Bộ Công an, Ngân hàng Nhà nước hướng tới bộ quy chuẩn eKYC chung cho Việt Nam

Hướng tới bộ quy chuẩn eKYC chung

Phát biểu tại sự kiện “Ngày Chuyển đổi số ngành Ngân hàng năm 2026” do Ngân hàng Nhà nước tổ chức, Thiếu tướng Vũ Văn Tấn, Cục trưởng Cục Cảnh sát Quản lý hành chính về trật tự xã hội (C06), Bộ Công an, cho biết Bộ Công an sẽ phối hợp với Ngân hàng Nhà nước, Bộ Khoa học và Công nghệ hướng tới xây dựng bộ quy chuẩn chung về định danh khách hàng điện tử (eKYC) cho Việt Nam.

Bộ quy chuẩn này cần vừa phù hợp với đặc thù trong nước, vừa tiếp cận các chuẩn mực quốc tế. Đây sẽ là nền tảng để hoạt động định danh, xác thực trên môi trường số được triển khai đồng bộ, đáp ứng yêu cầu về an ninh, an toàn, bảo mật và bảo vệ dữ liệu cá nhân.

Định danh khách hàng điện tử là một trong những nền tảng quan trọng trong quá trình chuyển đổi số ngành ngân hàng. Việc chuẩn hóa eKYC có thể giúp các tổ chức tín dụng nâng cao khả năng xác minh khách hàng, đơn giản hóa quy trình cung cấp dịch vụ và tăng cường kiểm soát rủi ro trong giao dịch trực tuyến.

Thiếu tướng Vũ Văn Tấn đánh giá ngành ngân hàng đã đi sớm trong xây dựng quy chuẩn eKYC, đồng thời chủ động ứng dụng công nghệ và khai thác dữ liệu dân cư phục vụ hoạt động nghiệp vụ.

Ngay từ năm 2020, khi Bộ Công an triển khai Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, ngành ngân hàng đã sớm tham gia nghiên cứu, khai thác nguồn dữ liệu này phục vụ hoạt động nghiệp vụ.

Cùng với các ngân hàng thương mại nhà nước, các giải pháp ứng dụng căn cước vào giao dịch ngân hàng cũng được nghiên cứu. Một số mô hình kiosk sử dụng căn cước để thực hiện giao dịch rút, nộp tiền được triển khai, tạo nền tảng ban đầu cho việc đưa dữ liệu định danh vào quy trình nghiệp vụ.

Khi VNeID được hình thành và phát triển, phạm vi ứng dụng tiếp tục mở rộng. VNeID từng bước được sử dụng trong mở tài khoản ngân hàng và được khai thác phục vụ chấm điểm, qua đó mở rộng giá trị của dữ liệu định danh trong hoạt động cung ứng dịch vụ tài chính.

Theo Thiếu tướng Vũ Văn Tấn, việc đưa dữ liệu dân cư và định danh điện tử vào hoạt động ngân hàng là một bước đột phá trong ứng dụng công nghệ, đặc biệt trong khai thác Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.

Sau định danh, làm sạch, chuẩn hóa và kết nối dữ liệu trở thành bước tiếp theo. Sự phối hợp giữa ngành ngân hàng, Bộ Công an và các doanh nghiệp viễn thông giúp dữ liệu ngân hàng được đối soát với dữ liệu thuê bao di động, qua đó nâng cao khả năng xác minh khách hàng và bảo đảm an toàn giao dịch.

Việc tăng cường các biện pháp xác thực cũng mang lại hiệu quả trong phòng, chống tội phạm. Các giải pháp này góp phần giảm 62% tình hình tội phạm lừa đảo.

Chuyển đổi số vì vậy không chỉ hướng tới rút ngắn quy trình và tăng sự thuận tiện khi sử dụng dịch vụ ngân hàng, mà còn tạo thêm lớp bảo vệ cho khách hàng trước các hành vi gian lận, lừa đảo.

Từ dữ liệu riêng lẻ đến hệ sinh thái tài chính số

Theo Thiếu tướng Vũ Văn Tấn, chuyển đổi số đang làm thay đổi vai trò của ngân hàng đối với khách hàng và nền kinh tế.

Từ vị trí chủ yếu cung cấp vốn, ngân hàng ngày càng chủ động đồng hành, chăm sóc khách hàng và trở thành một mắt xích trong hệ sinh thái tài chính số. Thông qua dữ liệu và các dịch vụ số, ngân hàng không chỉ hỗ trợ người dân, doanh nghiệp tiếp cận vốn mà còn tạo thêm điều kiện phát triển hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Để phát huy vai trò này, cần chuyển từ các cơ sở dữ liệu đơn lẻ sang xây dựng hệ sinh thái dữ liệu có khả năng kết nối, chia sẻ. Mục tiêu không chỉ phục vụ khai thác dữ liệu trong nội bộ ngành ngân hàng mà còn mở rộng kết nối với các ngành, lĩnh vực khác trên cơ sở bảo đảm an ninh, an toàn.

Khi được chuẩn hóa và kết nối, dữ liệu có thể hỗ trợ nhiều hoạt động như xác thực, đánh giá khách hàng, cung ứng dịch vụ và tăng khả năng tiếp cận vốn.

Thiếu tướng Vũ Văn Tấn cho rằng trước hết cần tiếp tục hoàn thiện hành lang pháp lý trên cơ sở những kết quả đã được kiểm chứng từ các mô hình thí điểm chuyển đổi số, đặc biệt là các giải pháp xác thực. Cùng với đó là tăng cường giám sát thực thi để chính sách đi vào cuộc sống.

Bên cạnh hoàn thiện pháp lý và tiêu chuẩn kỹ thuật, ngành ngân hàng và Bộ Công an cần tiếp tục phối hợp trong phòng, chống tội phạm, đồng thời mở rộng chuyển đổi số tới hộ gia đình và doanh nghiệp nhỏ và vừa. Việc khai thác dữ liệu hiệu quả có thể tạo thêm điều kiện để người dân, doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn, qua đó góp phần phát triển kinh tế tư nhân và các khu vực kinh tế theo định hướng của Chính phủ.

Một đặc thù của chuyển đổi số ngành ngân hàng là gắn trực tiếp với dòng tiền và các giao dịch thực tế. Hiệu quả chuyển đổi số vì vậy được phản ánh qua từng giao dịch và những giá trị cụ thể mang lại cho người dân, doanh nghiệp.

Thiếu tướng Vũ Văn Tấn bày tỏ tin tưởng ngành ngân hàng sẽ tiếp tục phát huy vai trò tiên phong, nâng cao năng lực đổi mới và từng bước sánh vai với các ngân hàng trên thế giới trong công tác chuyển đổi số.