BRICS

Trong bối cảnh địa chính trị biến động dữ dội và làn sóng phi đô la hóa lan rộng, TS. Phạm Xuân Hoè nhận định vàng không còn thuần túy là tài sản trú ẩn an toàn, mà đã vươn mình trở thành một tài sản chiến lược cốt tử trong dự trữ quốc gia.

Đối tác thương mại lớn nhất của Nga trong thanh toán nội tệ là các nước BRICS, đặc biệt là Trung Quốc và Ấn Độ.

Nếu tình trạng thiếu hụt phân bón kéo dài đến đầu mùa hè, năng suất các loại cây trồng chủ lực có thể giảm tới một nửa, kéo theo đợt tăng giá lương thực toàn cầu mạnh nhất trong nhiều năm gần đây.

Nội bộ khối BRICS bộc lộ những bất đồng sâu sắc trong phản ứng trước làn sóng tấn công quân sự của Mỹ và Israel nhằm vào Iran.

Căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông đang làm gia tăng biến động trên thị trường năng lượng toàn cầu. Theo một số chuyên gia, tình hình này có thể vô tình thúc đẩy vai trò của các liên minh như BRICS và RIC (Nga, Ấn Độ, Trung Quốc), đồng thời thu hút sự quan tâm của nhiều quốc gia thuộc “Nam bán cầu” trong việc tìm kiếm một mô hình hợp tác cân bằng hơn.

Các nhà máy lọc dầu quốc doanh cùng quan chức chính phủ Ấn Độ đã họp khẩn cuối tuần qua để xây dựng phương án ứng phó khủng hoảng tại Iran, trong bối cảnh dòng chảy qua eo biển Hormuz gần như tê liệt. Tuyến đường biển hẹp này có ý nghĩa sống còn, đảm nhiệm khoảng 50% lượng dầu nhập khẩu của quốc gia.

Việc Brazil bác bỏ ý tưởng xây dựng một đồng tiền chung BRICS cho thấy khối này nhiều khả năng sẽ theo đuổi các hình thức hợp tác tiền tệ ít nhạy cảm về chính trị hơn, thay vì trực tiếp thách thức vị thế thống trị của USD, theo nhận định của các nhà phân tích.

Ngân hàng Trung ương Nga vừa bán ra lượng vàng đáng kể trong tháng 1, đúng thời điểm giá kim loại quý này lập đỉnh lịch sử vượt 5.500 USD/ounce, theo số liệu mới công bố.

Quốc gia này đang được cho là cân nhắc khả năng nối lại việc sử dụng đồng USD trong các giao dịch quốc tế, như một phần của gói thỏa thuận kinh tế quy mô lớn với Mỹ, được phía Ukraine gọi là “gói Dmitriev”.

Sau nhiều năm bàn thảo các phương án tự chủ về tài chính, BRICS dường như đang tiến thêm một bước khiến phương Tây không thể làm ngơ.

Dự trữ vàng và ngoại hối của Nga đã đạt mức cao kỷ lục 769,1 tỷ USD, chủ yếu nhờ đà tăng mạnh của giá vàng, kim loại quý hiện chiếm khoảng 43% tổng quy mô dự trữ.

Việc bán bớt trái phiếu Mỹ còn phục vụ mục tiêu kép trong chính sách tiền tệ của Ấn Độ. Khi thanh lý các tài sản này, RBI có thể sử dụng nguồn vốn thu được để mua vào đồng rupee, qua đó hỗ trợ tỷ giá trong bối cảnh đồng nội tệ đã rơi xuống mức thấp kỷ lục do tiến trình đàm phán thương mại Mỹ – Ấn bị đình trệ.

Ngân hàng trung ương Ấn Độ đã đề xuất các quốc gia BRICS liên kết tiền số ngân hàng trung ương để tạo thuận lợi cho thanh toán thương mại xuyên biên giới và du lịch, theo hai nguồn tin, trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị gia tăng và sự phụ thuộc vào USD có thể giảm bớt.

Trung Quốc và Nga chiếm tới 90% số nhà máy điện hạt nhân được khởi công trong năm ngoái.

Ấn Độ đang lên kế hoạch gỡ bỏ các rào cản lâu năm đối với doanh nghiệp Trung Quốc tham gia đấu thầu dự án công, bước đi mà các quan chức cho biết nhằm giải quyết tình trạng thiếu hụt vật tư và chậm tiến độ.

BRICS đang từng bước tiến tới mục tiêu khiến đồng USD đánh mất vai trò là đồng tiền dự trữ toàn cầu trong những thập kỷ tới.

BRICS, khối kinh tế lớn của các nền kinh tế mới nổi gồm Brazil, Nga, Ấn Độ, Trung Quốc và Nam Phi, đang tăng tốc chuyển dịch khỏi sự phụ thuộc vào USD bằng cách tích lũy vàng. Dù trên danh nghĩa các nước BRICS hiện nắm giữ khoảng 20% dự trữ vàng toàn cầu, nhưng nếu tính cả các quốc gia có quan hệ chiến lược chặt chẽ với khối, tổng sản lượng vàng mà nhóm này kiểm soát đã lên tới khoảng 50% sản lượng vàng toàn cầu.

Theo một báo cáo mới của Moscow Times, trong tháng 11/2025, Trung Quốc đã mua lượng vàng trị giá kỷ lục 961 triệu USD từ Nga, đánh dấu thương vụ vàng lớn nhất trong lịch sử thương mại song phương giữa hai nước.

Xét riêng các quốc gia BRICS, Nga dẫn đầu với 2.336 tấn vàng, tiếp theo là Trung Quốc với 2.298 tấn. Ấn Độ hiện nắm giữ 880 tấn, trong khi Brazil, sau đợt mua gần đây, nâng tổng dự trữ lên 145,1 tấn.

Trên thực tế, không quốc gia thành viên BRICS nào chính thức công bố cơ chế vận hành của đồng UNIT và các lãnh đạo cũng chưa đưa ra tuyên bố nào về việc phát hành hay lưu hành đồng tiền này.

Dự trữ vàng của Nga đã chạm mức cao nhất mọi thời đại, lên tới 310 tỷ USD, theo ước tính mới nhất từ Ngân hàng Trung ương Nga.

Tuyên bố của ông được đưa ra trong bối cảnh thảo luận về phi USD hóa, mạng lưới thanh toán thay thế và giao dịch bằng nội tệ đang gia tăng trong khối BRICS, đặc biệt sau khi các lệnh trừng phạt của phương Tây tái định hình bối cảnh tài chính quốc tế.

“Phi USD hóa là xu hướng có thật, nhưng diễn tiến chậm và không làm thay đổi thực tế rằng USD vẫn là đồng tiền chủ đạo trong thương mại quốc tế, dự trữ ngoại hối toàn cầu và các thị trường tài chính”, ông Philippe Dauba-Pantanacce nhận định.

Nga vừa bán thành công lô trái phiếu chính phủ đầu tiên định danh bằng nhân dân tệ (RMB), huy động khoảng 2,8 tỷ USD trong bối cảnh nước này tìm kiếm nguồn vốn thay thế và tăng cường phụ thuộc tài chính vào Bắc Kinh.

Đây là động thái đánh dấu sự tham gia chính thức của nước này vào thể chế do BRICS dẫn đầu.

Bắc Kinh kỳ vọng đợt phát hành này của Nga sẽ củng cố vai trò của nhân dân tệ trong hệ thống tài chính toàn cầu.

Với trữ lượng vàng hơn 2.300 tấn, Nga hiện là quốc gia sở hữu lượng vàng lớn thứ 5 trên thế giới.

Khi nói đến đất hiếm, nhóm vật liệu then chốt của nhiều ngành công nghiệp, thế giới gần như chỉ xoay quanh Trung Quốc. Nhưng ngày càng nhiều doanh nghiệp tìm cách phá vỡ sự lệ thuộc vào nguồn cung từ quốc gia này.

Một thử nghiệm tài chính âm thầm đang diễn ra tại Myanmar có thể tạo ra bước ngoặt trong cuộc đấu quyền lực tiền tệ toàn cầu, làm suy yếu đáng kể hiệu lực của các lệnh trừng phạt do Mỹ dẫn dắt.

Tối 20/11 (giờ địa phương), Thủ tướng Phạm Minh Chính và Phu nhân kết thúc tốt đẹp chuyến thăm chính thức Algeria, lên đường sang Nam Phi tham dự Hội nghị thượng đỉnh G20.

Chuyến công tác của Thủ tướng Phạm Minh Chính tới Algeria, Kuwait và Nam Phi là dịp để Việt Nam đẩy mạnh kết nối với ba điểm đến chiến lược của khu vực, qua đó góp phần định hình tương lai, tầm nhìn mới giữa Việt Nam với Trung Đông – châu Phi.

Nga đang tìm cách đẩy mạnh khai thác và sản xuất đất hiếm, nhóm khoáng sản chiến lược như “vàng mới” của thời đại năng lượng sạch. Tuy nhiên, theo giới phân tích, Moscow đã “đến muộn bữa tiệc” và sẽ phải đối mặt với nhiều thách thức nếu muốn chen chân vào thị trường toàn cầu đầy cạnh tranh này.

Theo phân tích của hãng tin RIA Novosti dựa trên dữ liệu của Ngân hàng Trung ương Nga, tỷ trọng vàng trong tổng dự trữ ngoại hối của nước này đã tăng từ 39,6% lên 41,3%, mức cao nhất kể từ tháng 2 năm 1995.

Sau khi Nga bị đóng băng 300 tỷ USD dự trữ, Trung Quốc âm thầm xây dựng “Hành lang Vàng”, một hệ thống tài chính song song, nơi vàng chứ không phải USD, được kỳ vọng trở thành nền tảng quyền lực mới của thế giới.

Theo dữ liệu của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), tỷ trọng của đồng USD trong dự trữ ngoại hối toàn cầu đã giảm dần trong nhiều thập kỷ - từ 85% vào thập niên 1970 xuống còn 58% vào năm 2022.

Nga đang chuẩn bị phát hành trái phiếu mệnh giá nhân dân tệ (NDT) lần đầu tiên trên thị trường nội địa trong năm nay, một bước đi được xem là nhằm tận dụng lượng thanh khoản NDT khổng lồ mà các ngân hàng và doanh nghiệp xuất khẩu Nga đang nắm giữ sau các hợp đồng năng lượng với Trung Quốc.