Đề xuất chi gần 3.000 tỷ để lên đời tuyến đường sắt kết nối 2 siêu đô thị đặc biệt của Việt Nam

Dự án cải tạo, nâng cao năng lực tuyến đường sắt Hà Nội - TP. HCM, giai đoạn 1 được đề xuất đầu tư khoảng 2.900 tỷ đồng, tập trung xử lý các điểm nghẽn trên tuyến, qua đó tăng năng lực vận tải và hiệu quả kết nối giữa Hà Nội và TP. HCM.

Trong bối cảnh Hà Nội và TP. HCM đang tiếp tục được đầu tư mạnh về hạ tầng giao thông, tuyến đường sắt Bắc - Nam hiện hữu cũng được đề xuất nâng cấp với tổng vốn khoảng 2.900 tỷ đồng. Đây được xem là bước đầu nhằm cải thiện năng lực khai thác tuyến đường sắt kết nối hai đô thị đặc biệt của Việt Nam.

Theo nguồn tin từ báo Đầu Tư, mới đây, Ban Quản lý dự án đường sắt đã đề nghị Bộ Xây dựng phê duyệt chủ trương đầu tư Dự án Cải tạo, nâng cao năng lực tuyến đường sắt Hà Nội - TP. HCM, giai đoạn 1, đồng thời giao đơn vị này làm chủ đầu tư và tổ chức lập Báo cáo nghiên cứu khả thi.

Dự án có phạm vi từ ga Tân Áp (Km408+670), tỉnh Quảng Trị đến ga Sóng Thần (Km1710+560), TP. HCM, đi qua 9 tỉnh, thành phố gồm Quảng Trị, Huế, Quảng Ngãi, Gia Lai, Đắk Lắk, Khánh Hòa, Lâm Đồng, Đồng Nai và TP. HCM. Mục tiêu trọng tâm là xử lý các điểm nghẽn đang hạn chế năng lực thông qua, cải thiện chất lượng hạ tầng, nâng cao an toàn và khả năng chống chịu trước tác động của thời tiết, biến đổi khí hậu.

Theo đề xuất, dự án sẽ mở mới ga Xuân Lập, kéo dài đường tại ga Hòa Vinh Tây và ga Thủy Thạch, đồng thời cải tạo, sửa chữa ga đầu mối hàng hóa Sóng Thần. Trên tuyến, khoảng 12km đường cong bán kính nhỏ tại 4 khu gian sẽ được cải tạo; thay kiến trúc tầng trên tại 6 khu gian với tổng chiều dài khoảng 63km; thay 50 bộ ghi tại 15 ga và hàn dài khoảng 26km ray.

Hạ tầng chống ngập cũng được bổ sung với việc cải tạo nền đường tại 3 khu gian, tổng chiều dài khoảng 7km, nhằm tăng khả năng chống chịu của tuyến trước các hiện tượng thời tiết bất lợi. Sơ bộ, dự án cần khoảng 45ha đất, gồm 3ha đất ở, 35ha đất nông nghiệp, 2ha đất cơ sở sản xuất phi nông nghiệp và 5 ha đất rừng. Diện tích chính thức sẽ được xác định trong quá trình lập Báo cáo nghiên cứu khả thi.

Tổng mức đầu tư dự kiến khoảng 2.900 tỷ đồng, trong đó chi phí xây dựng chiếm khoảng 2.138 tỷ đồng, giải phóng mặt bằng 71 tỷ đồng, chi phí tư vấn, quản lý dự án và chi phí khác 221 tỷ đồng, dự phòng 470 tỷ đồng. Nguồn vốn dự kiến từ ngân sách Nhà nước trong Kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 - 2030.

Trước đó, theo Tạp chí VnEconomy, đầu năm 2026, Ban Quản lý dự án đường sắt đã trình Bộ Xây dựng xem xét, quyết định chủ trương đầu tư Dự án cải tạo, nâng cao năng lực tuyến đường sắt Hà Nội - TP.HCM, giai đoạn 1, nhằm từng bước xử lý các điểm nghẽn hạ tầng, nâng cao an toàn và năng lực vận tải trên trục đường sắt Bắc - Nam.

Đối với hạ tầng nhà ga, dự án dự kiến sẽ đặt thêm đường tại ga Hải Vân Bắc (Km760+680) và ga Hải Vân Nam (Km771+550); mở mới ga Phú Lộc (Km748+300) và ga Xuân Lập (Km1655+677); kéo dài đường tại ga Hòa Vinh Tây và ga Thủy Thạch. Ngoài ra, một số bộ ghi tốc độ cao trên chính tuyến cũng được thay thế nhằm nâng cao năng lực khai thác và bảo đảm an toàn chạy tàu.

Dự án dự kiến triển khai từ năm 2027 đến năm 2030, khởi công gói thầu đầu tiên vào quý IV/2027 và phấn đấu cơ bản hoàn thành trong năm 2030. Việc nâng cấp này không thay thế tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam trong tương lai, mà tập trung tăng năng lực khai thác tuyến hiện hữu. Khi hoàn thành, các hạng mục được kỳ vọng góp phần tháo gỡ điểm nghẽn, rút ngắn thời gian vận chuyển và nâng cao hiệu quả khai thác tuyến đường sắt Hà Nội - TP. HCM.

Trong bức tranh giao thông đang thay đổi mạnh, việc đầu tư gần 3.000 tỷ đồng cho tuyến hiện hữu mang ý nghĩa như một bước tăng cường năng lực kết nối giữa Hà Nội và TP. HCM trong giai đoạn trước khi các dự án đường sắt quy mô lớn hơn từng bước được triển khai.