Đề xuất lập Quỹ phát triển vùng, gỡ điểm nghẽn liên kết quanh TP HCM

Tại hội nghị lấy ý kiến các địa phương về dự thảo Luật Đô thị đặc biệt sáng 10/6, ông Nguyễn Mạnh Cường, Phó chủ tịch UBND TP HCM, cho biết việc xây dựng luật không chỉ nhằm tạo cơ chế phát triển cho riêng thành phố mà còn hướng tới hình thành mô hình quản trị vùng hiệu quả, phát huy vai trò dẫn dắt của đô thị trung tâm đối với khu vực Đông Nam Bộ và các địa phương lân cận.

Theo dự thảo, Chương VII được dành riêng để quy định về vùng đô thị đặc biệt, cơ chế điều phối và các chính sách liên kết phát triển. Vùng đô thị đặc biệt được xác định là khu vực liên kết phát triển kinh tế - xã hội gồm TP HCM và các tỉnh, thành có địa giới hành chính liền kề.

Trong mô hình này, TP HCM đóng vai trò hạt nhân, cực tăng trưởng của vùng, thực hiện liên kết phát triển với các địa phương liên quan.

Dự thảo cũng đặt ra nguyên tắc Nhà nước ưu tiên nguồn lực cho các hoạt động liên kết vùng, đồng thời yêu cầu việc phối hợp phải bảo đảm đồng thuận, công khai, minh bạch và được triển khai thông qua các chương trình, dự án cụ thể.

Theo lãnh đạo TP HCM, dù nhiều mô hình liên kết vùng đã được triển khai trong thời gian qua, vẫn tồn tại không ít "điểm nghẽn" do thiếu cơ chế pháp lý đủ mạnh. Vì vậy, việc luật hóa cơ chế điều phối vùng được kỳ vọng sẽ tạo nền tảng cho sự phát triển đồng bộ của cả khu vực.

Đánh giá về định hướng này, GS.TS Nguyễn Trọng Hoài, nguyên Phó hiệu trưởng Đại học Kinh tế TP HCM, cho rằng việc đưa nội dung liên kết vùng vào Luật Đô thị đặc biệt là bước tiến quan trọng nhằm thể chế hóa yêu cầu phát triển đã được đặt ra từ nhiều năm nay.

Ông Hoài nhận định, trong bối cảnh các dự án Vành đai 3 và Vành đai 4 đang được triển khai, TP HCM sẽ đóng vai trò trung tâm kết nối các "vành đai công nghiệp" và "vành đai logistics" của khu vực. Theo ông, thành phố không thể tự hình thành các hành lang phát triển nếu thiếu sự phối hợp với các địa phương lân cận.

Một trong những nội dung đáng chú ý của dự thảo là cơ chế đầu tư các dự án liên kết vùng. Các địa phương tham gia dự án sẽ thống nhất lựa chọn một UBND cấp tỉnh làm cơ quan chủ quản.

Ngân sách trung ương được ưu tiên bố trí cho các dự án liên kết, đồng thời cho phép địa phương sử dụng ngân sách để đầu tư các công trình liên vùng trên địa bàn tỉnh, thành khác nhằm giải quyết các vấn đề về giao thông, môi trường, cấp thoát nước và hạ tầng thiết yếu.

Dự thảo cũng đề xuất thành lập Quỹ phát triển vùng đô thị đặc biệt - quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách được hình thành từ nguồn ngân sách trung ương, ngân sách địa phương trong vùng cùng các nguồn hỗ trợ hợp pháp khác. Nguồn vốn này sẽ ưu tiên cho các dự án giao thông, hạ tầng trọng điểm, xử lý ô nhiễm môi trường, ứng phó thiên tai và kiểm soát dịch bệnh mang tính liên vùng.