Cơn sốt AI tại Hàn Quốc rung lắc, hơn 1,2 triệu tài khoản chứng khoán bị call margin

Ủy ban Dịch vụ Tài chính Hàn Quốc (FSC) ngày 16/7 đã công bố loạt biện pháp nhằm kiểm soát rủi ro từ các ETF đòn bẩy theo từng cổ phiếu.

Động thái này được đưa ra trong bối cảnh thị trường chứng khoán Hàn Quốc biến động mạnh khi nhà đầu tư cá nhân gia tăng sử dụng đòn bẩy tài chính để đặt cược vào nhóm cổ phiếu liên quan đến trí tuệ nhân tạo (AI).

Theo thông báo của FSC, cơ quan này sẽ tạm dừng cấp phép các ETF đòn bẩy mới, cấm công ty chứng khoán và công ty quản lý quỹ quảng bá các sản phẩm này. Bên cạnh đó, mức tiền ký quỹ tối thiểu đối với các khoản đầu tư mới sẽ được nâng gấp ba lần, lên 30 triệu won (khoảng 20.000 USD).

Các biện pháp trên nhằm hạn chế hoạt động đầu cơ và giảm thiểu rủi ro từ các sản phẩm đầu tư có mức đòn bẩy cao sau những đợt biến động dữ dội của thị trường trong thời gian gần đây.

Phần lớn các ETF này được ra mắt tại Hàn Quốc vào tháng 5 để theo dõi diễn biến của các cổ phiếu chip nhớ - nhóm cổ phiếu tăng giá rất mạnh nhưng cũng có mức biến động lớn. Chúng được cho là một trong những nguyên nhân khiến thị trường chứng khoán Hàn Quốc gần đây liên tục rung lắc.

Các quỹ ETF đòn bẩy này chủ yếu gắn với cổ phiếu của Samsung Electronics và SK Hynix, hai doanh nghiệp hiện chiếm khoảng một nửa giá trị vốn hóa của chỉ số chuẩn KOSPI.

Trong phiên giao dịch ngày thứ Năm (16/7), chỉ số KOSPI giảm 6,4%, quay trở lại vùng thị trường giá xuống sau khi mất khoảng 27% so với mức đỉnh thiết lập hồi tháng 6. Dù chịu áp lực bán mạnh, chỉ số này vẫn tăng khoảng 62% tính từ đầu năm đến nay.

Tâm điểm của đợt biến động là hai cổ phiếu Samsung Electronics và SK Hynix, khi lần lượt giảm 8,8% và 12% trong phiên thứ Năm.

Tuy nhiên, xét từ đầu năm đến nay, cổ phiếu Samsung Electronics vẫn đã tăng hơn gấp đôi, trong khi cổ phiếu SK Hynix gần như tăng gấp ba lần.

Các ETF đòn bẩy được thiết kế để khuếch đại biến động hằng ngày của cổ phiếu cơ sở lên gấp hai lần. Một số chuyên gia cho rằng chính hoạt động tái cân bằng danh mục mỗi ngày nhằm duy trì mức đòn bẩy mục tiêu đã khiến biến động của thị trường trở nên nghiêm trọng hơn.

Trong một báo cáo công bố mới đây, ông Herald van der Linde, Trưởng bộ phận chiến lược cổ phiếu khu vực châu Á - Thái Bình Dương của HSBC, cho biết một trong những rủi ro lớn nhất hiện nay là sự gia tăng mạnh mẽ của dòng tiền từ nhà đầu tư cá nhân.

Theo ông, các ETF đòn bẩy và khoảng 23 tỷ USD dư nợ ký quỹ đang khiến rủi ro trên thị trường Hàn Quốc ngày càng lớn.

Ông cũng nhận định tỷ trọng đầu tư của nhà đầu tư nước ngoài vào nhóm cổ phiếu chip nhớ của Hàn Quốc đang tiếp tục gia tăng, điều này nhiều khả năng sẽ khiến thị trường duy trì trạng thái biến động mạnh trong thời gian tới và càng cho thấy sự cần thiết của việc đa dạng hóa danh mục đầu tư.

Trong phiên 16/7, áp lực bán tập trung ở nhóm cổ phiếu công nghệ khi cả nhà đầu tư nước ngoài lẫn các tổ chức trong nước đều đẩy mạnh chốt lời. Khối ngoại bán ròng lượng cổ phiếu công nghệ trị giá khoảng 1 tỷ USD, trong khi các tổ chức trong nước cũng bán ròng khoảng 1,6 tỷ USD.

Ngược lại, lực cầu chủ yếu đến từ nhà đầu tư cá nhân. Nhóm này tiếp tục tận dụng nhịp điều chỉnh để mua vào, với giá trị mua ròng cổ phiếu công nghệ ước đạt khoảng 2,6 tỷ USD.

Theo các chuyên gia phân tích, đây là diễn biến đáng chú ý của thị trường. Chiến lược bắt đáy trong bối cảnh khối ngoại liên tục bán ra chỉ có thể phát huy hiệu quả khi thanh khoản vẫn dồi dào và giá cổ phiếu chưa giảm đến ngưỡng kích hoạt các lệnh bán giải chấp.

Tuy nhiên, những điều kiện đó đang dần không còn được duy trì, làm gia tăng rủi ro đối với các nhà đầu tư sử dụng đòn bẩy tài chính.

Hơn 1,2 triệu tài khoản chứng khoán Hàn Quốc bị call margin

Được biết, tính đến ngày 13/7, có hơn 1,2 triệu tài khoản giao dịch đòn bẩy của nhà đầu tư cá nhân tại Hàn Quốc đã nhận yêu cầu bổ sung ký quỹ (margin call). Theo Odaily, khoảng 320.000-360.000 tài khoản trong số này đã bị các công ty chứng khoán bán giải chấp toàn bộ.

So với quy mô dân số Hàn Quốc, con số này tương đương khoảng 1 trong 30 người trưởng thành, hay khoảng 3,4% dân số trưởng thành, phải đối mặt với nguy cơ bị giải chấp. Tổng thiệt hại từ hoạt động giao dịch sử dụng đòn bẩy được ước tính vào khoảng 2.150 tỷ won.

Chỉ tính riêng trong tháng 7, giá trị các vị thế bị cưỡng chế bán đã lên tới 344,2 tỷ won. Riêng ngày 9/7, con số này đạt 142,2 tỷ won - cao gần gấp 5 lần mức 28,8 tỷ won ghi nhận trong ngày trước đó.

Trong khi đó, số dư tiền ký quỹ của các nhà đầu tư cá nhân đã giảm gần 300 tỷ won so với cuối tháng 6, còn 107.100 tỷ won, mức thấp nhất kể từ tháng 6/2025. Điều này phản ánh xu hướng dòng vốn giao dịch ký quỹ đang suy giảm sau thời kỳ bùng nổ của hoạt động đầu tư bằng đòn bẩy.

Hàn Quốc đã trở thành một trong những tâm điểm của làn sóng đầu tư vào AI nhờ vị thế dẫn đầu trong ngành chip nhớ. Tuy nhiên, việc sử dụng đòn bẩy tài chính ở mức cao đã khuếch đại cả đà tăng lẫn đà giảm của thị trường, cho thấy ngay cả một xu hướng tăng trưởng dài hạn cũng có thể đối mặt với những đợt điều chỉnh mạnh khi định giá bị đẩy lên quá cao.