Đua trend 'ứng cử Trưởng thôn' bằng AI, cái giá có thể không chỉ là trò đùa

Những ngày gần đây, mạng xã hội Facebook, TikTok hay Threads xuất hiện dày đặc các "CV ứng cử Trưởng thôn", "hồ sơ ứng cử Trưởng ban điều hành khu phố" được tạo bằng trí tuệ nhân tạo (AI). Chỉ với vài thao tác đơn giản, người dùng có thể tạo một bản hồ sơ mang phong cách hài hước, kèm ảnh chân dung và thông tin cá nhân rồi chia sẻ lên mạng để bắt kịp xu hướng.

Khi dữ liệu cá nhân trở thành "nguyên liệu" cho AI

Điểm chung của nhiều "CV ứng cử Trưởng thôn" đang lan truyền là chứa khá đầy đủ thông tin nhận dạng của người dùng như họ tên, ngày tháng năm sinh, quê quán, nghề nghiệp, ảnh chân dung, thậm chí cả những nội dung mô tả về bản thân.

Trong khi đó, để tạo ra các mẫu hồ sơ này, người dùng thường phải tải ảnh và nhập dữ liệu cá nhân lên các nền tảng AI. Nếu không tìm hiểu kỹ chính sách bảo mật hoặc phạm vi sử dụng dữ liệu của ứng dụng, những thông tin đã cung cấp có thể được lưu trữ, phân tích hoặc sử dụng cho nhiều mục đích khác nhau.

Theo cảnh báo của Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05, Bộ Công an), việc cung cấp thông tin cá nhân cho các ứng dụng AI tiềm ẩn nguy cơ lộ lọt dữ liệu nếu người dùng không kiểm soát chặt chẽ phạm vi chia sẻ. Cơ quan chức năng cũng khuyến nghị người dân cân nhắc trước khi đưa dữ liệu cá nhân lên các nền tảng trực tuyến và không sử dụng hình ảnh, thông tin của người khác khi chưa được sự đồng ý.

Không chỉ vậy, việc công khai thông tin trên mạng xã hội còn giúp các đối tượng xấu dễ dàng thu thập dữ liệu để phục vụ các chiêu trò giả mạo, lừa đảo hoặc đánh cắp danh tính. Chỉ cần ghép nối thông tin từ nhiều nguồn khác nhau, kẻ gian có thể xây dựng hồ sơ khá đầy đủ về một cá nhân.

Nguy cơ từ các đường dẫn giả mạo

Một rủi ro khác được các chuyên gia an toàn thông tin nhiều lần cảnh báo là lợi dụng sức hút của các trào lưu để phát tán mã độc. Theo đó, các đối tượng xấu có thể tạo những đường dẫn quảng cáo "mẫu CV đẹp", "công cụ tạo hồ sơ miễn phí" hoặc "phiên bản AI cao cấp", dụ người dùng tải tệp về máy hoặc đăng nhập vào các website giả mạo. Chỉ một cú nhấp chuột cũng có thể khiến tài khoản mạng xã hội, email hoặc dữ liệu trên thiết bị rơi vào tay kẻ gian.

Đây không phải lần đầu tiên các xu hướng "gây sốt" trên mạng xã hội bị biến thành công cụ phục vụ hoạt động lừa đảo. Trước đó, nhiều trào lưu tạo ảnh AI hoặc chỉnh sửa chân dung cũng từng được các chuyên gia cảnh báo về nguy cơ lộ dữ liệu sinh trắc học và thông tin cá nhân.

Không chỉ là câu chuyện bảo mật

Ngoài nguy cơ mất an toàn thông tin, người tham gia trào lưu còn cần lưu ý đến các quy định của pháp luật. Theo quy định hiện hành, Trưởng thôn là người hoạt động không chuyên trách ở cơ sở, giữ vai trò quan trọng trong việc triển khai chủ trương, chính sách và tổ chức các công việc của cộng đồng dân cư. Vì vậy, việc sử dụng hình ảnh hoặc chức danh này để tạo nội dung mang tính giả mạo, gây hiểu nhầm hoặc đùa cợt trên mạng xã hội được cơ quan chức năng đánh giá là không phù hợp.

Đáng chú ý, từ ngày 1/7/2026, Nghị định 174/2026/NĐ-CP đã có hiệu lực, quy định mức xử phạt hành chính lên tới 30 triệu đồng đối với hành vi đăng tải, chia sẻ thông tin giả mạo, sai sự thật hoặc gây nhầm lẫn trên môi trường mạng. Tùy tính chất và mức độ vi phạm, các hành vi xâm phạm quyền về hình ảnh, dữ liệu cá nhân, danh dự hoặc nhân phẩm của tổ chức, cá nhân còn có thể bị xử lý theo các quy định pháp luật khác.

Khi AI ngày càng phổ biến và các xu hướng trên mạng xã hội thay đổi liên tục, việc tham gia một trào lưu không chỉ dừng ở yếu tố giải trí. Mỗi bức ảnh, mỗi dòng thông tin được công khai đều có thể trở thành dữ liệu bị khai thác nếu người dùng thiếu cảnh giác. Vì vậy, trước khi chia sẻ bất kỳ nội dung nào lên mạng, người dùng cần cân nhắc kỹ giá trị của thông tin cá nhân, tôn trọng quyền riêng tư của người khác và tuân thủ các quy định của pháp luật để tránh những hệ lụy không đáng có.