Kinh tế số

Khi AI làm hộ phần khó, thế hệ kỹ sư trẻ sẽ học nghề bằng cách nào?

Tấn Dũng • 21/11/2026 10:46

AI đang viết và gỡ lỗi nhanh hơn, khiến kỹ sư trẻ ít cơ hội rèn nghề qua những công việc thường ngày. Các chuyên gia lo lối tắt này có thể để lại khoảng trống kỹ năng khó lấp.

108554003-1795002776289-gettyimages-2214834060-ma117501.webp
Khi AI làm hộ phần khó, thế hệ kỹ sư trẻ sẽ học nghề bằng cách nào?

Khi Gemma Rodgers bắt đầu theo học ngành khoa học máy tính năm 2002, nghề kỹ sư phần mềm vẫn được coi là một lựa chọn bền vững và có thu nhập cao. Ngành này hấp dẫn những người thích đi sâu vào mã nguồn, truy tìm lỗi và tự tay xây dựng chương trình từ đầu.

Rodgers, một nhà phát triển phần mềm ở Anh, cho biết ngành này luôn thay đổi nhanh. Tuy nhiên, trí tuệ nhân tạo (AI) đã đẩy tốc độ đó lên cao hơn. Theo CNBC, hiện nay mọi kỹ sư mà bà quen đều dùng công cụ AI trong công việc hằng ngày. Khảo sát năm 2026 của Stack Overflow cho thấy 83% lập trình viên tham gia khảo sát sử dụng ít nhất một công cụ AI.

Các công cụ AI giúp kỹ sư viết, gỡ lỗi và kiểm thử mã nhanh hơn trước rất nhiều. Dù vậy, không ít người tiếc nuối công việc cũ. Rodgers luôn thích cảm giác đạt được điều gì đó khi ghép nối các phần mã để tìm ra lời giải, nhất là sau nhiều ngày, thậm chí nhiều tuần, loay hoay với một lỗi khó chịu.

“Niềm vui và sự thú vị khi đối mặt thử thách và tự giải quyết nó đã mất đi phần nào", bà chia sẻ. Theo bà, giờ đây nhiều việc chỉ cần vài lệnh yêu cầu là xong. Bà cho rằng điều đó rất tiện, nhưng niềm vui đạt được lúc này chỉ như một mẩu nhỏ, không còn trọn vẹn như trước.

Rodgers không đơn độc. Nhiều kỹ sư phần mềm trên mạng xã hội bày tỏ sự nhớ nhung cách làm việc trước đây, khi họ có thể đắm chìm vào mã nguồn suốt nhiều giờ liền.

Đánh giá mã do AI viết

Công việc của kỹ sư cũng đang thay đổi. James Broadhead, giám đốc công nghệ của công ty ra quyết định bằng AI Taktile, cho biết trước đây một kỹ sư có thể mất ba tuần để làm một nguyên mẫu, nhưng nay có thể tạo ra 10 nguyên mẫu chỉ trong một buổi chiều. Theo ông, khó khăn lớn nhất nằm ở chỗ phải có năng lực phán đoán để chọn ra bản nào thực sự tốt.

Broadhead nhận xét các tác nhân AI tạo ra quá nhiều mã đến mức nhiều kỹ sư không còn đọc hết. Trước kia, người làm nghề dần hiểu cấu trúc toàn bộ hệ thống, nhưng hiện mã nguồn liên tục thay đổi, khiến cảm giác nắm bắt đó khó duy trì.

Khoảng cách kỹ năng ngày càng rõ

Joshua Wöhle, giám đốc điều hành công ty đào tạo AI Mindstone có trụ sở tại London, nhận thấy khoảng cách giữa những người biết dùng AI hiệu quả và những người chưa biết ngày càng lớn. Ngành từng nói về “lập trình viên 10X” có năng suất vượt trội so với đồng nghiệp. Nay, theo ông, AI còn đẩy khoảng cách ấy lên thành “lập trình viên 100X”.

Wöhle cho rằng doanh nghiệp sẽ phải quyết định sớm hay muộn: giúp nhân viên theo kịp AI hay tập trung vào những người tận dụng AI tốt nhất. Ông cũng hiểu vì sao một số kỹ sư gặp khó khăn khi thích nghi. Những người từng xuất sắc trong nghề thường là người yêu viết code và đào sâu vấn đề, và họ không nhất thiết là những người đang có năng suất cao nhất hiện nay.

“Nỗi tiếc nuối đó hoàn toàn có thật,” Wöhle nói. Theo ông, việc mình yêu thích không còn là thứ doanh nghiệp sẵn sàng trả tiền, vì nó không còn tạo ra giá trị như trước.

Giám sát máy móc

Không phải ai cũng coi việc rời xa lập trình thủ công là điều xấu. Chris Sees, kỹ sư phần mềm có hơn 20 năm kinh nghiệm và là CEO của công ty văn phòng ảo Hoxton Mix ở London, cho biết AI giúp lập trình viên có thêm thời gian cho những bài toán thú vị. Ông xem AI như một kỹ sư cấp dưới có năng lực nhưng vẫn cần được giám sát.

“Điều quan trọng là biết giao việc gì và khi nào cần đến phán đoán của con người,” Sees nói. Theo ông, không nên tin rằng AI luôn đúng. Ông cho biết mình rất hài lòng khi phát hiện những chỗ AI sai sót.

Tuy vậy, Sees lo ngại thế hệ kỹ sư kế tiếp. Ông cho rằng chính những việc viết code thường ngày và gỡ lỗi mới là nơi người trẻ học hỏi và tích lũy kinh nghiệm. Doanh nghiệp, theo ông, cần bảo đảm AI trở thành một phần của quá trình học tập, chứ không chỉ là lối tắt.

Với Rodgers, điều quan trọng là giữ quyền kiểm soát cách sử dụng công nghệ. Là lập trình viên tự do, bà dùng AI để tự động hóa những phần nhàm chán của dự án, còn các bài toán hấp dẫn hơn thì bà tự giải quyết.

Bà tin rằng việc kiên trì vượt qua một vấn đề khó quan trọng hơn là vội giao nó cho công nghệ. Theo bà, sự khó khăn và cảm giác bức bối là phần thiết yếu của trải nghiệm con người.

“Con người cần cảm thấy mình làm được điều gì đó, và thành tựu luôn đi kèm thử thách,” bà nói. “Nếu không rèn luyện điều đó trong nhiều khía cạnh của cuộc sống, bạn sẽ không bao giờ cảm nhận trọn vẹn niềm vui khi vượt qua.”

Theo Kiến thức Đầu tư | 2026-11-20 16:33
https://dautu.kinhtechungkhoan.vn/khi-ai-lam-ho-phan-kho-the-he-ky-su-tre-se-hoc-nghe-bang-cach-nao-1475755.html
Đừng bỏ lỡ
    Đặc sắc
    Nổi bật Người quan sát
    Đọc tiếp
    Khi AI làm hộ phần khó, thế hệ kỹ sư trẻ sẽ học nghề bằng cách nào?
    POWERED BY ONECMS & INTECH