Đề xuất đánh thuế với đất bỏ hoang, cao gấp gần 7 lần mức hiện hành

Bộ Tài chính đang đề xuất bổ sung mức thuế suất 0,2% đối với đất bỏ hoang, đất không được đưa vào sử dụng hoặc chậm đưa vào sử dụng. Đáng chú ý, loại đất này sẽ không được áp dụng hạn mức tính thuế.

Đề xuất trên nằm trong dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp, Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp và Luật Thuế thu nhập cá nhân vừa được Bộ Tài chính trình Chính phủ.

Theo phương án được đưa ra, đất bỏ hoang, không đưa vào sử dụng hoặc chậm đưa vào sử dụng sẽ chịu thuế suất 0,2%, không phụ thuộc vào hạn mức diện tích. Nếu được Quốc hội thông qua tại kỳ họp tháng 10 tới, đây sẽ là lần đầu tiên khái niệm "đất bỏ hoang" được quy định trực tiếp trong luật thuế và áp dụng mức thuế suất tương đối cao.

Hiện Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp, có hiệu lực từ năm 2010, chưa quy định một mức thuế riêng đối với nhóm đất này.

Đối với đất ở, thuế hiện được tính theo biểu thuế lũy tiến từng phần. Cụ thể, phần diện tích nằm trong hạn mức chịu thuế suất 0,03%; phần diện tích vượt nhưng không quá 3 lần hạn mức chịu thuế suất 0,07%; còn phần diện tích vượt trên 3 lần hạn mức áp dụng mức 0,15%.

Với đất sản xuất, kinh doanh phi nông nghiệp, thuế suất hiện hành là 0,03%. Trong khi đó, đất sử dụng không đúng mục đích hoặc đất chưa sử dụng theo đúng quy định chịu mức thuế 0,15%; đất lấn, chiếm chịu thuế suất 0,2%.

Như vậy, nếu đặt cạnh mức thuế suất 0,03% đang áp dụng đối với nhiều loại đất phi nông nghiệp, mức 0,2% được đề xuất cho đất bỏ hoang cao gần 7 lần.

Bộ Tài chính cho rằng chính sách thuế sử dụng đất phi nông nghiệp hiện hành đã đặt ra yêu cầu sử dụng đất tiết kiệm, hiệu quả. Tuy nhiên, pháp luật chưa có quy định cụ thể về thuế suất đối với đất bỏ hoang, đất không được đưa vào sử dụng hoặc đất chậm đưa vào sử dụng.

Việc bổ sung quy định mới được xem là bước cụ thể hóa chủ trương tại Nghị quyết số 21-NQ/TW về khắc phục tình trạng bỏ hoang đất, chậm đưa đất vào sử dụng và áp dụng chính sách thuế cao hơn đối với những diện tích đất không được khai thác hiệu quả.

Theo cơ quan soạn thảo, dù số thu từ thuế sử dụng đất phi nông nghiệp tăng qua các năm, khoản thu này vẫn chiếm tỷ trọng rất nhỏ trong tổng thu ngân sách Nhà nước do cơ quan thuế quản lý.

Trong giai đoạn 2021-2025, tỷ trọng thu từ sắc thuế này dao động từ 0,14% đến 0,22%, bình quân khoảng 0,19%. Sau khi đạt 0,22% trong hai năm 2023-2024, tỷ trọng này giảm còn 0,17% vào năm 2025.

Diễn biến trên cho thấy tốc độ tăng thu từ thuế sử dụng đất phi nông nghiệp vẫn thấp hơn tốc độ tăng chung của các khoản thu ngân sách. Vì vậy, tỷ trọng của sắc thuế này trong tổng thu ngân sách chưa có sự thay đổi đáng kể.

Không chỉ đặt vấn đề về thuế, chính sách quản lý đất đai cũng đang được định hướng theo hướng tăng chế tài đối với các dự án chậm triển khai. Dự thảo Luật Đất đai sửa đổi được đề cập trong các tài liệu liên quan cũng đề xuất áp dụng tiền phạt lũy tiến và thu hồi dự án nếu chủ đầu tư quá 60 tháng không đưa đất vào sử dụng.

Nếu các cơ chế này được triển khai đồng bộ và thực thi nghiêm, đất đai chậm được khai thác có thể chịu sức ép lớn hơn về chi phí. Qua đó, chính sách được kỳ vọng tạo động lực để chủ đầu tư đưa đất vào sử dụng đúng mục đích, hạn chế tình trạng giữ đất trong thời gian dài để chờ tăng giá.