Cây cầu thép - bê tông đầu tiên được thiết kế và xây dựng hoàn toàn bởi kỹ sư và công nhân Hà Nội thay đổi diện mạo

Những ngày gần đây, cầu Chương Dương thu hút sự chú ý khi hệ thống đèn LED mới được đưa vào vận hành, liên tục chuyển đổi màu sắc, tạo diện mạo khác lạ cho cây cầu hơn 40 năm tuổi. Từ đỏ, xanh lam, xanh lục, tím đến vàng, những dải ánh sáng lần lượt phủ lên các nhịp thép, khiến công trình nổi bật giữa màn đêm và trở thành điểm nhấn mới trên sông Hồng.

Hệ thống chiếu sáng mới không chỉ làm nổi bật kết cấu thép đặc trưng của cầu Chương Dương mà còn góp phần tạo thêm điểm nhấn cảnh quan cho khu vực trung tâm Hà Nội về đêm.

Ít ai biết rằng, sự xuất hiện của cây cầu này từng đánh dấu một bước ngoặt quan trọng đối với giao thông Thủ đô. Cầu Chương Dương được khởi công năm 1983 và hoàn thành năm 1985, trong bối cảnh Hà Nội khi đó gần như phụ thuộc vào cầu Long Biên để kết nối hai bờ sông Hồng. Tình trạng ùn tắc thường xuyên khiến nhu cầu xây dựng thêm một cây cầu mới trở nên cấp thiết.

Khi hoàn thành, cầu Chương Dương nhanh chóng trở thành một trong những tuyến giao thông huyết mạch của Hà Nội, mở rộng kết nối từ khu vực nội đô sang phía Đông thành phố và các tỉnh phía Bắc. Cây cầu cũng góp phần thúc đẩy quá trình đô thị hóa, tạo động lực phát triển thương mại, đầu tư và mở rộng không gian đô thị phía Đông Hà Nội.

Đặc biệt, cầu Chương Dương là công trình cầu thép - bê tông đầu tiên được thiết kế và thi công hoàn toàn bởi đội ngũ kỹ sư, công nhân Hà Nội. Công trình khi đó không chỉ thể hiện năng lực của ngành cầu đường trong nước mà còn trở thành môi trường thực tiễn để nhiều kỹ sư trẻ tích lũy kinh nghiệm, tạo tiền đề cho việc triển khai những công trình cầu lớn sau này.

Suốt nhiều thập kỷ, cầu Chương Dương liên tục đảm nhận vai trò kết nối quan trọng giữa hai bờ sông Hồng. Không chỉ phục vụ nhu cầu đi lại hàng ngày, cây cầu còn trở thành một phần của trục giao thông kinh tế - xã hội kết nối Hà Nội với các địa phương phía Bắc sông Hồng.

Tuy nhiên, sau hơn 40 năm khai thác, cây cầu đang phải gánh một áp lực giao thông vượt xa quy mô thiết kế ban đầu. Hiện mỗi ngày có khoảng 95.000 lượt phương tiện lưu thông qua cầu, cao gấp khoảng 8 lần công suất thiết kế ban đầu.

Lưu lượng phương tiện lớn cũng tạo áp lực lên hệ thống đường dẫn và các khu vực lân cận. Những tuyến đường như Trần Nhật Duật, Hàng Đậu, Trần Quang Khải và khu vực nút cửa khẩu Chương Dương thường xuyên xảy ra ùn tắc, đặc biệt vào các khung giờ cao điểm.

Từ năm 2002, cầu Chương Dương đã nhiều lần được sửa chữa, gia cố để duy trì khả năng khai thác. Tuy nhiên, quá trình sử dụng lâu dài cũng khiến một số hạng mục công trình xuất hiện dấu hiệu xuống cấp.

Theo đánh giá của Sở Giao thông vận tải Hà Nội, mặt cầu có tình trạng bong tróc, xuất hiện ổ gà; lớp bê tông cánh gà tại một số vị trí nứt vỡ, để lộ cốt thép bị han gỉ. Những dấu hiệu này đặt ra yêu cầu tiếp tục cải tạo, sửa chữa nhằm bảo đảm an toàn và duy trì khả năng khai thác công trình.

Trước thực trạng trên, thành phố đã phê duyệt dự án cải tạo, sửa chữa cầu Chương Dương, dự kiến triển khai trong giai đoạn 2025-2026. Mục tiêu là khắc phục các hư hỏng, nâng cao độ an toàn và bảo đảm công trình có thể tiếp tục phục vụ giao thông trong thời gian dài. Hiện cầu vẫn đáp ứng yêu cầu chịu lực và đang được khai thác bình thường.

Về lâu dài, áp lực giao thông trên cầu Chương Dương được kỳ vọng sẽ giảm khi các công trình cầu mới được đưa vào sử dụng. Trong đó, cầu Trần Hưng Đạo và cầu Tứ Liên được kỳ vọng chia sẻ đáng kể lưu lượng phương tiện, đồng thời góp phần tái cấu trúc mạng lưới giao thông khu vực trung tâm Hà Nội.

Từ một công trình ra đời để giải bài toán ùn tắc giao thông cách đây hơn 40 năm, cầu Chương Dương nay tiếp tục mang một diện mạo mới khi được chiếu sáng bằng hệ thống LED nhiều màu. Giữa nhịp sống ngày càng hiện đại của Thủ đô, cây cầu vẫn giữ nguyên vai trò kết nối hai bờ sông Hồng, đồng thời trở thành một điểm nhấn cảnh quan mới khi màn đêm buông xuống.