Bên trong 'ông lớn' lương thực doanh thu 25.400 tỷ: Xuất khẩu 626 triệu USD, một công ty con thu hơn 8.200 tỷ đồng

Tổng công ty Lương thực miền Bắc (Vinafood 1) vừa công bố loạt báo cáo về tình hình sản xuất kinh doanh, tài chính và quản trị doanh nghiệp.

Năm 2025, tổng sản lượng lương thực bán ra của toàn Tổng công ty đạt hơn 2,4 triệu tấn, vượt 5,22% kế hoạch.

Trong đó, sản lượng lương thực xuất khẩu đạt hơn 1,35 triệu tấn, vượt 33,73% kế hoạch. Kim ngạch xuất khẩu đạt 626 triệu USD, vượt hơn 52% kế hoạch năm.

Riêng công ty mẹ xuất khẩu gần 681.000 tấn, mang về kim ngạch 308 triệu USD.

Quy mô kinh doanh của Vinafood 1 cũng lên tới hàng chục nghìn tỷ đồng. Tổng doanh thu hợp nhất năm 2025 đạt 25.455 tỷ đồng, vượt 15% kế hoạch năm. Lợi nhuận trước thuế hợp nhất đạt 471 tỷ đồng, vượt 38,38% kế hoạch được giao. Lợi nhuận sau thuế đạt 387 tỷ đồng.

Xuất khẩu 1,35 triệu tấn giữa năm giá gạo lao dốc

Hoạt động kinh doanh khởi sắc của Vinafood 1 diễn ra trong bối cảnh giá xuất khẩu gạo của Việt Nam giảm mạnh so với những năm trước, chỉ bằng khoảng 80% mức năm 2024. Nhiều quốc gia nhập khẩu giảm nhu cầu hoặc tạm dừng nhập khẩu, khiến sản lượng gạo xuất khẩu của cả nước giảm trên 1 triệu tấn so với năm trước.

Bên cạnh đó nhiều yếu tố ảnh hưởng tới hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Ấn Độ - quốc gia xuất khẩu gạo lớn nhất thế giới - dỡ bỏ lệnh cấm xuất khẩu. Philippines áp dụng lệnh cấm nhập khẩu gạo từ tháng 9/2025 và kéo dài đến hết năm. Trong khi đó, Indonesia duy trì chính sách không nhập khẩu gạo trong năm nhờ lượng dự trữ và sản lượng thu hoạch trong nước dồi dào.

Số liệu ghi nhận, năm 2025 Việt Nam xuất khẩu khoảng 8,06 triệu tấn gạo, trị giá hơn 4,1 tỷ USD, giảm 10,8% về lượng và giảm 27,6% về kim ngạch so với năm 2024.

Bất chấp bối cảnh khó khăn, Vinafood 1 cho biết đã hoàn thành và vượt các chỉ tiêu sản xuất kinh doanh năm 2025, kể cả mục tiêu tăng trưởng được giao.

23 công ty con, một doanh nghiệp thu hơn 8.200 tỷ đồng

Đằng sau con số doanh thu hơn 25.000 tỷ đồng là một hệ sinh thái doanh nghiệp khá lớn.

Năm 2025, Vinafood 1 có 23 công ty con do công ty mẹ nắm cổ phần hoặc phần vốn góp chi phối. Tổng vốn điều lệ của 23 doanh nghiệp này đạt gần 1.298 tỷ đồng, trong đó phần vốn đầu tư của công ty mẹ khoảng 937 tỷ đồng.

Nhóm các công ty con này mang về 13.654 tỷ đồng doanh thu và đóng góp hơn 135 tỷ đồng lợi nhuận sau thuế.

Đáng chú ý nhất về quy mô kinh doanh là Công ty Lương thực Phương Đông. Doanh nghiệp này có vốn điều lệ hơn 302,8 tỷ đồng, trong đó Vinafood 1 đầu tư hơn 242,4 tỷ đồng. Năm 2025, Lương thực Phương Đông ghi nhận hơn 8.285 tỷ đồng doanh thu, lợi nhuận trước thuế gần 154,7 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế hơn 123,5 tỷ đồng.

Một số doanh nghiệp khác có doanh thu hàng trăm tỷ đồng như Công ty TNHH MTV Lương Yên hơn 715 tỷ đồng; Công ty CP Lương thực Hà Tĩnh hơn 678 tỷ đồng; Công ty CP Bột mỳ Vinafood 1 gần 645 tỷ đồng và Công ty CP Lương thực Vĩnh Hà gần 643 tỷ đồng.

Hiệu quả giữa các thành viên không đồng đều. Một số đơn vị vẫn báo lỗ, như Muối Việt Nam lỗ sau thuế hơn 4,6 tỷ đồng, Lương thực Lương Yên lỗ khoảng 845 triệu đồng, Lương thực Hà Sơn Bình lỗ khoảng 680 triệu đồng và Lương thực Nam Định lỗ gần 49 triệu đồng.

Chính Vinafood 1 cũng thừa nhận phần nhiều đơn vị thành viên còn hạn chế về vốn, cơ sở vật chất, nhân lực và thị trường, tạo thêm áp lực và rủi ro cho hoạt động của toàn hệ thống khi thị trường biến động mạnh.

Gánh nặng nợ vay 8.200 tỷ đồng

Bức tranh tài chính mới nhất cho thấy quy mô tài sản của Vinafood 1 tiếp tục tăng trong nửa đầu năm 2026. Tại ngày 30/6/2026, tổng tài sản hợp nhất đạt hơn 19.227 tỷ đồng, tăng khoảng 2.737 tỷ đồng so với đầu năm.

Đáng chú ý, trong cơ cấu các khoản phải thu, Vinafood 1 đang trích lập dự phòng phải thu ngắn hạn khó đòi hơn 1.925 tỷ đồng.

Ở phía nguồn vốn, tổng nợ phải trả đạt gần 10.956 tỷ đồng, chiếm 57% tổng tài sản, trong đó nợ ngắn hạn gần 8.979 tỷ đồng. Trong cơ cấu nợ ngắn hạn, riêng tổng vay nợ thuê tài chính ngắn hạn (6.288 tỷ đồng) và vay nợ thuê tài chính dài hạn (1.936 tỷ đồng) lên đến 8.224 tỷ đồng.

Về kết quả kinh doanh, Vinafood 1 tiếp tục duy trì quy mô doanh thu lớn trong nửa đầu năm 2026.

Báo cáo hợp nhất cho thấy 6 tháng đầu năm, doanh thu thuần đạt khoảng 13.051 tỷ đồng, tăng 8% so với cùng kỳ. Do giá vốn tăng cao nên lợi nhuận sau thuế còn 125 tỷ đồng, giảm 34,6% so với số lãi gần 189 tỷ đồng đạt được nửa đầu năm ngoái.