Chuyển động quỹ đầu tư 29/6-3/7: PYN Elite 'quay xe' bán SHS, khối ETF bị rút ròng hơn 4.200 tỷ từ đầu năm

Tuần 29/6–3/7, chuyển động của nhóm quỹ đầu tư trên thị trường cổ phiếu Việt Nam được ghi nhận qua 2 nhóm dữ liệu chính: công bố thay đổi tỷ lệ sở hữu tại doanh nghiệp niêm yết của quỹ chủ động, nhà đầu tư tài chính nước ngoài; và diễn biến quy mô, dòng vốn của nhóm quỹ hoán đổi danh mục (ETF).

Theo Luật Chứng khoán số 54/2019/QH14, cổ đông lớn là cổ đông sở hữu từ 5% trở lên số cổ phiếu có quyền biểu quyết của một tổ chức phát hành. Thông tư 96/2020/TT-BTC ngày 16/11/2020 của Bộ Tài chính quy định cổ đông lớn, nhóm người có liên quan phải công bố thông tin khi trở thành cổ đông lớn, không còn là cổ đông lớn hoặc khi tỷ lệ sở hữu thay đổi qua các ngưỡng 1%.

Đối với ETF, Luật Chứng khoán 2019 xác định đây là quỹ mở hình thành từ việc tiếp nhận, hoán đổi danh mục chứng khoán cơ cấu lấy chứng chỉ quỹ (CCQ). CCQ ETF được niêm yết và giao dịch trên hệ thống dành cho chứng khoán niêm yết.

Nhóm quỹ chủ động: PYN Elite bán mạnh SHS, KWE tăng tỷ lệ tại DBD

Trong nhóm công bố thay đổi sở hữu cổ đông lớn giai đoạn 29/6–3/7, giao dịch đáng chú ý nhất thuộc về PYN Elite Fund (Non-UCITS, PYN Elite) tại CTCP Chứng khoán Sài Gòn – Hà Nội (HNX: SHS).

Ngày 23/6, PYN Elite bán ra 3 triệu cổ phiếu SHS. Sau giao dịch, quỹ ngoại này giảm lượng nắm giữ từ hơn 72,37 triệu cổ phiếu, tương đương 8,05% vốn điều lệ, xuống còn hơn 69,37 triệu cổ phiếu, tương đương 7,71% vốn.

PYN Elite vẫn duy trì vị thế cổ đông lớn tại SHS sau giao dịch, dù tỷ lệ sở hữu đã lùi xuống dưới mốc 8%. Trước đó, trong tháng 6, quỹ đầu tư đến từ Phần Lan mua thêm 500.000 cổ phiếu SHS, nâng tỷ lệ từ 7,99% lên 8,05%.

Hai giao dịch trái chiều trong thời gian ngắn cho thấy trạng thái cơ cấu danh mục linh hoạt của PYN Elite tại cổ phiếu ngành chứng khoán. Đây là trường hợp rõ nét nhất trong tuần thuộc nhóm quỹ đầu tư chủ động, với danh mục cổ phiếu tập trung vào thị trường Việt Nam.

Tại CTCP Dịch vụ Hàng hóa Nội Bài (HoSE: NCT), America LLC công bố bán 5.600 cổ phiếu NCT trong phiên 29/6. Sau giao dịch, tổ chức này giảm lượng nắm giữ từ hơn 2,36 triệu cổ phiếu xuống còn hơn 2,35 triệu cổ phiếu.

Tỷ lệ sở hữu của America LLC tại NCT hạ từ 9,0047% xuống 8,9833%. Quy mô giao dịch không lớn, song vẫn làm thay đổi tỷ lệ nắm giữ của một cổ đông lớn nước ngoài tại doanh nghiệp dịch vụ hàng không. Hồ sơ công bố ghi America LLC là tổ chức đầu tư, quốc tịch Nevis.

Ở chiều mua vào, KWE Beteiligungen AG (KWE) tăng tỷ lệ tại CTCP Dược – Trang thiết bị Y tế Bình Định (HoSE: DBD). Tổ chức đầu tư tài chính đến từ Thụy Sỹ mua thêm 268.000 cổ phiếu DBD trong giao dịch thực hiện ngày 22/6.

Sau giao dịch, KWE nâng lượng nắm giữ từ hơn 10,27 triệu cổ phiếu lên hơn 10,54 triệu cổ phiếu. Tỷ lệ sở hữu tương ứng tăng từ 10,87% lên 11,16%. Thông tin này được công bố trong tuần 29/6–3/7.

Trong các trường hợp trên, PYN Elite là đại diện tiêu biểu của nhóm quỹ đầu tư chủ động. America LLC và KWE được hồ sơ công bố ghi nhận dưới dạng tổ chức hoặc nhà đầu tư tài chính nước ngoài, phù hợp với nhóm nhà đầu tư tài chính có tính chất tương đồng với quỹ.

Nhóm ETF: Quy mô Fubon sụt giảm, áp lực rút ròng lan rộng

Sau kỳ cơ cấu chỉ số quý II, nhóm ETF bước sang giai đoạn ít biến động hơn so với cuối tháng 6. Các dữ liệu đáng chú ý trong tuần nằm ở giá trị tài sản ròng, dòng vốn và lịch rà soát quý III của các chỉ số nội như VN30 và Vietnam Financials Index Lead (VNFIN Lead).

VanEck Vietnam ETF (VanEck) tiếp tục nằm trong nhóm ETF niêm yết tại nước ngoài có quy mô lớn đang đầu tư vào cổ phiếu Việt Nam. Tại ngày 2/7, quỹ ghi nhận giá trị tài sản ròng trên mỗi chứng chỉ quỹ (NAV/CCQ) đạt 18,57 USD, tổng tài sản ròng 564,65 triệu USD và hiệu suất từ đầu năm âm 1,39%.

Danh mục công bố ngày 1/7 của VanEck gồm 59 khoản nắm giữ. Các cổ phiếu chiếm tỷ trọng lớn gồm VIC, VHM, MSN, MCH, VCB, HPG, VNM, SSI, VCK và VIX. Sau kỳ cơ cấu quý II, MSB và VPL đã xuất hiện trong rổ, trong khi VCK tiếp tục nằm trong nhóm tỷ trọng cao.

Kỳ rà soát MarketVector Vietnam Local Index trước đó thêm MSB và VPL, đồng thời loại CTR và HDG. Theo ước tính của SSI, MSB, VCK và VPL nằm trong nhóm được mua nhiều trong kỳ cơ cấu; VHM, POW và HPG thuộc nhóm chịu áp lực bán lớn.

Fubon FTSE Vietnam ETF (Fubon) cũng là biến số đáng chú ý của dòng vốn ETF niêm yết tại nước ngoài. Tại ngày 3/7, quỹ Đài Loan ghi nhận giá trị tài sản ròng 11,97 tỷ TWD, số lượng CCQ đang lưu hành 622,738 triệu đơn vị và NAV/CCQ đạt 19,22 TWD. Quy mô này thấp hơn mức 12,17 tỷ TWD ghi nhận cuối tuần 22–26/6.

Danh mục Fubon vẫn nghiêng mạnh về nhóm vốn hóa lớn. Tại ngày 3/7, VIC và VHM là 2 cổ phiếu có tỷ trọng cao nhất, lần lượt chiếm 18,43% và 13,29%. Các vị trí tiếp theo gồm HPG, VCB, SSI, MSN, VCK, VIX, STB và VNM.

Tính đến thời điểm cập nhật, 29 ETF đầu tư vào cổ phiếu Việt Nam có tổng giá trị tài sản ròng khoảng 66.593 tỷ đồng. Trong đó, 9 ETF niêm yết tại nước ngoài đạt khoảng 42.343 tỷ đồng, còn 20 ETF niêm yết trong nước đạt khoảng 24.250 tỷ đồng.

Dòng vốn ngày 2/7 của toàn bộ nhóm ghi nhận rút ròng khoảng 183 tỷ đồng, gồm 104 tỷ đồng từ các ETF niêm yết tại nước ngoài và 79 tỷ đồng từ các ETF niêm yết trong nước. Trong 1 tháng, giá trị rút ròng đạt khoảng 639 tỷ đồng; lũy kế từ đầu năm ở mức khoảng 4.212 tỷ đồng.

Ở nhóm ETF niêm yết tại nước ngoài, Xtrackers Vietnam Swap UCITS ETF 1C (Xtrackers), Fubon và VanEck là các quỹ có dòng vốn âm đáng chú ý. Xtrackers rút ròng 55,5 tỷ đồng trong ngày 2/7, dù dòng vốn 1 tháng vẫn dương 8,8 tỷ đồng. Fubon ghi nhận rút ròng 49 tỷ đồng trong cùng ngày, âm 238,5 tỷ đồng trong 1 tháng và âm hơn 1.667 tỷ đồng từ đầu năm. VanEck gần như không biến động trong ngày 2/7, nhưng dòng vốn 1 tháng vẫn âm 47,6 tỷ đồng.

Ở nhóm ETF niêm yết trong nước, DCVFMVN Diamond ETF giữ vị trí quỹ có quy mô lớn nhất, với NAV khoảng 11.795 tỷ đồng tại ngày 2/7. Dòng vốn 1 tháng của quỹ âm 105,8 tỷ đồng.

DCVFMVN30 ETF đứng thứ hai về tài sản, đạt khoảng 6.127 tỷ đồng. Quỹ ghi nhận rút ròng 14,4 tỷ đồng trong ngày 2/7, trong khi dòng vốn 1 tháng vẫn dương 6,7 tỷ đồng.

KIM Growth VN30 ETF là điểm đáng chú ý nhất về dòng vốn ngắn hạn trong nhóm ETF niêm yết trong nước. Quỹ có NAV khoảng 2.550 tỷ đồng và bị rút ròng 64,4 tỷ đồng trong ngày 2/7, mức cao nhất trong nhóm này.

Một số ETF niêm yết trong nước vẫn ghi nhận dòng vốn 1 tháng dương, gồm VinaCapital VN100 ETF, SSIAM VNFIN Lead ETF và DCVFMVN30 ETF. Trong đó, VinaCapital VN100 ETF dương 5,2 tỷ đồng, còn SSIAM VNFIN Lead ETF dương 2,9 tỷ đồng.

Sau kỳ cơ cấu ETF niêm yết tại nước ngoài quý II, thị trường bắt đầu theo dõi kỳ rà soát quý III của các chỉ số nội. Theo bản tin ETF của SSI, VN30 dự kiến công bố kết quả ngày 15/7, còn VNFIN Lead dự kiến công bố ngày 20/7. Ngày tái cơ cấu danh mục dự kiến là 31/7 và ngày hiệu lực là 3/8.

Với VN30 Index, SSI đưa ra 2 kịch bản cùng có điểm chung là thêm MCH và TCX. Ở chiều ngược lại, nhóm bị loại có thể là TPB và SSB hoặc TPB và PLX. Theo chiều giao dịch dự kiến, MCH và TCX có khả năng được mua vào, còn TPB, SSB hoặc PLX có thể chịu áp lực bán tùy kịch bản.

Với VNFIN Lead, SSI ước tính rổ chỉ số có thể thêm VCK và TCX, đồng thời loại LPB. Thông tin này đáng chú ý với các ETF mô phỏng nhóm tài chính, trong bối cảnh cổ phiếu chứng khoán và ngân hàng vẫn giữ vai trò lớn trong dòng tiền thị trường.