Đặc khu lớn bậc nhất cả nước dự kiến sẽ lấn biển 4.500ha, phấn đấu trở thành cực tăng trưởng mới

Mở rộng không gian phát triển ra biển

Chiều 22/9, Chủ tịch UBND tỉnh An Giang Hồ Văn Mừng đã chủ trì cuộc họp nghe báo cáo về điều chỉnh tổng thể Quy hoạch chung đô thị Phú Quốc đến năm 2050, tầm nhìn đến năm 2065.

Theo phương án đang được nghiên cứu, đến năm 2050, Phú Quốc có thể đạt khoảng 1,8 triệu người và đón khoảng 22 triệu lượt khách du lịch mỗi năm. Đáng chú ý, không gian phát triển của đô thị không chỉ tập trung trên đảo hiện hữu mà được tính toán mở rộng ra biển với quy mô khoảng 4.500ha, phục vụ các chức năng đô thị, du lịch, thương mại - dịch vụ, vui chơi giải trí và hạ tầng đô thị biển.

Việc mở rộng không gian ra biển cho thấy hướng phát triển của Phú Quốc đang được tính toán ở quy mô lớn hơn một đô thị du lịch đơn thuần. Đây là bước chuyển từ khai thác quỹ đất hiện hữu sang tổ chức thêm các không gian kinh tế mới trên biển, đồng thời tạo dư địa cho các dự án quy mô lớn trong tương lai.

Trên thực tế, tỉnh An Giang đã triển khai lập quy hoạch phân khu các khu vực lấn biển với ý tưởng hình thành một "hành lang biển đa điểm đến", kết nối các không gian biển, núi, di sản, sông ngòi và đô thị biển. Trong phương án cấp tỉnh, khu vực Phú Quốc - Thổ Châu được nghiên cứu với quy mô khoảng 2.300ha trong tổng quy mô 4.500ha của các cụm khu vực lấn biển trên toàn tỉnh.

Không chỉ du lịch, Phú Quốc hướng tới hệ sinh thái kinh tế biển

Theo chỉ đạo của Chủ tịch UBND tỉnh An Giang, đồ án điều chỉnh quy hoạch chung không được tiếp cận theo hướng đơn thuần chỉnh sửa quy hoạch hiện hữu, mà phải đặt Phú Quốc trong tầm nhìn dài hạn, hướng tới một cực tăng trưởng mới. Vì vậy, các ngành được nghiên cứu tạo động lực cho Phú Quốc không chỉ gồm du lịch nghỉ dưỡng cao cấp mà còn có hàng không, cảng biển, logistics, kinh tế biển, nuôi biển công nghệ cao, khu phi thuế quan, năng lượng sạch, công nghệ cao, trung tâm dữ liệu, y tế và giáo dục chất lượng cao.

Trong đó, kinh tế biển và hệ thống hạ tầng ven biển sẽ giữ vai trò quan trọng khi không gian phát triển được mở rộng. Phương án quy hoạch cũng được yêu cầu cập nhật việc nối dài Đại lộ Đông Tây ra biển, bổ sung khu hậu cần nghề cá, trung tâm logistics, hệ thống xử lý nước thải, rác thải và các công trình hạ tầng xã hội, đồng thời bảo đảm yêu cầu quốc phòng - an ninh.

Khu phi thuế quan và các dịch vụ miễn thuế cũng được nghiên cứu trong tổng thể Khu kinh tế đặc biệt, gắn với du lịch, thương mại và dịch vụ quốc tế. Cùng với đó, Phú Quốc có thể nghiên cứu các khu đô thị mới, công trình cao tầng tại những vị trí phù hợp để sử dụng hiệu quả quỹ đất, đồng thời dành thêm không gian cho cây xanh và công trình công cộng.

Định hướng này diễn ra trong bối cảnh Phú Quốc đang đứng trước một giai đoạn phát triển mới với APEC 2027 và yêu cầu nâng cấp mạnh hệ thống hạ tầng, dịch vụ, đô thị. Nghị quyết 26-NQ/TW ngày 22/8/2026 của Bộ Chính trị cũng xác định Phú Quốc từng bước trở thành một cực tăng trưởng mới có sức cạnh tranh quốc tế, đồng thời hướng tới trung tâm du lịch nghỉ dưỡng biển cao cấp và điểm đến của các sự kiện quốc tế lớn.

Từ đảo du lịch đến cực tăng trưởng mới

Quy mô phát triển được đặt ra cho Phú Quốc gắn với một thị trường du lịch đang tăng trưởng nhanh. Theo thông tin được trình bày tại hội nghị triển khai Nghị quyết 26, Việt Nam đặt mục tiêu chuyển mạnh từ tăng trưởng du lịch dựa vào số lượng sang nâng cao chất lượng, giá trị gia tăng và sức cạnh tranh; trong đó Phú Quốc được xác định là một địa bàn có vai trò đặc biệt trong việc hình thành cực tăng trưởng mới.

Định hướng này cũng phù hợp với yêu cầu mới đối với Phú Quốc khi không chỉ thu hút thêm khách mà phải tạo ra hệ sinh thái dịch vụ có giá trị cao hơn, kéo dài thời gian lưu trú, tăng mức chi tiêu và mở rộng các hoạt động kinh tế ngoài du lịch nghỉ dưỡng truyền thống.

Bởi vậy, quy hoạch chung đang được điều chỉnh không chỉ giải bài toán tổ chức không gian đô thị đến năm 2050 mà còn phải tạo "khung" cho các ngành kinh tế mới. Chủ tịch UBND tỉnh An Giang yêu cầu đơn vị tư vấn rà soát kỹ các ngành có khả năng tạo động lực, đồng thời lồng ghép tối đa các cơ chế, chính sách ưu đãi vào không gian và chức năng quy hoạch để tạo điều kiện hình thành những dự án quy mô lớn.

Song song với phát triển, chất lượng sống và môi trường được đặt cùng vị trí với các mục tiêu tăng trưởng. Quy hoạch được yêu cầu nghiên cứu các khu đô thị mới hiện đại, bảo đảm người dân địa phương tiếp cận tốt hơn với giáo dục, việc làm, y tế và tiện ích; chỉnh trang không gian sông Dương Đông, tăng diện tích cây xanh, bảo tồn rừng hiện có và từng bước chuyển sang giao thông xanh, sử dụng phương tiện điện và năng lượng sạch.

Nếu được cụ thể hóa theo hướng này, không gian biển sẽ không chỉ là phần mở rộng về diện tích của Phú Quốc mà trở thành một cấu phần mới của mô hình đô thị biển - du lịch - dịch vụ. Đây cũng là nền tảng để Phú Quốc từng bước chuyển từ một điểm đến du lịch nổi tiếng thành một trung tâm kinh tế biển và du lịch nghỉ dưỡng có sức cạnh tranh quốc tế, phù hợp với định hướng mà Nghị quyết 26 đặt ra.

Tỉnh An Giang đặt mục tiêu hoàn chỉnh nhiệm vụ điều chỉnh Quy hoạch chung Phú Quốc trong tháng 9 để trình Thủ tướng Chính phủ vào đầu tháng 10. Hồ sơ được yêu cầu bảo đảm chất lượng, tính khả thi và tầm nhìn dài hạn, trong đó việc mở rộng không gian phát triển ra biển phải được đặt trong tổng thể hạ tầng, môi trường, đô thị, kinh tế biển và quốc phòng - an ninh.