Deepfake, AI, hợp đồng mẫu: Những 'cái bẫy’ mới chờ người mua bất động sản

Tại tọa đàm "Bảo vệ người yếu thế trong giao dịch bất động sản" ngày 15/7, ông Nguyễn Văn Hải, Phó Chủ tịch Hiệp hội Công chứng viên Việt Nam, cho biết các thủ đoạn như giả mạo giấy tờ, Deepfake AI, giả chữ ký điện tử đang trực tiếp đe dọa tính an toàn của các giao dịch bất động sản.

Theo ông Hải, trong bối cảnh chuyển đổi số, "bên yếu thế" không chỉ là người cao tuổi hay người khuyết tật mà còn bao gồm những người thiếu kỹ năng công nghệ, thiếu thông tin hoặc khó tiếp cận các cơ chế bảo vệ pháp lý.

Các chuyên gia cũng cảnh báo người mua nhà ngày càng ở thế bất lợi khi giao dịch với các doanh nghiệp bất động sản. Trong khi chủ đầu tư nắm ưu thế về thông tin, tài chính và pháp lý, người mua gần như chỉ có thể chấp nhận hoặc từ chối hợp đồng mẫu đã được soạn sẵn, ít có cơ hội thương lượng.

Bên cạnh nguy cơ từ Deepfake AI và giấy tờ giả, nhiều điều khoản trong hợp đồng mẫu được thiết kế theo hướng có lợi cho chủ đầu tư. Một số doanh nghiệp còn sử dụng các thỏa thuận "giữ chỗ", "đăng ký nguyện vọng", "hợp tác đầu tư" để lách quy định về đặt cọc, khiến người mua đối mặt rủi ro lớn nếu dự án gặp sự cố.

Để bảo vệ người mua nhà, các chuyên gia kiến nghị bắt buộc công chứng đối với mọi giao dịch bất động sản, tăng cường liên thông dữ liệu giữa các cơ quan quản lý để kiểm tra tình trạng pháp lý tài sản theo thời gian thực, đồng thời chuyển từ cơ chế "hậu kiểm" sang phòng ngừa rủi ro ngay từ thời điểm giao kết hợp đồng.

Theo Luật sư Nguyễn Văn Hà, Phó Tổng Thư ký Liên đoàn Luật sư Việt Nam, chỉ khi thiết lập được cơ chế kiểm soát độc lập, thống nhất và bắt buộc ngay từ đầu mới có thể hạn chế rủi ro, bảo vệ người dân và xây dựng thị trường bất động sản minh bạch, an toàn.