Đánh chìm 35 khối bê tông cao bằng tòa nhà 11 tầng xuống độ sâu 50m để xây đê chắn sóng, vốn đầu tư gần 40.000 tỷ đồng

Italy đang tăng tốc thi công tuyến đê chắn sóng mới tại cảng Genoa, dự án được xem là một trong những công trình hạ tầng hàng hải phức tạp nhất châu Âu hiện nay. Đến đầu tháng 6/2026, tuyến đê đã vượt chiều dài 1km sau khi khối bê tông khổng lồ thứ 23 được lắp đặt thành công dưới đáy biển.

Dự án có tổng vốn đầu tư khoảng 1,3 tỷ euro (tương đương 1,5 tỷ USD hay 39.441 tỷ đồng), do tập đoàn Webuild đứng đầu liên danh thi công. Công trình không chỉ thay thế hệ thống bảo vệ cảng hiện hữu mà còn đóng vai trò quan trọng trong kế hoạch nâng cấp cảng Genoa thành đầu mối tiếp nhận các tàu container siêu lớn thế hệ mới dài trên 400m.

Điểm đặc biệt của dự án nằm ở việc sử dụng 35 "megacaisson" - những cấu kiện bê tông cốt thép rỗng có kích thước cực lớn. Mỗi khối dài hơn 67m, rộng 30m và cao tới 33m, tương đương một tòa nhà 11 tầng được đặt nằm ngang.

Các cấu kiện này được chế tạo tại bãi đóng tàu chuyên dụng rồi vận chuyển ra ngoài khơi bằng tàu đặc biệt. Tại vị trí thi công, chúng được hạ xuống độ sâu khoảng 50 m dưới mặt nước biển, mức độ sâu hiếm thấy đối với các công trình đê chắn sóng ngoài khơi ở châu Âu.

Sau khi được cố định trên nền đáy biển đã được gia cố trước đó, các khoang rỗng bên trong sẽ được bơm nước và lấp đầy bằng đá để tăng trọng lượng, bảo đảm khả năng chịu lực và độ ổn định lâu dài. Khi hoàn thiện, các khối bê tông được ghép nối liên tiếp, tạo thành một bức tường ngầm khổng lồ bảo vệ toàn bộ khu vực cảng khỏi tác động của sóng lớn.

Phần phía trên của tuyến đê sẽ được bổ sung hệ thống giảm sóng nhằm cải thiện điều kiện khai thác hàng hải và tăng độ an toàn cho tàu thuyền ra vào cảng.

Quá trình lắp đặt những cấu kiện nặng hàng nghìn tấn đòi hỏi các thiết bị chuyên dụng hiếm có. Trong đó, sà lan bán chìm Tronds Barge 33 đóng vai trò trung tâm nhờ khả năng tự điều chỉnh độ nổi bằng hệ thống bơm nước. Công nghệ này cho phép sà lan hạ thấp thân tàu để nâng đỡ, định vị và đưa chính xác các khối bê tông xuống đáy biển, bất chấp điều kiện sóng và dòng chảy phức tạp.

Trước khi các megacaisson được đưa vào vị trí, nền đáy biển phải trải qua quá trình xử lý quy mô lớn. Hơn 2,3 triệu tấn sỏi đã được rải xuống đáy biển cùng khoảng 49.000 cọc đá ngầm với tổng chiều dài gần 560.000 m nhằm gia cố nền móng. Bên cạnh đó, hàng triệu tấn đá khác cũng được sử dụng để tạo lớp đệm ổn định, trong đó một phần vật liệu được tái chế từ hệ thống đê chắn sóng cũ.

Dự án bắt đầu thu hút sự chú ý từ cuối năm 2025 khi khối megacaisson đầu tiên được hạ đặt. Đến cuối tháng 4/2026, công trình đạt chiều dài khoảng 880m với 20 cấu kiện hoàn thành. Chỉ hơn một tháng sau, việc lắp đặt khối thứ 23 đã giúp tuyến đê chính thức vượt mốc 1km.

Khi hoàn thành toàn bộ, đê chắn sóng mới sẽ kéo dài khoảng 6,2 km và được bố trí xa bờ hơn đáng kể so với hệ thống hiện hữu. Công trình được triển khai theo nhiều giai đoạn. Giai đoạn đầu tập trung mở rộng cửa vào phía đông, xây dựng luồng tàu rộng trên 300 m, cải thiện khu vực quay đầu và nâng cấp luồng Sampierdarena. Các giai đoạn tiếp theo sẽ hoàn thiện đoạn gần sân bay và từng bước tháo dỡ tuyến đê cũ.

Mục tiêu quan trọng nhất của dự án là nâng cấp năng lực khai thác của cảng Genoa. Theo thiết kế, cảng sẽ có thể tiếp nhận những tàu container dài trên 400 m, rộng khoảng 60 m, thuộc nhóm lớn nhất thế giới hiện nay, đồng thời phục vụ các tàu du lịch quốc tế cỡ lớn.

Việc mở rộng cảng Genoa có ý nghĩa chiến lược đối với mạng lưới logistics châu Âu. Đây là một mắt xích quan trọng trên hành lang vận tải Rhine-Alpine thuộc mạng lưới TEN-T, tuyến kết nối khu vực Địa Trung Hải với các trung tâm kinh tế ở Bắc Âu.

Ngoài giá trị kinh tế, tuyến đê mới còn giúp tăng đáng kể khả năng chống chịu của cảng trước điều kiện thời tiết khắc nghiệt. Nhờ được bố trí xa bờ hơn, phần lớn năng lượng của sóng biển sẽ bị triệt tiêu trước khi tiếp cận khu vực neo đậu, góp phần nâng cao mức độ an toàn cho hoạt động hàng hải.

Theo Webuild, đây là một trong những dự án hàng hải thách thức nhất châu Âu hiện nay. Độ phức tạp không chỉ đến từ kích thước khổng lồ của các cấu kiện mà còn nằm ở điều kiện thi công ngoài khơi, độ sâu lớn và yêu cầu phối hợp chính xác giữa các khâu sản xuất, vận chuyển, lắp đặt và xử lý nền móng.

Dự án đang huy động hàng nghìn kỹ sư, chuyên gia kỹ thuật, thợ lặn và nhân viên vận hành thiết bị ngoài khơi. Từng khối bê tông phải được đưa vào đúng vị trí với sai số tối thiểu, trong môi trường biển luôn biến động bởi sóng, gió và dòng chảy. Đây cũng là lý do công trình được đánh giá là một trong những kỳ tích kỹ thuật hàng hải đáng chú ý nhất của châu Âu trong thập niên này.