7.
Ba đại cảng mở ra chiến lược mới cho kinh tế biển TP. HCM
Theo Chủ tịch UBND TP. HCM, thành phố đã và đang tiếp nhận đầu tư ba dự án cảng biển quy mô lớn.
Trong đó, một dự án đã chính thức khởi công trong những ngày đầu tháng 7; một dự án khác dự kiến khởi công trong quý III/2026; dự án còn lại sẽ hoàn tất thủ tục tiếp nhận đầu tư ngay trong tháng 7 và triển khai trong quý III-IV năm nay.
Dù chưa công bố chi tiết từng dự án, việc đồng loạt triển khai ba đại cảng được xem là bước đi quan trọng trong quá trình tái định hình hệ thống hạ tầng hàng hải của TP. HCM sau khi mở rộng không gian phát triển.
Theo ông Nguyễn Văn Được, khi các dự án này hoàn thành và kết nối với cụm cảng nước sâu Cái Mép - Thị Vải, TP. HCM sẽ có điều kiện hình thành một trung tâm vận tải biển quy mô lớn của Đông Nam Á, đồng thời hướng tới vai trò đầu mối hàng hải của châu Á.
"Khoảng 50% lượng hàng hóa thương mại toàn cầu được vận chuyển bằng đường biển. Đây là lợi thế rất lớn để TP. HCM phát triển kinh tế logistics và dịch vụ cảng biển", Chủ tịch UBND TP. HCM nhấn mạnh.
Tái cấu trúc toàn bộ hệ thống cảng biển
Song song với việc đầu tư các cảng mới, TP. HCM cũng đang chuẩn bị một bước đi có tính chiến lược khác: tái cơ cấu toàn bộ hệ thống cảng biển trên địa bàn.
Theo kế hoạch, ngày 10/7, Bộ Xây dựng sẽ làm việc với TP. HCM về đề án quy hoạch và tái cơ cấu hệ thống cảng biển của thành phố.
Một trong những nội dung đáng chú ý là định hướng từng bước di dời các cảng nằm sâu trong khu vực nội đô ra cụm cảng Cái Mép - Thị Vải. Sau khi hoàn thành quá trình này, khu vực trung tâm TP. HCM sẽ chỉ duy trì các cảng trung chuyển phục vụ hoạt động kết nối với các cảng biển quy mô lớn.
Đây được xem là bước chuyển quan trọng trong tư duy phát triển hạ tầng hàng hải. Thay vì duy trì các cảng phân tán trong nội đô - nơi quỹ đất ngày càng khan hiếm và áp lực giao thông gia tăng - thành phố hướng tới mô hình tập trung hoạt động logistics và khai thác cảng tại khu vực cửa ngõ biển, nơi có điều kiện tiếp nhận tàu trọng tải lớn và thuận lợi kết nối với mạng lưới giao thông quốc gia.
Theo người đứng đầu chính quyền TP. HCM, trong tương lai, trung tâm cảng biển và logistics của thành phố sẽ đặt tại khu vực Cái Mép - Thị Vải.
Từ "đầu tàu kinh tế" đến trung tâm logistics của khu vực
Việc phát triển hệ thống cảng biển không chỉ nhằm mở rộng năng lực vận tải, mà còn là một phần trong chiến lược xây dựng các động lực tăng trưởng mới của TP. HCM.
Bên cạnh trung tâm tài chính quốc tế, khu thương mại tự do, chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo, logistics được xác định là một trong những lĩnh vực có khả năng tạo sức lan tỏa lớn cho nền kinh tế.
Trong bối cảnh TP. HCM sau khi mở rộng địa giới hành chính sở hữu không gian phát triển lớn hơn, kết nối trực tiếp với hệ thống cảng nước sâu Cái Mép - Thị Vải, lợi thế về hàng hải và logistics được kỳ vọng sẽ trở thành một trong những nền tảng giúp thành phố nâng cao năng lực cạnh tranh quốc tế.
Đây cũng là một trong những cơ sở để TP. HCM hướng tới mục tiêu tăng trưởng GRDP từ 10% trở lên trong những năm tới.
Theo Chủ tịch UBND TP. HCM, để hiện thực hóa mục tiêu này, thành phố cần khoảng 3,2 triệu tỷ đồng vốn đầu tư trong giai đoạn phát triển mới. Trong đó, ngân sách chỉ đáp ứng khoảng 1 triệu tỷ đồng, phần còn lại gần 2 triệu tỷ đồng sẽ được huy động từ khu vực doanh nghiệp và các nguồn lực xã hội.
"Đầu tư công giữ vai trò dẫn dắt, nhưng đầu tư tư nhân mới là động lực chính", ông Nguyễn Văn Được nhấn mạnh, đồng thời khẳng định TP. HCM sẽ tiếp tục đồng hành, tạo điều kiện thuận lợi để doanh nghiệp tham gia đầu tư các công trình hạ tầng chiến lược.
TP. HCM là đầu tàu kinh tế, dẫn đầu cả nước về quy mô kinh tế (GRDP). Năm 2025, TP. HCM đạt mức tăng trưởng GRDP là 7,53%, đóng góp 23,11% vào tăng trưởng chung cả nước, GRDP bình quân đầu người của thành phố ước đạt khoảng 8.944 USD - 8.994 USD (tương đương khoảng 220 triệu đồng), cao gấp 1,7 lần so với bình quân chung cả nước.
