CEO Jensen Huang cay đắng: Chúng tôi mất sạch thị phần chip AI tại Trung Quốc, rơi từ 95% xuống 0% chỉ sau 2 năm

Chỉ trong hai năm, thị phần chip AI của NVIDIA tại Trung Quốc lao dốc từ 95% xuống 0%, đánh dấu một cú rơi lịch sử phơi bày mặt trái của cuộc đối đầu công nghệ Mỹ - Trung.

CEO Jensen Huang của NVIDIA mới đây khiến giới công nghệ sửng sốt khi thừa nhận: “Thị phần chip AI của chúng tôi ở Trung Quốc đã từ 95% rơi xuống 0%”. Phát biểu trong cuộc phỏng vấn với South China Morning Post, ông Huang không giấu nổi sự cay đắng, bởi đằng sau con số lạnh lùng ấy là cả một thời kỳ hoàng kim vừa khép lại.

Trong gần một thập kỷ, NVIDIA gần như thống trị tuyệt đối thị trường Trung Quốc. Các dòng chip A100, H100 hay V100 được xem như “bộ não” vận hành những trung tâm dữ liệu khổng lồ của Alibaba, Tencent, Baidu và ByteDance. Trước năm 2023, theo Reuters, có tới 95% GPU phục vụ huấn luyện mô hình AI lớn tại Trung Quốc mang thương hiệu NVIDIA, biểu tượng cho sức mạnh công nghệ Mỹ.

Nhưng rồi, “bức tường chính trị” từ Washington đã làm thay đổi cục diện. Từ cuối năm 2022, Mỹ liên tiếp ban hành lệnh siết xuất khẩu chip AI cao cấp sang Trung Quốc với lý do an ninh quốc gia. Hàng loạt sản phẩm chủ lực như H100, A100 bị cấm, và đến năm 2024, ngay cả phiên bản “giảm hiệu năng” H800, A800 do NVIDIA tùy chỉnh riêng cho Trung Quốc cũng không thoát khỏi danh sách cấm.

Hệ quả là chỉ trong chưa đầy hai năm, NVIDIA bị đẩy khỏi thị trường lớn thứ hai thế giới. Theo SCMP, thị phần chip AI cao cấp của hãng tại Trung Quốc “rơi từ 95% xuống 0%”, một cú rơi tự do chưa từng có trong lịch sử ngành bán dẫn.

Trong buổi trò chuyện với báo giới, Jensen Huang thẳng thắn nhận định: “Việc loại bỏ công nghệ Mỹ khỏi Trung Quốc là một sai lầm. Không ai được lợi từ sự chia tách này”.

Nhưng phát biểu của ông không chỉ là lời than của một doanh nhân mất thị phần, mà còn là tiếng chuông cảnh báo về nguy cơ phân mảnh tri thức toàn cầu. Trung Quốc từng chiếm khoảng 20% doanh thu của NVIDIA, tương đương hàng chục tỷ USD mỗi năm. Sự sụt giảm này kéo theo tác động dây chuyền trong toàn bộ hệ sinh thái công nghệ Mỹ.

Trớ trêu thay, chính các lệnh cấm lại vô tình thúc đẩy ngành bán dẫn nội địa Trung Quốc trỗi dậy. Chỉ sau 18 tháng, Huawei giới thiệu chip Ascend 910B, được đánh giá có hiệu năng tiệm cận H100. Nhiều hãng khác như Biren, Moore Threads, Cambricon nhanh chóng nhận vốn khủng để tăng tốc “tự lực tự cường”. Theo TrendForce, thị phần chip tăng tốc AI nội địa đã tăng từ 5% năm 2022 lên gần 40% vào giữa năm 2025.

Một kỹ sư AI tại Thâm Quyến nói với SCMP: “Trước đây, 90% trung tâm dữ liệu dùng NVIDIA. Giờ 90% đã chuyển sang chip nội địa hoặc nhập lậu”.

Đáp lại, NVIDIA tung ra các dòng chip “rút gọn” như H20 và L20 nhằm đáp ứng quy định xuất khẩu, nhưng sức hút của chúng quá yếu. Doanh thu khu vực Trung Quốc (kể cả Hồng Kông) sụt hơn 70% chỉ trong hai quý, phản ánh rõ rệt sự thay đổi cấu trúc sâu sắc của ngành bán dẫn toàn cầu.

Tại một hội nghị công nghệ ở California, Jensen Huang cảnh báo: “Nếu chia tách hệ sinh thái AI, chúng ta đang chia tách sự tiến bộ của nhân loại”. Tuy nhiên, các chính trị gia Mỹ vẫn kiên định với chính sách “tách rời công nghệ”, lo ngại AI có thể phục vụ mục đích quân sự.

Câu chuyện NVIDIA mất thị phần tại Trung Quốc vì thế trở thành biểu tượng cho thời kỳ địa chính trị công nghệ, nơi quyền lực không chỉ nằm trong tay doanh nghiệp mà còn bị chi phối bởi toan tính quốc gia.

Giới phân tích dự đoán, nếu xu hướng này tiếp diễn, đến năm 2027, các công ty Trung Quốc có thể chiếm hơn 60% thị phần chip AI nội địa, một viễn cảnh từng bị coi là bất khả thi chỉ vài năm trước. Với Trung Quốc, đó là cú hích tự chủ công nghệ còn với Mỹ, đó là bài học đắt giá về “hiệu ứng ngược” của chính sách kiểm soát.

Theo: SCMP, Reuters