Vĩ mô

Chuyển thẩm quyền điều tra của VKSND Tối cao sang Bộ Công an từ 1/3/2027

Mai Anh • 21/11/2026 00:18

Quốc hội quyết định bỏ Cơ quan điều tra VKSND Tối cao, chuyển thẩm quyền điều tra các vụ án tham nhũng, chức vụ, xâm phạm hoạt động tư pháp sang Bộ Công an.

2026112016192204051795166423982260319990806707077g3587189976484290001f9f43fc6cc67c7fd39c4ec027596b78a-17951686206901493398155.webp
Quốc hội quyết định chuyển thẩm quyền điều tra của VKSND Tối cao sang Bộ Công an

Từ 1/3/2027, chuyển thẩm quyền điều tra của VKSND Tối cao sang Bộ Công an

Chiều 20/11, Quốc hội thông qua Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự (sửa đổi), trong đó bãi bỏ Cơ quan điều tra VKSND Tối cao và chuyển nhiệm vụ điều tra sang cơ quan an ninh điều tra thuộc Bộ Công an, Bộ Quốc phòng. Luật có hiệu lực từ ngày 1/3/2027.

Với 458/467 đại biểu có mặt tán thành, Quốc hội đã thông qua Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự (sửa đổi) tại kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI. Luật gồm 54 điều, có hiệu lực thi hành từ ngày 1/3/2027.

Một trong những thay đổi đáng chú ý là tổ chức lại hệ thống cơ quan điều tra hình sự. Theo quy định mới, hệ thống này chỉ còn hai khối gồm Cơ quan điều tra của Công an nhân dân và Cơ quan điều tra trong Quân đội nhân dân, không còn Cơ quan điều tra VKSND Tối cao và Cơ quan điều tra Viện kiểm sát quân sự Trung ương như quy định hiện hành.

Theo đó, nhiệm vụ, quyền hạn của Cơ quan điều tra VKSND Tối cao được chuyển sang Cơ quan An ninh điều tra Bộ Công an. Cơ quan này sẽ tiếp nhận, giải quyết nguồn tin về tội phạm, khởi tố và điều tra các vụ án về tham nhũng, chức vụ và tội phạm xâm phạm hoạt động tư pháp quy định tại Chương XXII và Chương XXIII Bộ luật Hình sự, xảy ra trong hoạt động tư pháp.

Đối tượng phạm tội trong các vụ án này là cán bộ, công chức thuộc cơ quan điều tra, TAND, VKSND, cơ quan thi hành án hoặc người có thẩm quyền tiến hành hoạt động tư pháp. Trường hợp vụ án thuộc thẩm quyền xét xử của tòa án quân sự, nhiệm vụ giải quyết nguồn tin về tội phạm, khởi tố và điều tra sẽ do Cơ quan An ninh điều tra Bộ Quốc phòng đảm nhận.

Cùng với việc bãi bỏ hai cơ quan điều tra thuộc ngành kiểm sát, luật cũng bãi bỏ các quy định về chức danh thủ trưởng, phó thủ trưởng cơ quan điều tra, điều tra viên và cán bộ điều tra thuộc các cơ quan này.

Trước đây, ngành kiểm sát được tổ chức cơ quan điều tra riêng nhằm phát hiện, xử lý tội phạm xâm phạm hoạt động tư pháp, tham nhũng, chức vụ xảy ra trong hoạt động tư pháp. Riêng Cơ quan điều tra VKSND Tối cao có một thủ trưởng, ba phó thủ trưởng và 8 phòng nghiệp vụ.

Khi tham gia góp ý dự thảo luật hồi tháng 4/2025, VKSND Tối cao từng đề nghị giữ cơ quan điều tra của ngành. Viện cho rằng, thông qua hoạt động thực hành quyền công tố, kiểm sát hoạt động tố tụng hình sự cũng như giải quyết các vụ việc dân sự, hành chính, kinh doanh, thương mại, ngành kiểm sát có điều kiện phát hiện tội phạm xảy ra trong hoạt động tư pháp.

Theo VKSND Tối cao, việc duy trì cơ quan điều tra riêng có vai trò quan trọng trong phát hiện, xử lý tội phạm và kiểm soát quyền lực trong lĩnh vực tư pháp.

Trong khi đó, Bộ Công an cho rằng việc tổ chức cơ quan điều tra ở nhiều bộ, ngành khiến bộ máy cồng kềnh, chồng chéo, chưa phù hợp với chủ trương mỗi nhiệm vụ chỉ giao một cơ quan chủ trì.

Bổ sung thẩm quyền điều tra 7 tội danh cho Cơ quan An ninh điều tra

Một nội dung đáng chú ý khác của luật sửa đổi là bổ sung các loại tội phạm cụ thể thuộc thẩm quyền điều tra của Cơ quan An ninh điều tra Công an nhân dân.

Theo Chính phủ, việc điều chỉnh nhằm bảo đảm tính thống nhất giữa Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự và Bộ luật Hình sự (sửa đổi), nhất là đối với thẩm quyền điều tra các tội danh mới. Trên cơ sở đó, thẩm quyền giữa Cơ quan An ninh điều tra và Cơ quan Cảnh sát điều tra của Công an nhân dân được sửa đổi.

Cụ thể, Cơ quan An ninh điều tra Công an nhân dân được bổ sung thẩm quyền điều tra 7 tội danh. Trong đó, có 4 tội danh thuộc lĩnh vực an ninh hàng không, quy định từ Điều 264 đến Điều 267 Bộ luật Hình sự; 2 tội danh liên quan đến phòng, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt, quy định tại Điều 290 và Điều 291; cùng tội xúc phạm Quốc kỳ, Quốc huy, Quốc ca, Đảng kỳ quy định tại Điều 343.

Về tổ chức bộ máy, khối Công an nhân dân gồm Cơ quan An ninh điều tra và Cơ quan Cảnh sát điều tra, được tổ chức ở Bộ Công an và công an cấp tỉnh. Khối Quân đội nhân dân gồm Cơ quan An ninh điều tra Bộ Quốc phòng, Cơ quan An ninh điều tra quân khu và tương đương, Cơ quan điều tra hình sự Bộ Quốc phòng, Cơ quan điều tra hình sự quân khu và tương đương, Cơ quan điều tra hình sự khu vực.

Liên quan đến số lượng các đơn vị điều tra, trước đó, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội đề nghị luật quy định cụ thể số lượng tối đa các cục, phòng điều tra, phòng nghiệp vụ, đội điều tra, đội nghiệp vụ và bộ máy trợ giúp trong cơ quan điều tra của Công an nhân dân và Quân đội nhân dân.

Tuy nhiên, theo giải trình của Chính phủ, Chính phủ sẽ ban hành nghị định quy định về cơ cấu, tổ chức của Bộ Công an và Bộ Quốc phòng. Bộ trưởng Bộ Công an, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng sẽ quy định các đơn vị thuộc bộ mình thực hiện nhiệm vụ điều tra hình sự.

Vì vậy, luật không quy định số lượng tối đa các cục, phòng điều tra thuộc Cơ quan điều tra Công an nhân dân và Quân đội nhân dân. Số lượng cụ thể sẽ do cấp có thẩm quyền quyết định theo quy định của Đảng và Luật Tổ chức Chính phủ.

Quy định rõ trách nhiệm của công an cấp xã khi tiếp nhận tin báo về tội phạm

Luật sửa đổi cũng quy định cụ thể trách nhiệm của công an cấp xã trong tiếp nhận, xử lý thông tin về tội phạm.

Theo đó, khi tiếp nhận thông tin do cơ quan, tổ chức, cá nhân cung cấp và xác định ngay đó là tố giác, tin báo về tội phạm, công an cấp xã phải lập biên bản tiếp nhận, kiểm tra, xác minh sơ bộ và chuyển ngay tố giác, tin báo cùng các tài liệu, đồ vật liên quan cho cơ quan điều tra có thẩm quyền.

Trường hợp chưa thể xác định ngay thông tin được cung cấp có phải tố giác, tin báo về tội phạm hay không, công an cấp xã phải lập biên bản tiếp nhận và tiến hành phân loại trong thời hạn 3 ngày.

Đối với trường hợp phát hiện, bắt giữ hoặc tiếp nhận người phạm tội quả tang, người đang bị truy nã, công an cấp xã có trách nhiệm thu giữ, tạm giữ vũ khí, hung khí và các đồ vật liên quan; lập biên bản bắt người, lấy lời khai ban đầu, bảo vệ hiện trường. Đồng thời, phải giải ngay người bị bắt đến cơ quan công an cấp trên trực tiếp hoặc báo ngay cho cơ quan điều tra có thẩm quyền.

Luật cũng quy định, khi được thủ trưởng hoặc phó thủ trưởng Cơ quan Cảnh sát điều tra công an cấp tỉnh phân công, điều tra viên trung cấp, điều tra viên cao cấp là trưởng hoặc phó trưởng công an cấp xã được thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn theo quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự.

Bên cạnh đó, luật quy định các cơ quan được giao tiến hành một số hoạt động điều tra, gồm một số đơn vị của Bộ đội Biên phòng, Cảnh sát biển, Hải quan, Kiểm lâm, Kiểm ngư và một số đơn vị thuộc công an như An ninh mạng, Quản lý xuất nhập cảnh, Cảnh sát giao thông. Trại giam của Công an nhân dân, Quân đội nhân dân cùng các đơn vị độc lập cấp trung đoàn và tương đương trong quân đội cũng thuộc nhóm cơ quan này.

Luật đồng thời quy định hoạt động kiểm tra, giám sát của Viện kiểm sát đối với hoạt động điều tra của cơ quan điều tra và các cơ quan được giao tiến hành một số hoạt động điều tra, nhằm phát hiện kịp thời vi phạm và yêu cầu, kiến nghị khắc phục, xử lý. Các cơ quan này có trách nhiệm thực hiện yêu cầu, quyết định của Viện kiểm sát theo quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự.

Theo Kiến thức Đầu tư | 2026-11-20 23:15
https://dautu.kinhtechungkhoan.vn/chuyen-tham-quyen-dieu-tra-cua-vksnd-toi-cao-sang-bo-cong-an-tu-1-3-2027-1475797.html
Đừng bỏ lỡ
    Đặc sắc
    Nổi bật Người quan sát
    Đọc tiếp
    Chuyển thẩm quyền điều tra của VKSND Tối cao sang Bộ Công an từ 1/3/2027
    POWERED BY ONECMS & INTECH