Đô thị đặc biệt của Việt Nam hướng tới mô hình thành phố toàn cầu đáng sống

Ngày 21/1, tại Đại hội XIV của Đảng, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND TP. HCM Nguyễn Văn Được đã trình bày tham luận với chủ đề phát huy vai trò đầu tàu, xây dựng TP. HCM trở thành trung tâm khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo mang tầm quốc tế, tạo động lực lan tỏa cho cả nước.

Theo ông Nguyễn Văn Được, trong nhiều thập kỷ qua, TP. HCM luôn là một trong những động lực quan trọng của tăng trưởng, đổi mới và hội nhập của Việt Nam. Tuy nhiên, trong bối cảnh trong nước và quốc tế biến đổi nhanh chóng, chính những thành công ấy cũng đặt ra cho thành phố những yêu cầu cao hơn.

“TP. HCM không thể phát triển theo lối mòn mà phải chủ động tự đổi mới chính mình một cách sâu sắc hơn, khác biệt hơn, với tầm nhìn dài hạn và phát triển bền vững hơn”, ông khẳng định.

Theo ông, sự đổi mới này không chỉ nhằm khẳng định lại vai trò đầu tàu, mà còn để xứng đáng với niềm tin và trọng trách mà Đảng, Nhà nước và nhân dân cả nước đã giao phó cho thành phố trong chặng đường phát triển mới của đất nước.

TP. HCM khẳng định khát vọng phát triển đến năm 2030 không tách rời mục tiêu quốc gia.

Khát vọng của thành phố phải được đặt trong một bức tranh lớn hơn, gắn liền với mục tiêu chung của đất nước đến năm 2045, kỷ niệm 100 năm thành lập nước, Việt Nam trở thành quốc gia phát triển, có thu nhập cao và vị thế vững chắc trên trường quốc tế.

Trong tổng thể chiến lược đó, Trung ương đặt vào TP. HCM những kỳ vọng đặc biệt không chỉ tăng trưởng nhanh mà còn tăng trưởng theo cách khác biệt; không chỉ đi trước mà còn mở đường và không chỉ thành công cho riêng mình mà phải tạo động lực lan tỏa cho sự phát triển chung của cả nước.

TP. HCM cũng được kỳ vọng trở thành nơi thử nghiệm các cơ chế, chính sách mới; là trung tâm hội tụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; đồng thời là hình mẫu về quản trị phát triển đô thị trong giai đoạn mới.

Để thực hiện các nhiệm vụ này, theo ông Được, TP. HCM xác định ba trụ cột tạo nền tảng cho sự bứt phá thực chất. Trước hết, đột phá về thể chế được coi là điều kiện tiên quyết.

“Thể chế hiện vẫn là điểm nghẽn của điểm nghẽn, nhưng cũng là đòn bẩy mạnh mẽ nhất nếu được tháo gỡ đúng hướng và kịp thời”, ông nói.

Do đó, thành phố cần được trao và chủ động thực thi các cơ chế linh hoạt hơn, phù hợp với vai trò, quy mô và mức độ đóng góp; từng bước thí điểm các mô hình quản trị mới, rút ngắn quy trình hành chính, mở rộng không gian chính sách cho đổi mới sáng tạo và phát triển kinh tế tư nhân lành mạnh.

“Cải cách thể chế ở TP. HCM không chỉ nhằm giúp thành phố vận hành hiệu quả hơn, mà còn để hình thành những mô hình thực tiễn có thể nhân rộng ra cả nước”, ông Được bày tỏ.

Cùng với đó, Chủ tịch UBND TP. HCM nhấn mạnh khoa học - công nghệ và nguồn nhân lực chất lượng cao phải trở thành động lực phát triển cốt lõi. Nếu tiếp tục dựa chủ yếu vào vốn, đất đai và lao động giá rẻ, TP. HCM sẽ sớm chạm trần tăng trưởng.

Theo ông Được, yêu cầu đặt ra là nghiên cứu phải gắn với nhu cầu thị trường; đào tạo phải gắn với chiến lược phát triển; doanh nghiệp phải thực sự trở thành trung tâm của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo; còn Nhà nước giữ vai trò đặt hàng và kiến tạo phát triển.

Chủ tịch UBND TP. HCM cũng nhấn mạnh phát triển hạ tầng là bước đi trước, đi nhanh để đi xa, không chỉ đáp ứng nhu cầu trước mắt mà còn phục vụ mục tiêu phát triển lâu dài.

Theo đó, hạ tầng TP. HCM cần được nhìn nhận như hạ tầng chiến lược quốc gia, bao gồm hạ tầng giao thông, logistics, hạ tầng số, kết nối vùng và hạ tầng kinh tế tri thức.

“Trên nền tảng đó, thành phố cần tái định vị vai trò địa chính trị - kinh tế với ba mũi nhọn: dịch vụ tài chính - thương mại chất lượng cao; công nghiệp công nghệ cao và logistics gắn với chuỗi giá trị vùng và quốc tế”, ông Được nhấn mạnh.

Theo Chủ tịch UBND TP. HCM, phát triển kinh tế và tăng trưởng, suy cho cùng, phải hướng tới mục tiêu phục vụ con người. TP. HCM hướng đến mô hình thành phố toàn cầu đáng sống, nơi tăng trưởng đi cùng tiến bộ và công bằng xã hội.

“Một thành phố đáng sống không chỉ được đo bằng quy mô kinh tế, mà còn bằng chất lượng cuộc sống, mức độ gắn kết xã hội, niềm tin của người dân, cũng như khả năng giữ chân nhân tài, nuôi dưỡng sáng tạo và củng cố niềm tin xã hội”, ông Được nêu rõ.