Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent chỉ đích danh Trung Quốc khiến G20 không thể đạt đồng thuận

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cho biết Trung Quốc đã ngăn Nhóm các nền kinh tế lớn (G20) đưa ra tuyên bố chung sau cuộc họp của các Bộ trưởng tài chính và lãnh đạo NHTW trong tuần này, do bất đồng liên quan đến mức thặng dư thương mại khổng lồ của nước này.

Tại cuộc họp báo bên lề hội nghị G20 ở bang North Carolina hôm 1/9, ông Bessent phát biểu: “Quốc gia có thặng dư tài khoản vãng lai lớn nhất thế giới, và không bền vững, chính là Trung Quốc. Họ là bên không đồng thuận. Việc các nền kinh tế phi thị trường liên tục đẩy hàng hóa giá rẻ ra thế giới là điều không bền vững”.

Trung Quốc không trực tiếp phản hồi những phát biểu của ông Bessent trong tuyên bố được công bố hôm 2/9.

Tuy nhiên, Bắc Kinh cho rằng “tất cả các bên cần nhìn nhận vấn đề mất cân bằng toàn cầu một cách toàn diện, khách quan và cân bằng”, đồng thời giải quyết căn bản vấn đề nợ của những nước đang phát triển bằng cách thúc đẩy tăng trưởng.

“Các thành viên G20 cần bảo vệ thương mại tự do, thúc đẩy toàn cầu hóa kinh tế mang tính bao trùm và tạo môi trường chính sách thuận lợi cho thương mại quốc tế cũng như dòng vốn”, Thứ trưởng Tài chính Trung Quốc Liao Min nói.

G20 lại không thể đạt đồng thuận

Kể từ khi G20 bất đồng về xung đột Nga - Ukraine, việc các thành viên không thể thống nhất một tuyên bố chung đã trở thành thông lệ.

Thay cho tuyên bố chung từng được đưa ra thường xuyên trước đây, lần này Mỹ công bố một tuyên bố dưới danh nghĩa nước chủ trì.

Văn bản kêu gọi các nước có thặng dư đối ngoại lớn và kéo dài loại bỏ những yếu tố hạn chế tiêu dùng trong nước và khiến nền kinh tế phụ thuộc quá mức vào xuất khẩu.

Theo Bộ Tài chính Mỹ, Trung Quốc phản đối các nội dung liên quan đến dòng chảy tự do của tàu thuyền qua eo biển Hormuz, thành lập lực lượng nghiên cứu mất cân bằng thương mại, quyền giám sát của IMF và một số vấn đề về tái cơ cấu nợ.

Ông Bessent cho biết 19 thành viên G20 ủng hộ tuyên bố, trong đó có Nga. Ông cũng đã gặp Bộ trưởng Tài chính Nga Anton Siluanov bên lề hội nghị, trong một cuộc tiếp xúc cấp cao hiếm hoi giữa các nhóm kinh tế Mỹ và Nga.

Trung Quốc trở thành tâm điểm tranh luận

Trung Quốc ghi nhận mức thặng dư thương mại kỷ lục 1.200 tỷ USD trong năm 2025, tăng 20% so với năm trước.

Đây là một trong những vấn đề được ông Bessent nhấn mạnh xuyên suốt hội nghị. Theo số liệu của Cục Phân tích Kinh tế Mỹ, Mỹ ghi nhận thâm hụt thương mại khoảng 200 tỷ USD với Trung Quốc trong năm ngoái.

Ông Bessent đã có một số cuộc trao đổi “hạn chế” với đại diện Trung Quốc về AI tại G20, đồng thời lưu ý rằng người đồng cấp chính của ông, phó Thủ tướng He Lifeng, không tham dự hội nghị.

Bộ trưởng Tài chính Mỹ dự kiến AI sẽ là một trong những chủ đề được bàn tới khi Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình gặp Tổng thống Donald Trump trong tháng này.

Ông Bessent cũng cho rằng làn sóng chi tiêu vốn vào AI hiện nay có thể mở đường cho năng suất tăng tốc, qua đó góp phần làm giảm áp lực lạm phát.

“Tôi đoán rằng trong 6 tháng tới, chúng ta sẽ bắt đầu thấy những lợi ích từ điều đó”, ông nói.