Các nước quy định, xử phạt lỗi không giữ khoảng cách trên cao tốc thế nào?

Từ ngày 27/8/2026, lực lượng CSGT sẽ bắt đầu xử phạt hành vi không giữ đúng khoảng cách an toàn với xe chạy phía trước trên tuyến cao tốc Pháp Vân - Cầu Giẽ - Cao Bồ - Mai Sơn - Quốc lộ 45 - Nghi Sơn.

Theo quy định, tài xế vi phạm có thể bị phạt 4-6 triệu đồng và trừ 2 điểm trên giấy phép lái xe. Trường hợp hành vi vi phạm gây tai nạn, mức phạt tăng lên 20-22 triệu đồng, đồng thời bị trừ 10 điểm trên giấy phép lái xe.

Tại Việt Nam, trong điều kiện thời tiết thuận lợi, mặt đường khô ráo, tầm nhìn bảo đảm và địa hình bằng phẳng, khoảng cách tối thiểu với xe chạy liền trước được xác định dựa trên tốc độ.

Cụ thể, xe chạy ở tốc độ 60 km/h phải duy trì khoảng cách ít nhất 35 m. Với tốc độ trên 60 đến 80 km/h, khoảng cách tối thiểu là 55 m; trên 80 đến 100 km/h là 70 m; còn từ trên 100 đến 120 km/h, tài xế phải giữ khoảng cách tối thiểu 100 m.

Thực tế, quy định về khoảng cách an toàn khi tham gia giao thông phổ biến ở nhiều quốc gia trên thế giới. Tuy nhiên, mỗi nước có cách tiếp cận và phương thức xác định khoảng cách cũng như chế tài xử phạt khác nhau.

Anh: Giữ khoảng cách tối thiểu 2 giây trên cao tốc

Tại Anh, luật giao thông yêu cầu người lái duy trì khoảng cách đủ lớn để có thể dừng xe an toàn trong trường hợp phương tiện phía trước giảm tốc hoặc phanh đột ngột.

Trên những tuyến cao tốc, nguyên tắc cơ bản là giữ khoảng cách ít nhất 2 giây với xe phía trước. Khi mặt đường ướt, khoảng thời gian này cần tăng lên ít nhất gấp đôi, và tăng thêm nữa trong điều kiện băng giá.

Quốc gia này có thuật ngữ “tailgating” để chỉ hành vi chạy bám quá sát xe phía trước. Đây được xác định là hành vi đặc biệt nguy hiểm, có thể bị xếp vào nhóm hành vi lái xe bất cẩn (careless driving) và bị cảnh sát xử lý. Chế tài cơ bản là phạt tiền 100 Bảng và trừ 3 điểm bằng lái.

Pháp: Áp dụng quy tắc 2 giây, vi phạm bị phạt tiền và trừ điểm

Tương tự Anh, Pháp sử dụng quy tắc 2 giây để xác định khoảng cách an toàn. Bộ Nội vụ Pháp hướng dẫn tài xế duy trì khoảng thời gian tối thiểu 2 giây giữa xe của mình và phương tiện chạy phía trước.

Trên cao tốc, ở tốc độ 130 km/h, khoảng thời gian này tương ứng với quãng đường khoảng 73 m. Tài xế không giữ khoảng cách an toàn có thể bị phạt 135 euro và trừ 3 điểm trên giấy phép lái xe.

Đức: Khoảng cách an toàn gắn với tốc độ di chuyển

Đức áp dụng cách tiếp cận cụ thể hơn khi quy định về khoảng cách giữa các phương tiện. Theo Luật Giao thông nước này, tài xế phải duy trì khoảng cách đủ để có thể dừng xe an toàn nếu phương tiện phía trước bất ngờ phanh. Với một số loại phương tiện, luật còn đưa ra khoảng cách tối thiểu cụ thể.

Chẳng hạn, xe tải có tổng trọng lượng trên 3,5 tấn và xe buýt khi chạy trên cao tốc với tốc độ trên 50 km/h phải giữ cách xe phía trước ít nhất 50 m. Quy định này cho thấy khoảng cách an toàn không phải một giá trị cố định, đòi hỏi tài xế phải tăng khoảng cách tỷ lệ thuận với tốc độ đang chạy.

Đức quy định chế tài xử phạt lỗi không duy trì khoảng cách an toàn gắn với tốc độ. Mức phạt dao động từ 25-400 euro, tùy mức độ vi phạm có thể bị trừ 1-2 điểm bằng lái hoặc đình chỉ giấy phép lái xe.

Nhật Bản: Phải đủ khoảng cách để tránh va chạm khi xe trước phanh gấp

Nhật Bản cũng đặt ra những yêu cầu cụ thể về khoảng cách giữa các phương tiện. Luật quy định khi chạy phía sau một phương tiện khác cùng chiều, tài xế phải duy trì khoảng cách cần thiết để tránh va chạm, kể cả trong trường hợp xe phía trước bất ngờ dừng lại. Vi phạm quy định này có thể bị xử phạt.

Đối với đường cao tốc, cơ quan quản lý đưa ra khuyến cáo về khoảng cách tương ứng với tốc độ. Ở mức 100 km/h, khoảng cách tham khảo là khoảng 100 m, trong khi ở 80 km/h là khoảng 80 m. Nếu mặt đường ướt hoặc lốp xe bị mòn, khoảng cách được khuyến nghị tăng lên khoảng gấp đôi.

Các hành vi bám đuôi, ép xe hoặc liên tục áp sát phương tiện phía trước được được xếp vào nhóm "hành vi lái xe liều lĩnh, gây nguy hiểm" và bị xử lý nghiêm. Mức phạt tiền từ 500.000 yên, tùy mức độ có thể dẫn tới tước bằng lái và thậm chí phạt tù.

Trung Quốc: Không được dưới 50 m

Tại Trung Quốc, phương tiện chạy trên cao tốc ở tốc độ trên 100 km/h phải duy trì khoảng cách tối thiểu 100 m với xe phía trước. Khi tốc độ dưới 100 km/h, khoảng cách có thể giảm nhưng không được thấp hơn 50 m.

Quy định của Trung Quốc còn tính đến trường hợp tầm nhìn bị hạn chế. Khi sương mù, mưa, tuyết hoặc các yếu tố khác khiến tầm nhìn dưới 200 m, tốc độ tối đa được giới hạn ở 60 km/h và phương tiện phải giữ khoảng cách ít nhất 100 m với xe phía trước.

Nếu tầm nhìn giảm xuống dưới 100 m, tốc độ tối đa tiếp tục giảm còn 40 km/h, trong khi khoảng cách tối thiểu phải duy trì là 50 m. Nếu vi phạm lỗi không giữ khoảng cách an toàn với xe phía trước trên đường cao tốc hoặc đường quốc lộ, tài xế bị phạt 200 nhân dân tệ. Tùy thuộc vào quy định của từng địa phương, lỗi này còn có thể bị trừ đến 2 điểm bằng lái.

Đông Nam Á: Quy tắc 2-3 giây được áp dụng phổ biến

Tại Singapore, tài xế được hướng dẫn sử dụng quy tắc 2 giây để ước lượng khoảng cách an toàn. Người lái có thể chọn một cột đèn hoặc vật cố định bên đường, bắt đầu đếm khi xe phía trước đi qua vị trí đó. Nếu xe của mình tới cùng vị trí trước khi hết 2 giây, khoảng cách được xác định là quá gần.

Malaysia cũng áp dụng phương pháp tính theo thời gian trong các hướng dẫn an toàn giao thông. Cảnh sát nước này khuyến cáo tài xế duy trì khoảng cách khoảng 2-4 giây với xe phía trước, tùy thuộc điều kiện thực tế.

Tại Indonesia, lực lượng cảnh sát giao thông khuyến nghị quy tắc 3 giây trong điều kiện lý tưởng. Khi trời mưa, có sương mù, di chuyển vào ban đêm, chở tải nặng hoặc chạy phía sau xe lớn, khoảng cách nên được nâng lên 4-6 giây.

Trong khi đó, tài liệu đào tạo lái xe tại Philippines cũng hướng dẫn áp dụng quy tắc 2-3 giây. Cách tính này được đánh giá thuận tiện bởi khoảng cách thực tế sẽ tự động tăng theo tốc độ của phương tiện.

Khác biệt giữa hai cách tính

Sự khác biệt giữa cách tính khoảng cách bằng thời gian với bằng quãng đường cụ thể có thể thấy rõ khi xe chạy ở tốc độ cao. Một phương tiện di chuyển ở 100 km/h sẽ đi được khoảng 27,8 m mỗi giây. Như vậy, khoảng cách 2 giây tương đương gần 56 m, 3 giây tương đương khoảng 83 m và 4 giây tương đương khoảng 111 m.

Ưu điểm của phương pháp tính theo giây là khoảng cách được điều chỉnh một cách tự nhiên theo tốc độ. Xe chạy càng nhanh thì cùng một khoảng thời gian sẽ tương ứng với quãng đường càng dài, qua đó tạo thêm không gian để người lái xử lý tình huống.

Nhưng dù sử dụng cách tính nào, nguyên tắc chung tại các quốc gia vẫn là tài xế phải duy trì đủ khoảng trống và thời gian để phản ứng khi xe phía trước giảm tốc hoặc phanh đột ngột, đồng thời tăng khoảng cách khi thời tiết không thuận lợi.