Trong khi các đối thủ cạnh tranh lớn đã nhanh tay đưa thuế xuất khẩu về 0%, việc duy trì mức thuế 5% cùng cơ chế điều hành thiếu linh hoạt đang khiến phân bón Việt Nam tự "làm khó" mình trên sân chơi toàn cầu.
Quý 1/2023, lượng nhập khẩu phân bón của cả nước đạt 612.900 tấn, trị giá trên 237,52 triệu USD, giá trung bình đạt 387,5 USD/tấn, giảm 46,2% về kim ngạch.
Theo các doanh nghiệp sản xuất, nguồn cung có xu hướng gia tăng trở lại sau khi Trung Quốc bãi bỏ lệnh cấm xuất khẩu cũng ảnh hưởng đến diễn biến giá các loại phân bón.
Tháng 1/2023, xuất khẩu phân bón cả nước đạt 127.233 tấn, tương đương trên 63,91 triệu USD, giá trung bình 502,2 USD/tấn, giảm 62,8% kim ngạch so với cùng kỳ.
VDSC cho rằng, cùng với việc giá khí đốt hạ nhiệt, các nhà máy phân bón hoạt động trở lại, động thái gỡ bỏ biện pháp hạn chế xuất khẩu của thị trường Trung Quốc.
11 tháng năm 2022, xuất khẩu phân bón đạt gần 1,6 triệu tấn với kim ngạch hơn 1 tỷ USD, tăng 34% về lượng và gấp gần 2,2 lần về kim ngạch so với cùng kỳ năm 2021.
Ngày 23/11/2022, Tổng thống Nga Vladimir Putin tuyên bố Moscow sẵn sàng mở rộng các hoạt động xuất khẩu phân bón và hợp tác với mọi đối tác trong lĩnh vực này.
Nhận định về tình hình kinh doanh của doanh nghiệp phân bón trong những tháng cuối năm. chuyên gia cho rằng tốc độ tăng trưởng lợi nhuận có thể chậm lại.
Các nhà phân tích cho biết, những hạn chế xuất khẩu sẽ hỗ trợ giá toàn cầu duy trì cao, ngay cả khi họ cân nhắc theo nhu cầu và khiến người mua phải tìm kiếm các nguồn thay thế.
Tính chung 6 tháng đầu năm, tổng lượng xuất khẩu phân bón tăng lên mức 998 nghìn tấn với kim ngạch 647 triệu USD, tăng 43% về lượng và tăng tới 2,8 lần về kim ngạch so với cùng kỳ.
5 tháng đầu năm 2022, xuất khẩu phân bón đạt 759.812 tấn với kim ngạch chạm ngưỡng 500 triệu USD, tăng 32,1% về lượng và tăng tới 2,7 lần về kim ngạch so với cùng kỳ năm 2021.
Ban lãnh đạo Công ty Phân bón và Hóa chất Dầu khí (Đạm Phú Mỹ) cho rằng, việc đề xuất áp dụng thuế xuất khẩu 5% với mặt hàng phân bón, không phân biệt theo tỷ lệ tài nguyên khoáng sản trong phân bón sẽ không ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất kinh doanh.
Theo đại diện Hiệp hội Phân bón Việt Nam (FAV), việc áp thuế xuất khẩu 5% chỉ nên áp dụng tạm thời trong những thời điểm nhất định khi nguồn cung thiếu hụt và giá thế giới tăng quá cao.
Mới đây, Bộ NN&PTNT đề nghị Bộ Tài chính kiến nghị Chính phủ báo cáo Quốc hội sửa đổi luật theo hướng chuyển phân bón từ đối tượng không chịu thuế sang đối tượng chịu thuế với mức thuế suất hợp lý.