Chủ tịch Quốc hội: Không biến ngân hàng thành 'giấy chứng nhận an toàn' cho trái phiếu doanh nghiệp

Ngày 17/8, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về việc giải trình, tiếp thu, chỉnh lý đối với dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Luật Phòng, chống rửa tiền và Luật Các tổ chức tín dụng.

Tại dự thảo, Chính phủ đề xuất bổ sung điều 114 Luật Các tổ chức tín dụng về việc ngân hàng thương mại được làm đại lý quản lý tài sản đảm bảo của trái phiếu doanh nghiệp.

Góp ý nội dung này, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cho rằng dự luật cần quy định rõ quyền, nghĩa vụ của các bên liên quan, cũng như có cơ chế kiểm soát xung đột lợi ích.

"Quan trọng hơn hết là phải tuân thủ quản trị rủi ro. Không biến hoạt động đại lý quản lý tài sản đảm bảo của ngân hàng thành giấy chứng nhận an toàn cho trái phiếu doanh nghiệp", ông Trần Thanh Mẫn phát biểu.

Bên cạnh đó, Chủ tịch Quốc hội lưu ý việc dự luật nêu quy định cho phép áp dụng tỷ lệ đảm bảo an toàn riêng của từng ngân hàng so với mặt bằng chung cần giới hạn rõ phạm vi, điều kiện và thời hạn. Đồng thời, cơ quan soạn thảo phải xác định lộ trình cụ thể đưa các tỷ lệ này về ngưỡng chuẩn, tránh bị lạm dụng.

Trước đó, thảo luận tại phiên họp không thường lệ thứ nhất Quốc hội khóa 16, nhiều đại biểu cũng bày tỏ lo ngại việc ngân hàng vừa cấp tín dụng, vừa quản lý tài sản đảm bảo trái phiếu có thể gây xung đột lợi ích. Các đại biểu đề nghị dự luật nên thiết kế cơ chế để ngân hàng thực hiện hoạt động này một cách độc lập, minh bạch và không lạm dụng vị thế của mình.

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu cũng đã chỉ ra các rủi ro và nguy cơ xung đột lợi ích có thể phát sinh trong quá trình ngân hàng thương mại thực hiện nghiệp vụ đại lý.

Đồng quan điểm không phản đối việc cho phép ngân hàng thương mại thực hiện hoạt động đại lý quản lý tài sản bảo đảm, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu đề nghị cơ quan soạn thảo phải làm rõ tính đồng bộ của hệ thống pháp luật.

Đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục làm rõ ngay sau khi Luật này có hiệu lực thi hành thì điểm e khoản 2 Điều 114 của Luật Các tổ chức tín dụng đã đảm bảo đủ cơ sở pháp lý để thực hiện chưa? Bởi vì nội dung này trong pháp luật về chứng khoán hiện chưa có quy định cụ thể. Trong trường hợp cần phải hoàn thiện pháp luật về chứng khoán thì đề nghị cân nhắc quy định riêng về hiệu lực thi hành của điều khoản này để đảm bảo tính khả thi", ông Hiếu nói.

Giải trình sau đó, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Đức Ấn cho biết dự thảo luật chỉ xác định thêm quyền được thực hiện chức năng đại lý quản lý tài sản đảm bảo của trái phiếu doanh nghiệp. Bởi theo ông, luật hiện hành chỉ cho phép nhà băng hoạt động trong phạm vi quy định tại Điều 114, nên cần bổ sung cơ sở pháp lý cho nghiệp vụ này. Ông Ấn cho hay các quy định cụ thể sẽ được nêu, bổ sung tại Luật Chứng khoán, để đảm bảo an toàn, minh bạch, tránh xung đột lợi ích.

Liên quan tới tỷ lệ đảm bảo an toàn, Thống đốc khẳng định quy định tại dự thảo "Sẽ không nới lỏng dẫn đến rủi ro, mà được áp dụng phù hợp với từng chủ thể".

Thống đốc dẫn chứng gần đây, nhà điều hành đã nâng tỷ lệ tối đa nguồn vốn ngắn hạn được sử dụng để cho vay trung và dài hạn từ 30% lên 40%. Tuy nhiên, một số tổ chức tín dụng được đánh giá tốt hơn, có thể nâng tỷ lệ này lên 50%. Ông khẳng định.

Kết luận nội dung thảo luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng đề nghị tiếp tục rà soát, hoàn thiện quy định về đại lý quản lý tài sản bảo đảm trái phiếu doanh nghiệp; phân định rõ địa vị pháp lý, quyền, nghĩa vụ, trách nhiệm của ngân hàng thương mại và cơ chế kiểm soát xung đột lợi ích.

Đồng thời, cần phân định rành mạch giữa hoạt động đại lý quản lý tài sản với hoạt động bảo lãnh tín dụng, bảo đảm an toàn hệ thống và thống nhất với pháp luật về chứng khoán.