Cô gái đạt Huy chương Vàng Olympic vẫn 'chưa đạt yêu cầu' trong mắt mẹ: 22 tuổi chưa được tự giữ tiền, nhiều thói quen bị phàn nàn

Trên đấu trường quốc tế, Zhang Jiaqi từng bước lên bục cao nhất Olympic, trở thành nhà vô địch khi mới 17 tuổi.

Sau nhiều năm gắn bó với môi trường thể thao chuyên nghiệp, Zhang Jiaqi bước vào một giai đoạn hoàn toàn khác khi kết thúc sự nghiệp thi đấu. Cô học lái xe, học tiếng Anh, tìm hiểu những công việc mới và trải nghiệm những điều mà lịch tập luyện dày đặc trước đây không cho phép.

Nhưng khi trở về nhà, trong mắt mẹ, cô vẫn bị mẹ phàn nàn về nhiều thói quen trong cuộc sống thường ngày. Zhang Jiaqi thường bị nhắc chuyện gọi đồ ăn ngoài, ăn vặt, chưa giỏi sắp xếp nhà cửa, đôi khi mặc quần áo chưa tháo mác hay nuôi mèo khiến lông xuất hiện trong nhà.

Phần nào lý giải điều này nằm ở tuổi thơ đặc biệt của Zhang Jiaqi. Cô dành phần lớn thời gian trong môi trường thể thao tập trung, với lịch tập luyện và thi đấu khắt khe. Sau khi rời thể thao đỉnh cao và trở lại cuộc sống bình thường, cô thừa nhận nhiều kỹ năng sinh hoạt quen thuộc với những người cùng tuổi lại là những điều bản thân phải học lại từ đầu.

Khi xuất hiện trong chương trình truyền hình thực tế My Little One 2026, mối quan hệ giữa Zhang Jiaqi và mẹ mới là câu chuyện nhận được nhiều sự chú ý. Zhang Jiaqi cho biết từ khoảng 10 tuổi đến năm 22 tuổi, tiền thưởng thi đấu và thu nhập của cô chủ yếu do mẹ quản lý. Tính từ thời điểm nữ vận động viên bắt đầu có thu nhập, việc này kéo dài khoảng 12 năm.

Zhang Jiaqi từng cho biết cô và mẹ không thuộc kiểu quá thân thiết. Trong những năm tập luyện, có thời điểm cô chịu nhiều áp lực và muốn chia sẻ nhưng cảm thấy mẹ chưa thực sự hiểu được cảm xúc của mình. Theo thời gian, cô dần lựa chọn giữ những câu chuyện đó cho bản thân.

Khác biệt bắt đầu xuất hiện khi Zhang Jiaqi muốn tự tìm hiểu về đầu tư và quản lý số tiền mình kiếm được. Mẹ cô không ủng hộ ý định này. Bà từng thua lỗ khi đầu tư quỹ, thừa nhận bản thân không am hiểu lĩnh vực tài chính và cho rằng con gái cũng chưa có đủ kiến thức để tham gia.

Câu chuyện từ đó tạo ra nhiều ý kiến trái chiều. Một số người cho rằng sự thận trọng của người mẹ xuất phát từ mong muốn bảo vệ con trước những rủi ro tài chính. Ở chiều ngược lại, cũng có ý kiến đặt câu hỏi: Khi một người đã trưởng thành, họ nên được trao bao nhiêu quyền quyết định đối với chính khoản tiền mình kiếm được?

Chương trình của Mango TV thậm chí đặt tên một phân đoạn về hai mẹ con là “Zhang Jiaqi khao khát được mẹ thấu hiểu và đồng cảm”.

Một chi tiết khác cũng cho thấy sự khác biệt trong cách hai thế hệ nhìn nhận vấn đề. Mẹ Zhang Jiaqi từng muốn tới khu tập luyện và đứng thử trên bục nhảy cao 10m để hiểu cảm giác mà con gái đã trải qua trong nhiều năm. Zhang Jiaqi lại không muốn mẹ thực hiện thử thách này.

Một bên muốn bước vào thế giới của con để hiểu những gì con từng chịu đựng; bên kia cho rằng trải nghiệm trong chốc lát khó có thể tái hiện những áp lực tích tụ trong suốt nhiều năm.

Từ câu chuyện của Zhang Jiaqi, vấn đề vì thế không chỉ còn là ba chiếc thẻ ngân hàng hay một căn phòng chưa gọn gàng. Nó chạm tới câu hỏi quen thuộc trong nhiều gia đình: Khi một đứa trẻ đã trưởng thành, sự quan tâm của cha mẹ nên thay đổi như thế nào?

Trong tâm lý học, việc cha mẹ tìm hiểu con đang làm gì, đi đâu, giao tiếp với ai hay đang gặp những vấn đề gì thường được gọi là “parental monitoring” (sự giám sát của cha mẹ). Theo một bài tổng quan đăng trên Clinical Child and Family Psychology Review năm 2024, khái niệm này tự thân không mang hàm ý tích cực hay tiêu cực, mà được hiểu là quá trình cha mẹ theo dõi và nắm bắt thông tin về đời sống, hoạt động và các mối quan hệ của con cái.

Theo tác giả, phụ huynh có thể bắt đầu từ 3 thay đổi nhỏ.

Thứ nhất, mô tả vấn đề thay vì dán nhãn con. Một căn phòng bừa bộn là một hành vi cần điều chỉnh, không nhất thiết đồng nghĩa với việc người sở hữu căn phòng là một người “luộm thuộm”.

Thứ hai, chia sẻ sự lo lắng thay vì lập tức quyết định thay. Khi con muốn đầu tư, cha mẹ có thể hỏi con đã tìm hiểu những gì, sau đó giải thích những rủi ro mình nhìn thấy thay vì phủ nhận ngay khả năng của con.

Thứ ba, chủ động ghi nhận những điều con làm tốt. Thay vì chỉ nhìn vào những điểm còn thiếu, phụ huynh có thể dành sự chú ý cho những thay đổi và tiến bộ cụ thể của con.

Cha mẹ không nhất thiết phải ngừng quan tâm khi con lớn. Nhưng đến một thời điểm, sự quan tâm có lẽ cần thay đổi hình thức: Từ giữ tay để con không ngã, sang đứng đủ gần để con biết rằng nếu vấp ngã, vẫn luôn có một nơi để trở về.