Cổ phiếu chứng khoán đồng loạt bứt phá, điều gì đang diễn ra?

Kết phiên sáng 28/7, nhóm cổ phiếu chứng khoán đồng loạt bứt phá, trong đó VCI tăng trần, VIX tăng 4,7%, SHS tăng 4,2%, VND tăng 3,9%, SSI tăng 3,4%, MBS tăng 2,3%, VPX tăng 1,8% và TCX tăng 1,2%.

Đà tăng của nhóm cổ phiếu này diễn ra sau giai đoạn điều chỉnh khoảng 17,4% trong 6 tháng gần đây (theo FiinTrade). Ngoại trừ HCM, nhiều cổ phiếu chứng khoán đầu ngành đã mất hàng chục phần trăm giá trị kể từ tháng 3/2026 như VIX (-36%), VCI (-35%), SSI (-33%), TCX (-27%), VPX (-25%) và MBS (-23%).

Trong báo cáo chiến lược đầu tư nửa cuối năm 2026, Chứng khoán VNDirect đánh giá định giá ngành vẫn ở mức hợp lý khi hệ số giá trên giá trị sổ sách (P/B) hiện vào khoảng 1,75 lần, thấp hơn mức trung bình 1,9 lần của 5 năm gần nhất, trong khi triển vọng lợi nhuận tiếp tục được hỗ trợ bởi thanh khoản thị trường cải thiện và dư nợ cho vay ký quỹ (margin) duy trì đà tăng.

Theo VNDirect, nhiều công ty chứng khoán đầu ngành đang giao dịch dưới mức P/B bình quân lịch sử, mở ra dư địa tăng giá nếu giá trị giao dịch trên thị trường tiếp tục duy trì ở mức cao và tiến trình nâng hạng thị trường diễn ra thuận lợi.

Trong nửa cuối năm 2026, VNDirect kỳ vọng tăng trưởng hoạt động cho vay ký quỹ sẽ tiếp tục được duy trì nhờ thanh khoản thị trường cải thiện, qua đó thúc đẩy nhu cầu sử dụng margin, đồng thời các công ty chứng khoán tiếp tục tăng vốn để mở rộng quy mô cho vay.

Bên cạnh đó, biên lãi ròng (NIM) của mảng cho vay ký quỹ được dự báo sẽ cải thiện trong những tháng cuối năm khi áp lực chi phí vốn hạ nhiệt và điều kiện thị trường thuận lợi hơn, qua đó nâng cao hiệu quả sinh lời của hoạt động này.

Đối với mảng môi giới, VNDirect cho rằng biên lợi nhuận sẽ cải thiện trong nửa cuối năm nhờ thanh khoản thị trường tăng lên, song mức độ cải thiện sẽ có sự phân hóa giữa các công ty.

Ngoài ra, dòng tiền mới sau khi Việt Nam chính thức được FTSE Russell nâng hạng vào tháng 9, cùng với việc triển khai cơ chế giao dịch xuyên trưa, được kỳ vọng sẽ giúp duy trì giá trị giao dịch bình quân ngày (ADTV) của thị trường ở mức khoảng 34.000 tỷ đồng/phiên.

Quy mô tăng vốn toàn ngành công ty chứng khoán trong năm 2025 ghi nhận mức tăng đột biến, gấp khoảng 3 lần so với năm 2024. Động lực cốt lõi đến từ làn sóng IPO của các công ty chứng khoán quy mô lớn (VPX, VCK, TCX), phản ánh nhu cầu cấp thiết trong việc củng cố năng lực tài chính để đáp ứng tốc độ tăng trưởng của thị trường.

Sau thời gian tạm gián đoạn trong quý I/2026 do ảnh hưởng của bất ổn địa chính trị, hoạt động IPO kỳ vọng sôi động trở lại với kế hoạch niêm yết của các công ty LPBS, HDS và Kafi.

Bên cạnh yếu tố IPO, động lực tăng vốn còn đến từ áp lực nội tại khi nhiều công ty chứng khoán đã tiệm cận hoặc chạm trần tỷ lệ cho vay margin (HCM, MBS).

Trong bối cảnh nhu cầu sử dụng đòn bẩy của nhà đầu tư vẫn ở mức cao, việc bổ sung vốn là điều kiện cần để duy trì và mở rộng dư nợ, qua đó bảo vệ nguồn thu cốt lõi. Đáng chú ý, nhóm công ty chứng khoán liên kết với ngân hàng sẽ tiếp tục đóng vai trò dẫn dắt. Hoạt động tăng vốn của nhóm này không chỉ nhằm hỗ trợ mảng cho vay ký quỹ, mà còn gắn chặt với chiến lược “beyond banking” của ngân hàng mẹ - mở rộng sang các mảng như môi giới, quản lý tài sản và ngân hàng đầu tư.

Trong dài hạn, quy định về tỷ lệ an toàn tài chính đối với các công ty chứng khoán theo Thông tư 102/2025/TT-BTC sẽ thúc đẩy việc tăng vốn ở những công ty chứng khoán nắm giữ nhiều trái phiếu doanh nghiệp, đồng thời định hướng toàn ngành tập trung vào các hoạt động cốt lõi như cho vay ký quỹ, kinh doanh nguồn vốn và giấy tờ có giá, hạn chế các nghiệp vụ không phải là hoạt động kinh doanh chính.