Bộ trưởng Tài chính Mỹ: Trung Quốc 'không bao giờ vượt Mỹ' về AI, cáo buộc 6 công ty ‘sao chép’ công nghệ
Ông Bessent cho rằng Trung Quốc “không bao giờ có thể vượt qua” Mỹ trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI), một phần do Bắc Kinh theo đuổi mô hình “hoạch định tập trung”. Tuyên bố được đưa ra cùng ngày 3 cơ quan Mỹ cáo buộc các công ty Trung Quốc cố tình sao chép công nghệ từ những doanh nghiệp AI hàng đầu của Mỹ.
Phát biểu tại một cuộc thảo luận ở Trường Kinh doanh Cox thuộc Đại học Southern Methodist ở Dallas ngày 9/9, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cho biết thuật ngữ kỹ thuật mô tả việc đánh cắp và sao chép các mô hình AI của Mỹ là “chưng cất mô hình” (model distillation).
“Trung Quốc chưng cất các mô hình của chúng ta, vì vậy họ không bao giờ có thể vượt qua chúng ta”, ông nói.
Theo ông Bessent, việc này giống như “nhìn bài của người khác rồi chép bài tập về nhà”, bởi người sao chép “không bao giờ có thể đạt điểm cao hơn người mà họ sao chép”.
Chưng cất mô hình là một kỹ thuật huấn luyện AI được sử dụng phổ biến, trong đó một mô hình nhỏ hơn học từ đầu ra của các mô hình lớn hơn.
Những phát biểu trên được đưa ra chỉ vài tuần trước khi ông Bessent dự kiến dẫn đầu các cuộc đàm phán song phương giữa Mỹ và Trung Quốc về quản trị AI, trong bối cảnh Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình dự kiến thăm Washington vào cuối tháng này.
Quan điểm của ông Bessent có phần trái ngược với những phát biểu gần đây của Tổng thống Donald Trump. Tuần trước, ông Trump cho biết rất hào hứng với chuyến thăm của ông Tập.
“Nhân tiện, Chủ tịch Trung Quốc sẽ đến vào ngày 24. Điều đó sẽ rất thú vị. Rất tuyệt, tôi rất vui được đón ông ấy. Có rất nhiều điều tốt đẹp để thảo luận, những vấn đề rất, rất thiết thực với Chủ tịch Tập”, ông Trump nói.
Ông Trump cũng khẳng định AI đang phát triển nhanh chóng và Mỹ “đang dẫn trước Trung Quốc về AI một cách đáng kể”.
Mỹ cáo buộc các công ty Trung Quốc chưng cất AI ở quy mô công nghiệp
Cũng trong ngày 9/9, 3 cơ quan Mỹ gồm Cơ quan An ninh Quốc gia (NSA), Cơ quan An ninh mạng và Cơ sở hạ tầng (CISA) cùng Cục Điều tra Liên bang (FBI) cáo buộc các công ty AI hàng đầu Trung Quốc thực hiện hoạt động “chưng cất mô hình tích cực, có chủ đích và mang tính độc hại ở quy mô công nghiệp”.
Theo báo cáo tư vấn chung của 3 cơ quan, hoạt động này “nhiều khả năng được thực hiện với sự hiểu biết của chính phủ Trung Quốc”.
Báo cáo nêu tên 6 công ty AI hàng đầu của Trung Quốc gồm DeepSeek, Moonshot AI, Alibaba, MiniMax, StepFun và Z.AI.
Theo các cơ quan Mỹ, những doanh nghiệp này đã trích xuất "hàng tỷ token thông qua hàng triệu lượt trao đổi và yêu cầu" từ các mô hình AI tiên tiến của Mỹ, trong đó có các phiên bản của Claude, GPT, Gemini và Grok, ít nhất kể từ cuối năm 2024.
Đại sứ quán Trung Quốc tại Washington bác bỏ các cáo buộc của Mỹ, đồng thời gọi khái niệm “chưng cất mô hình” mà chính quyền Trump sử dụng là một “cuộc tấn công có chủ đích nhằm vào sự phát triển và tiến bộ của ngành AI Trung Quốc”.
Người phát ngôn Đại sứ quán Trung Quốc Lưu Xương cho rằng Washington cần tôn trọng sự thật, từ bỏ định kiến và chấm dứt các biện pháp kiềm chế sự phát triển khoa học công nghệ của Trung Quốc.
“Những hành động như vậy sẽ chỉ kìm hãm tiến bộ AI trên toàn cầu và không mang lại lợi ích cho bất kỳ bên nào”, ông Lưu nói.
Trong bối cảnh các công ty Trung Quốc đang thu hẹp khoảng cách về năng lực với các mô hình AI tiên phong của Mỹ, các doanh nghiệp Mỹ và quan chức chính quyền Trump ngày càng thường xuyên cáo buộc Bắc Kinh đánh cắp hoặc sao chép công nghệ Mỹ để đẩy nhanh quá trình phát triển các hệ thống AI của riêng mình.
Ông Bessent cũng chỉ ra sự khác biệt giữa cách tiếp cận của Trung Quốc và Mỹ. Theo ông, Bắc Kinh dựa vào mô hình “lập kế hoạch tập trung về AI”, nhưng cách tiếp cận này “sẽ không bao giờ hiệu quả” vì chính phủ Trung Quốc không thể “trao lại đủ quyền kiểm soát” cho khu vực tư nhân.
Bộ Tài chính Mỹ hồi tháng 8 cho biết chính quyền Trump muốn tận dụng “vị thế dẫn đầu toàn cầu về AI” của Mỹ để chia sẻ chuyên môn với “quốc gia đứng thứ 2 thế giới”.
Mỹ-Trung vẫn đàm phán về quản trị AI
Bất chấp cạnh tranh ngày càng gay gắt, Mỹ và Trung Quốc đã nhất trí khởi động các cuộc đàm phán chính thức về quản trị AI sau hội nghị thượng đỉnh Trump Tập hồi tháng 5 tại Bắc Kinh.
Các cuộc thảo luận diễn ra trong bối cảnh Washington và Bắc Kinh đang theo đuổi những cách tiếp cận khác nhau nhằm định hình trật tự AI toàn cầu.
Mỹ đang thúc đẩy sáng kiến chuỗi cung ứng Pax Silica, trong khi Trung Quốc quảng bá Tổ chức Hợp tác Trí tuệ nhân tạo Thế giới.
Thứ trưởng Ngoại giao Mỹ phụ trách các vấn đề kinh tế Jacob Helberg, người xây dựng sáng kiến Pax Silica với 24 thành viên, cho biết hồi tháng 7 rằng ông kỳ vọng đối thoại với Bắc Kinh về quản trị AI có thể mở ra những lĩnh vực “hợp tác mang tính xây dựng”, bất chấp cạnh tranh Mỹ Trung ngày càng căng thẳng.
“Mục tiêu của chúng tôi là tiến hành các cuộc đối thoại này một cách thiện chí, trình bày lại quan điểm của mình và lắng nghe quan điểm của Trung Quốc”, ông Helberg nói.
