Bất ngờ mặt hàng xuất khẩu sang Thái Lan tăng gần 300% về giá trị

Bức tranh xuất khẩu nông nghiệp và vật tư của Việt Nam trong năm 2026 đang ghi nhận những điểm sáng bất ngờ. Theo tính toán sơ bộ của Cục Hải quan, chỉ trong 8 tháng đầu năm, nước ta đã xuất khẩu tổng cộng 2,05 triệu tấn phân bón. Con số này mang về trị giá 1,11 tỷ USD, tương ứng mức tăng 36,57% về lượng và vọt lên 78,22% về trị giá so với cùng kỳ năm trước. Sự chênh lệch lớn giữa tốc độ tăng khối lượng và doanh thu cho thấy mặt bằng giá phân bón xuất khẩu đang ở mức rất cao.

Thái Lan và Philippines bứt tốc

Khu vực Đông Nam Á tiếp tục khẳng định vị thế là đối tác thương mại quan trọng nhất của ngành phân bón Việt Nam. Trong đó, Campuchia vẫn giữ vững ngôi vương là thị trường nhập khẩu lớn nhất với 475,31 nghìn tấn, mang về 211,25 triệu USD. Mặc dù lượng hàng xuất sang quốc gia láng giềng này giảm nhẹ 2,84% nhưng doanh thu vẫn tăng 8%, một minh chứng rõ ràng cho việc xuất khẩu đang rất được giá.

Tuy nhiên, tâm điểm của bức tranh thương mại lại đổ dồn về Philippines và Thái Lan. Các đối tác Philippines đã nhập 152,28 nghìn tấn phân bón Việt Nam, trị giá 80,76 triệu USD. So với cùng kỳ năm 2025, thị trường này chứng kiến sức mua tăng 121,51% về lượng và 174,31% về trị giá.

Tương tự, Thái Lan cũng tạo ra sức hút lớn khi chi gần 21 triệu USD để gom hơn 33 nghìn tấn hàng, đánh dấu mức tăng phi mã 187% về lượng và 271% về doanh thu. Cùng với Malaysia ở vị trí thứ ba và sự trỗi dậy của Hàn Quốc hay Myanmar, các thị trường này đang cho thấy nhu cầu vật tư nông nghiệp nội khối ASEAN và khu vực châu Á là cực kỳ lớn.

Doanh thu tỷ đô chưa chắc đồng nghĩa với lợi nhuận khủng

Kim ngạch xuất khẩu tăng mạnh mang lại sự phấn khởi cho nền kinh tế, nhưng thực tế sản xuất kinh doanh lại là một bài toán vĩ mô phức tạp hơn. Việc tốc độ tăng trưởng giá trị bỏ xa khối lượng cho thấy các nhà sản xuất Việt Nam đang bán được hàng với giá chênh lệch tốt hơn hẳn năm ngoái. Thế nhưng, doanh thu cao chưa chắc đã tỷ lệ thuận với biên lợi nhuận thực tế thu về túi doanh nghiệp.

Về năng lực nội tại, sản lượng phân bón sản xuất trong nước năm 2026 được dự báo chạm ngưỡng xấp xỉ 9 triệu tấn, chủ yếu là dòng NPK và urê. Ngân hàng Thế giới cũng đưa ra dự báo chỉ số giá phân bón bình quân trong năm nay sẽ tiếp tục neo ở mức cao. Dù vậy, những rủi ro địa chính trị, sự biến động khôn lường của giá năng lượng toàn cầu và các biện pháp hạn chế thương mại vẫn luôn hiện hữu, đe dọa trực tiếp đến giá thành sản xuất.

Giải mã rủi ro nguồn cung và áp lực chi phí nguyên liệu

Đối với nhóm phân đạm, nguồn cung toàn cầu được dự báo sẽ tiếp tục rơi vào trạng thái căng thẳng. Những đứt gãy trong chuỗi cung ứng thương mại và sự leo thang của giá khí đốt hay than đá đang đẩy chi phí đầu vào lên mức báo động. Mặt bằng giá bán neo ở mức đỉnh cùng nhu cầu xuất khẩu mạnh mẽ sẽ chỉ tạo ra lợi thế thực sự cho các nhà máy có năng lực kiểm soát tốt chi phí năng lượng từ đầu nguồn.

Ở một diễn biến khác, thị trường phân lân lại đang phải chịu áp lực kép từ nhiều phía. Diễn biến giá bán của dòng sản phẩm DAP phải đối mặt với sự biến động không ngừng của chi phí lưu huỳnh và amoniac trên sàn giao dịch quốc tế.

Điều này buộc giới phân tích tài chính phải nhìn nhận bức tranh của từng doanh nghiệp một cách thận trọng hơn, thay vì chỉ nhìn vào những con số kim ngạch xuất khẩu hào nhoáng. Trong những tháng cuối năm 2026, khả năng quản trị hàng tồn kho và nghệ thuật cân đối chi phí nguyên liệu đầu vào sẽ là lằn ranh sinh tử quyết định doanh nghiệp nào mới là người thực sự cầm tiền lãi rời khỏi cuộc chơi.