Chuyển động mới về tuyến cao tốc hơn 25.500 tỷ có bóng dáng của Vingroup

Theo Thông báo số 213/TB-HĐTĐNN về kết luận phiên họp ngày 9/10/2026, Hội đồng thẩm định nhà nước đề nghị UBND TP. Đồng Nai hoàn thiện hồ sơ điều chỉnh chủ trương đầu tư cao tốc Bắc - Nam phía Tây, đoạn Gia Nghĩa - Chơn Thành, trước khi tiếp tục các bước thẩm định.

Đáng chú ý, Hội đồng chưa thống nhất về cơ sở pháp lý mà địa phương đưa ra để đề xuất điều chỉnh chủ trương đầu tư. Những biến động địa chính trị khiến giá nhiên liệu, vật liệu xây dựng, nhân công và vận chuyển tăng cao được UBND TP. Đồng Nai viện dẫn là nguyên nhân làm phát sinh chi phí. Tuy nhiên, theo kết luận thẩm định, các căn cứ này hiện chưa đủ cơ sở pháp lý để xem xét điều chỉnh theo quy định về đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP).

Theo báo Đầu Tư, Hội đồng yêu cầu địa phương bổ sung căn cứ pháp lý, rà soát các khoản chi phí phát sinh, cập nhật giá vật liệu và nhân công theo diễn biến thị trường, đồng thời đánh giá lại hiệu quả tài chính và khả năng hoàn vốn của dự án. Việc dự báo lưu lượng giao thông cũng cần được thực hiện trên cơ sở số liệu đáng tin cậy, nhằm xác định tính khả thi của phương án đầu tư sau điều chỉnh.

Đề xuất tăng vốn nhà nước lên hơn 15.000 tỷ đồng

Theo phương án được UBND TP. Đồng Nai trình cấp có thẩm quyền, tổng mức đầu tư sơ bộ của toàn dự án dự kiến tăng từ 25.540 tỷ đồng lên 28.034 tỷ đồng, tức tăng 2.494 tỷ đồng.

Cơ cấu nguồn vốn cũng được đề xuất điều chỉnh đáng kể. Vốn ngân sách trung ương dự kiến tăng lên 18.994,5 tỷ đồng, trong khi vốn ngân sách địa phương giữ nguyên ở mức 2.233,5 tỷ đồng. Phần vốn do nhà đầu tư thu xếp giảm từ 12.770 tỷ đồng xuống còn 6.806 tỷ đồng.

Đối với dự án thành phần 1 triển khai theo hình thức BOT, địa phương đề xuất nâng vốn nhà nước tham gia từ 6.842 tỷ đồng lên 15.300 tỷ đồng, tương đương 69,21% tổng mức đầu tư của dự án thành phần này.

Theo lý giải của địa phương, việc tăng phần vốn hỗ trợ từ ngân sách nhằm tháo gỡ khó khăn trong thu xếp tín dụng, cải thiện phương án tài chính và nâng cao tính khả thi. Nếu tiếp tục thực hiện theo cơ cấu vốn trong hợp đồng BOT đã ký, thời gian hoàn vốn có thể kéo dài tới 34 năm 4 tháng. Tuy nhiên, phương án điều chỉnh vẫn cần được xem xét trên cơ sở pháp lý và các kết quả thẩm định liên quan.

Áp lực tiến độ trong bối cảnh phát triển vùng

Cao tốc Gia Nghĩa - Chơn Thành dài khoảng 128,8km, được Quốc hội chấp thuận chủ trương đầu tư tại Nghị quyết số 138/2024/QH15 ngày 28/6/2024, với tổng vốn sơ bộ ban đầu 25.540 tỷ đồng. Tuyến đường được chia thành 5 dự án thành phần, có vai trò kết nối Tây Nguyên với Đông Nam Bộ và mở rộng khả năng liên kết với TP. HCM. Theo kế hoạch ban đầu, dự án cơ bản hoàn thành năm 2026 và đưa vào khai thác từ năm 2027.

Trong bối cảnh sắp xếp đơn vị hành chính, khu vực dự án hiện thuộc không gian phát triển của TP. Đồng Nai mới, hình thành trên cơ sở hợp nhất Bình Phước và Đồng Nai. Tuyến cao tốc vì vậy có ý nghĩa không chỉ với kết nối giao thông mà còn với khả năng khai thác quỹ đất, phát triển công nghiệp, logistics và liên kết các trung tâm kinh tế giữa Tây Nguyên với vùng Đông Nam Bộ.

Tuy nhiên, bài toán hiện nay không đơn thuần là bổ sung vốn để bù đắp chi phí tăng thêm. UBND TP. Đồng Nai còn đề xuất lùi thời điểm hoàn thành và đưa dự án vào khai thác sang năm 2028, thay cho mục tiêu theo nghị quyết ban đầu. Hội đồng thẩm định yêu cầu đánh giá lại toàn bộ quá trình triển khai, làm rõ nguyên nhân chậm trễ, trách nhiệm của các bên liên quan và nghiên cứu giải pháp rút ngắn tiến độ.

Với đề xuất điều chỉnh cả tổng mức đầu tư, cơ cấu vốn và thời gian thực hiện, cao tốc Gia Nghĩa - Chơn Thành đang đứng trước yêu cầu phải chứng minh rõ hơn tính hợp pháp và hiệu quả của phương án mới. Kết quả hoàn thiện hồ sơ thẩm định sẽ là cơ sở quan trọng để xác định hướng xử lý tiếp theo đối với dự án giao thông liên vùng này.

Theo tìm hiểu, Dự án tuyến cao tốc Gia Nghĩa - Chơn Thành dài khoảng 124km, đi qua tỉnh Lâm Đồng khoảng 23 km và TP. Đồng Nai khoảng 101km, với tổng mức đầu tư hơn 25.800 tỷ đồng.

Trong đó, dự án thành phần 1, gồm hạng mục xây dựng đường cao tốc, do liên danh Vingroup - Công ty cổ phần Đầu tư và Phát triển hạ tầng Techtra thực hiện, có tổng vốn đầu tư gần 20.000 tỷ đồng.
Tạp chí Nhịp sống Thị trường cho biết, theo quy hoạch hoàn chỉnh, tuyến đường được thiết kế với 6 làn xe, nền đường rộng hơn 32m, vận tốc thiết kế 120km/h. Trong giai đoạn phân kỳ đầu tư, công trình được triển khai với quy mô 4 làn xe cao tốc hoàn chỉnh, mặt đường rộng 24,75m. Thời gian chuẩn bị và thực hiện dự án dự kiến từ năm 2025 đến năm 2027.

Khi đưa vào khai thác, tuyến cao tốc được kỳ vọng tạo trục kết nối trực tiếp giữa Tây Nguyên và Đông Nam Bộ, góp phần rút ngắn thời gian di chuyển, tăng cường liên kết vùng, tạo thuận lợi cho lưu thông hàng hóa và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, đồng thời góp phần bảo đảm quốc phòng, an ninh.