Cùng tăng doanh thu 86%, POW vượt kế hoạch lợi nhuận còn OIL lỗ quý II/2026

Doanh thu cùng tăng, lợi nhuận phân hóa

Kết quả kinh doanh quý II/2026 của Tổng Công ty Điện lực Dầu khí Việt Nam - CTCP (PV Power, HoSE: POW) và Tổng Công ty Dầu Việt Nam - CTCP (PVOIL, UPCoM: OIL) cho thấy sự khác biệt rõ khi đi từ doanh thu đến lợi nhuận. Trong nửa đầu năm, cả hai doanh nghiệp cùng ghi nhận doanh thu tăng khoảng 86% so với cùng kỳ. Tuy nhiên, mức lợi nhuận giữ lại trên mỗi đồng doanh thu có sự chênh lệch lớn.

Trong quý II, POW ghi nhận 20.308 tỷ đồng doanh thu thuần, tăng 116% so với cùng kỳ. Lợi nhuận sau thuế đạt 3.708 tỷ đồng, tăng 387%; lợi nhuận sau thuế thuộc cổ đông công ty mẹ đạt 3.519 tỷ đồng, tăng 484%. Mức tăng lợi nhuận cao hơn mức tăng doanh thu cho thấy hiệu quả sinh lời của doanh nghiệp cải thiện trong kỳ.

Ở chiều ngược lại, OIL ghi nhận 90.003 tỷ đồng doanh thu thuần trong quý II, gấp 2,26 lần cùng kỳ và cao hơn khoảng 4,4 lần doanh thu của POW. Tuy nhiên, lợi nhuận sau thuế hợp nhất của OIL âm 95 tỷ đồng. Phần lợi nhuận sau thuế thuộc cổ đông công ty mẹ âm 136 tỷ đồng, trong khi cùng kỳ năm trước doanh nghiệp lãi 179 tỷ đồng ở chỉ tiêu này.

Lũy kế 6 tháng, POW đạt 32.635 tỷ đồng doanh thu thuần và 5.008 tỷ đồng lợi nhuận sau thuế, lần lượt tăng 86% và 306% so với cùng kỳ. Kết quả này giúp doanh nghiệp hoàn thành hơn 65% kế hoạch doanh thu và vượt khoảng 10% kế hoạch lợi nhuận sau thuế cả năm. Trong cùng kỳ, OIL đạt 134.867 tỷ đồng doanh thu thuần, cũng tăng khoảng 86%, nhưng lợi nhuận sau thuế đạt 477 tỷ đồng. Như vậy, doanh thu 6 tháng của OIL lớn gấp hơn 4 lần POW, trong khi lợi nhuận sau thuế chỉ bằng chưa đến 10%.

Giá vốn và chi phí tạo ra khác biệt

Khác biệt giữa POW và OIL thể hiện rõ ở khâu giá vốn. Trong quý II, doanh thu của POW tăng nhanh hơn giá vốn, giúp lợi nhuận gộp đạt 4.721 tỷ đồng, tăng 304% so với cùng kỳ. Biên lợi nhuận gộp tăng từ khoảng 12,4% lên 23,2%, tương đương cải thiện gần 11 điểm phần trăm. Với mức biên này, cứ 100 đồng doanh thu, POW giữ lại hơn 23 đồng lợi nhuận gộp trước khi trừ chi phí tài chính, chi phí quản lý và thuế.

Với OIL, doanh thu quý II đạt 90.003 tỷ đồng nhưng giá vốn lên tới 88.725 tỷ đồng. Lợi nhuận gộp còn 1.278 tỷ đồng, dù doanh thu tăng mạnh so với cùng kỳ. Biên lợi nhuận gộp giảm từ khoảng 2,9% xuống 1,4%. Điều này đồng nghĩa cứ 100 đồng doanh thu, OIL chỉ còn khoảng 1,4 đồng lợi nhuận gộp để trang trải các khoản chi phí còn lại.

Sau lợi nhuận gộp, chi phí tiếp tục làm rõ chênh lệch giữa hai doanh nghiệp. POW ghi nhận 516 tỷ đồng chi phí tài chính và 422 tỷ đồng chi phí quản lý doanh nghiệp trong quý II, nhưng vẫn đạt 4.152 tỷ đồng lợi nhuận trước thuế nhờ lợi nhuận gộp ở mức 4.721 tỷ đồng. Trong khi đó, OIL có 1.278 tỷ đồng lợi nhuận gộp, nhưng chi phí bán hàng đạt 1.013 tỷ đồng, chi phí quản lý 354 tỷ đồng và chi phí tài chính 244 tỷ đồng. Ba khoản chi phí này vượt lợi nhuận gộp, khiến kết quả sau cùng chuyển sang âm.

Đối với OIL, diễn biến giá dầu là yếu tố tác động trực tiếp đến giá vốn. Doanh nghiệp cho biết giá dầu Brent bình quân quý II/2026 đạt 104,5 USD/thùng, tăng 54% so với cùng kỳ; bình quân 6 tháng đạt 92,6 USD/thùng, tăng 29%. Giá dầu tăng kéo giá nhập khẩu và giá vốn hàng bán đi lên, trong khi hoạt động kinh doanh xăng dầu có biên lợi nhuận thấp. Vì vậy, doanh thu tăng nhanh về quy mô nhưng phần lợi nhuận giữ lại trên mỗi đồng doanh thu giảm.

Vốn lưu động đặt cạnh kết quả lợi nhuận

Sau kết quả kinh doanh, bảng cân đối kế toán cho thấy quy mô tài sản, tiền gửi và vốn chủ sở hữu của POW tăng so với đầu năm. Tại ngày 30/6, tổng tài sản của POW đạt 106.355 tỷ đồng, tăng 20%. Doanh nghiệp có 9.834 tỷ đồng tiền và tương đương tiền, cùng 16.740 tỷ đồng đầu tư tài chính ngắn hạn, chủ yếu là tiền gửi có kỳ hạn. Tổng quy mô tiền và tiền gửi ngắn hạn đạt 26.574 tỷ đồng.

Cùng với đó, khoản phải thu khách hàng của POW tăng lên 25.210 tỷ đồng. Phần lớn là khoản phải thu từ Công ty Mua bán điện thuộc EVN, với giá trị 24.803 tỷ đồng. POW đã trích lập dự phòng hơn 659 tỷ đồng cho khoản phải thu này. Diễn biến này cho thấy kết quả lợi nhuận cần được đặt cạnh tốc độ thu tiền từ khách hàng trong các kỳ tiếp theo.

Ở phía nguồn vốn, nợ phải trả của POW đạt 61.692 tỷ đồng, tăng 20% so với đầu năm. Tổng vay và nợ thuê tài chính đạt 38.089 tỷ đồng, gồm 18.962 tỷ đồng ngắn hạn và 19.127 tỷ đồng dài hạn. Dư nợ vay ngắn hạn tăng, phản ánh nhu cầu vốn lưu động và tài trợ hoạt động. Trong khi đó, vốn chủ sở hữu tăng lên 44.664 tỷ đồng, với lợi nhuận sau thuế chưa phân phối đạt 7.582 tỷ đồng.

Đối với OIL, tổng tài sản cuối quý II đạt 49.225 tỷ đồng, tăng 8% so với đầu năm, trong đó tài sản ngắn hạn chiếm 41.997 tỷ đồng. Tiền và tương đương tiền đạt 3.705 tỷ đồng, đầu tư tài chính ngắn hạn đạt 13.887 tỷ đồng, đưa tổng tiền và tiền gửi ngắn hạn lên khoảng 17.592 tỷ đồng. Hàng tồn kho thuần tăng hơn 2 lần lên 5.689 tỷ đồng, còn dự phòng giảm giá hàng tồn kho tăng lên 232 tỷ đồng.

Dòng tiền từ hoạt động kinh doanh cũng có sự khác biệt giữa hai doanh nghiệp trong quý II. POW ghi nhận lưu chuyển tiền thuần từ hoạt động kinh doanh dương 1.801 tỷ đồng trong quý II và dương 2.874 tỷ đồng trong 6 tháng, dù khoản phải thu tăng mạnh. OIL ghi nhận dòng tiền kinh doanh âm 2.011 tỷ đồng trong quý II, chủ yếu do biến động phải thu, hàng tồn kho và phải trả; lũy kế 6 tháng vẫn dương 1.714 tỷ đồng nhờ kết quả quý I.