Một quốc gia chủ chốt BRICS đặt cược vào đồng Nhân dân tệ, chuẩn bị bước đi chưa từng có

Brazil dự kiến sẽ phát hành trái phiếu bằng đồng Nhân dân tệ (NDT) tại Trung Quốc theo hình thức thường niên, thay vì chỉ thực hiện một lần. Kế hoạch này sẽ đưa đồng NDT trở thành một cấu phần thường trực trong danh mục nợ nước ngoài của quốc gia Nam Mỹ.

Thông tin trên được ông Francisco Segundo, Phó Thư ký phụ trách nợ công thuộc Kho bạc Quốc gia Brazil, chia sẻ tại một hội thảo trực tuyến do Hội đồng Doanh nghiệp Trung Quốc - Brazil tổ chức hôm 5/8.

Theo ông Segundo, đợt phát hành trái phiếu NDT đầu tiên dự kiến diễn ra trước cuối năm nay, mặc dù Chính phủ chưa thể cam kết chắc chắn về thời điểm. Quy mô phát hành tương đối nhỏ và Brazil không phụ thuộc vào nguồn vốn huy động này, bởi nợ nước ngoài hiện chỉ chiếm khoảng 4% tổng dư nợ của Chính phủ liên bang.

Mục tiêu không chỉ là huy động vốn

Ông Segundo cho biết giá trị lớn nhất của kế hoạch không nằm ở số tiền huy động được.

"Với quy mô nền kinh tế của Brazil, đây hiện mang ý nghĩa về mặt chiến lược nhiều hơn là giá trị tài chính. Nguồn vốn này rõ ràng rất đáng hoan nghênh và chi phí vay thường thấp, nhưng điều quan trọng hơn là mở ra cánh cửa tiếp cận một nhóm nhà đầu tư mới", ông nói.

Theo quan chức này, điều Kho bạc Brazil cần nhất là thiết lập một đường cong lợi suất trái phiếu Chính phủ bằng đồng Nhân dân tệ. Đây sẽ là mức lãi suất tham chiếu giúp các doanh nghiệp Brazil dễ dàng phát hành trái phiếu tại Trung Quốc, điều mà trước đây chưa thể thực hiện do nước này chưa từng phát hành trái phiếu chủ quyền bằng NDT.

"Ở bất kỳ thị trường nào mà chúng tôi nhận thấy có tiềm năng và khả năng thành công, Brazil cần hiện diện một cách thường xuyên. Không chỉ một lần, hai lần hay ba lần, mà phải phát hành hằng năm", ông Segundo nhấn mạnh.

Lợi thế của trái phiếu "Panda"

Trái phiếu Panda là loại trái phiếu do các tổ chức nước ngoài phát hành ngay tại thị trường Trung Quốc, được định danh bằng đồng Nhân dân tệ và bán cho nhà đầu tư trong nước. Khác với trái phiếu phát hành tại Hong Kong, trái phiếu Panda giúp tiếp cận nguồn vốn sâu rộng hơn trong thị trường nội địa Trung Quốc.

Loại hình trái phiếu này chỉ thực sự hấp dẫn các tổ chức nước ngoài kể từ cuối năm 2022, sau khi cơ quan quản lý Trung Quốc bãi bỏ quy định buộc nguồn tiền huy động phải được sử dụng trong lãnh thổ nước này.

Được biết, trong năm nay, các tổ chức phát hành nước ngoài huy động vốn thông qua trái phiếu Panda với lãi suất bình quân khoảng 1,97%, thấp hơn đáng kể so với chi phí vay bằng đồng USD, hiện dao động từ 4,5% đến 5,5%.

Tuy nhiên, quy mô các đợt phát hành trái phiếu Panda thường khá nhỏ, chỉ bằng khoảng 20% so với phát hành bằng USD, với kỳ hạn phổ biến từ 3 đến 5 năm.

Có thể trở thành quốc gia Mỹ Latinh đầu tiên phát hành trái phiếu Panda

Brazil đã nộp hồ sơ xin phát hành trái phiếu Panda vào tháng 6, khi Bộ trưởng Tài chính Dario Durigan trao thư bày tỏ ý định cho Thống đốc Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc Pan Gongsheng. Khi đó, phía Trung Quốc khẳng định sẵn sàng hỗ trợ quá trình phát hành.

Nếu thành công, Brazil sẽ trở thành quốc gia có chủ quyền đầu tiên tại Mỹ Latinh phát hành trái phiếu Panda, nối tiếp Kazakhstan, Pakistan, Slovenia và Indonesia - những nước đã tham gia thị trường này trong năm nay.

Quy mô phát hành hiện vẫn chưa được thống nhất. Tháng 6, ông Durigan cho biết đợt phát hành đầu tiên có thể đạt tối đa 5 tỷ Nhân dân tệ (khoảng 735 triệu USD). Tuy nhiên, đến tháng 7, Bộ trưởng Kho bạc Brazil Daniel Leal lại cho biết mục tiêu khoảng 10 tỷ Nhân dân tệ (1,48 tỷ USD).

Nếu phát hành ở quy mô 10 tỷ Nhân dân tệ, Brazil sẽ lập kỷ lục mới, vượt mức 7 tỷ Nhân dân tệ mà Indonesia huy động hôm 23/7 - hiện là đợt phát hành trái phiếu Panda lớn nhất của một Chính phủ nước ngoài.

Theo ông Segundo, hồ sơ xin phát hành về cơ bản đã được phê duyệt. Những bước còn lại chủ yếu mang tính thủ tục, trong đó có việc thuê một tổ chức xếp hạng tín nhiệm của Trung Quốc lần đầu đánh giá tín nhiệm đối với Brazil.

Kho bạc Brazil hiện chưa công bố kỳ hạn trái phiếu cũng như mục đích sử dụng nguồn vốn huy động. "Mục tiêu của chúng tôi là hoàn tất việc phát hành trong năm nay, nhưng chưa thể đảm bảo chắc chắn", ông Segundo nói.

Bài học từ thị trường châu Âu

Theo ông Segundo, quyết định phát hành trái phiếu bằng NDT hằng năm xuất phát từ bài học tại châu Âu.

Brazil từng phát hành trái phiếu bằng đồng euro vào năm 2014 nhưng sau đó gián đoạn hơn một thập kỷ trước khi quay trở lại thị trường vào tháng 4 năm nay với đợt phát hành trị giá 5 tỷ euro (5,7 tỷ USD) - lớn nhất trong lịch sử huy động vốn quốc tế của nước này.

Việc vắng bóng quá lâu khiến đường cong lợi suất trái phiếu bằng euro của Brazil bị méo mó do thiếu thanh khoản.

Kho bạc Brazil cũng cho biết một trong những mục tiêu của việc phát hành nợ nước ngoài là xây dựng các chuẩn tham chiếu thanh khoản và đường cong lợi suất chủ quyền để doanh nghiệp Brazil sử dụng khi huy động vốn trên thị trường quốc tế.

"Đó là bài học chúng tôi rút ra từ kinh nghiệm tại châu Âu. Không có lý do gì để phát hành một lần rồi lại rời bỏ thị trường trong nhiều năm", ông Segundo nhận định.

Doanh nghiệp Brazil kỳ vọng hưởng lợi

Kế hoạch của Chính phủ Brazil dựa trên giả định rằng sau khi có đường cong lợi suất trái phiếu chủ quyền, doanh nghiệp trong nước sẽ thuận lợi hơn khi huy động vốn bằng đồng Nhân dân tệ.

Ông Alexandre Lowenkron, Tổng giám đốc ngân hàng Bocom BBM - đơn vị do Ngân hàng Giao thông Trung Quốc (Bank of Communications) kiểm soát - cho biết dữ liệu thị trường cho thấy giả định này hoàn toàn có cơ sở.

"Sau mỗi đợt phát hành trái phiếu chủ quyền, phần lớn hoạt động phát hành trái phiếu doanh nghiệp sẽ diễn ra ngay sau đó. Hơn 50-60% lượng phát hành doanh nghiệp thường tập trung trong giai đoạn ngay sau khi Chính phủ Brazil huy động vốn", ông nói.

Suzano - doanh nghiệp sản xuất bột giấy lớn của Brazil - hiện là công ty phi tài chính và ngoài khu vực nhà nước đầu tiên tại châu Mỹ phát hành trái phiếu Panda.

Kể từ năm 2024, Suzano đã huy động tổng cộng 2,6 tỷ Nhân dân tệ thông qua ba đợt phát hành, bắt đầu bằng một lô trái phiếu xanh với lãi suất 2,8%.

Ông Emilio Yeh, Giám đốc Tài chính Suzano khu vực châu Á, cho biết chi phí huy động vốn bằng trái phiếu Panda thấp hơn hơn 50 điểm cơ bản so với vay bằng USD, ngay cả sau khi thực hiện các giao dịch hoán đổi tiền tệ.

Theo ông, các nhà đầu tư Trung Quốc thường xuyên đặt câu hỏi về thời điểm Brazil phát hành trái phiếu chủ quyền bằng Nhân dân tệ.

"Trong mọi đợt phát hành, nhà đầu tư đều hỏi khi nào Brazil sẽ phát hành trái phiếu chủ quyền, bởi thị trường đã có nhiều tin đồn. Một đợt phát hành của Chính phủ sẽ giúp neo kỳ vọng, thiết lập mặt bằng định giá và tạo ra chuẩn tham chiếu vững chắc", ông Yeh cho biết.

Ông Lowenkron nhận định các nhà đầu tư Trung Quốc thường ưu tiên doanh nghiệp có quy mô lớn, xếp hạng tín nhiệm tốt và có mối liên hệ hoạt động với Trung Quốc. Ông cho rằng Petrobras, Vale và WEG là những ứng viên tiềm năng.

Tuy nhiên, bản thân Brazil vẫn chưa đạt chuẩn "đầu tư" (investment grade) theo đánh giá của cả ba hãng xếp hạng tín nhiệm lớn trên thế giới, khiến nhiều quỹ đầu tư quốc tế chưa thể mua trái phiếu của nước này.

Trong khi đó, Vale được xếp hạng tín nhiệm cao hơn hai bậc so với Chính phủ Brazil, Suzano cao hơn một bậc, còn Petrobras dù bị giới hạn ở mức tín nhiệm quốc gia nhưng theo đánh giá độc lập của Fitch vẫn đạt chuẩn đầu tư.

Trước đó, Bộ trưởng Tài chính Dario Durigan cho biết nhiều doanh nghiệp Brazil đã đề nghị Chính phủ phát hành trái phiếu bằng đồng Nhân dân tệ nhằm tạo điều kiện cho các đợt huy động vốn của doanh nghiệp và góp phần giảm biến động tỷ giá trong nước.

Đến nay, Suzano vẫn là doanh nghiệp duy nhất tại Mỹ Latinh phát hành thành công trái phiếu Panda, sau hai năm kể từ đợt phát hành đầu tiên.