EVN đề nghị đàm phán lại giá mua điện với loạt dự án tái tạo vướng nghiệm thu

Theo đề nghị mới của EPTC, các chủ đầu tư năng lượng tái tạo thuộc diện vướng mắc cần đàm phán lại giá mua điện đối với khoảng thời gian nhà máy đã vận hành thương mại nhưng chưa có văn bản chấp thuận kiểm tra nghiệm thu.

EPTC đề nghị các bên đàm phán theo hướng “giảm giá điện tối đa” đối với thời gian dự án có vi phạm liên quan đến kiểm tra nghiệm thu (CCA) trước đây. Mức giá sau đàm phán không được vượt giá điện chuyển tiếp.

Theo Quyết định 21/2023 của Bộ Công Thương, giá trần chưa bao gồm thuế VAT đối với điện mặt trời và điện gió lần lượt dao động từ 1.184,9-1.508,27 đồng/kWh và 1.587,12-1.815,95 đồng/kWh, tùy loại hình dự án. Giá mua điện cụ thể của từng nhà máy sẽ do các bên thương lượng.

EPTC đề nghị các chủ đầu tư sớm gửi phương án đàm phán cùng các căn cứ liên quan, đồng thời chủ động sắp xếp lịch làm việc với Công ty Mua bán điện.

173 dự án đã vận hành nhưng chưa được chấp thuận nghiệm thu

Đề nghị đàm phán lại giá điện được EPTC đưa ra trên cơ sở kết luận thanh tra năm 2023, các cơ chế phát triển điện mặt trời, điện gió và Nghị quyết 233/2024 của Chính phủ.

Theo Bộ Công Thương, có 173 nhà máy hoặc phần nhà máy điện gió, điện mặt trời nối lưới đã vận hành thương mại nhưng tại thời điểm được công nhận COD hoặc trong thời gian hưởng giá FIT chưa có văn bản chấp thuận nghiệm thu.

Kết luận thanh tra năm 2023 của Thanh tra Chính phủ đánh giá tình trạng này gây thiệt hại cho EVN. Sau đó, nhiều dự án rơi vào tình trạng bị trì hoãn thanh toán hoặc chỉ được thanh toán một phần theo hợp đồng mua bán điện.

Để xử lý vướng mắc, Bộ Công Thương từng đề xuất EVN và các chủ đầu tư rà soát điều kiện hưởng giá FIT, xác định lại giá mua điện đối với những dự án không đáp ứng đầy đủ điều kiện và báo cáo cấp có thẩm quyền để làm cơ sở bù trừ tiền mua điện. Phương án này được kỳ vọng hạn chế tranh chấp và giảm tác động tới môi trường đầu tư.

Tuy nhiên, các chủ đầu tư dự án lại có quan điểm khác về yêu cầu nghiệm thu.

Chủ đầu tư lo ngại việc áp dụng hồi tố

Theo các nhà đầu tư, tại thời điểm dự án được công nhận vận hành thương mại (COD), pháp luật chưa quy định việc kiểm tra nghiệm thu bắt buộc phải có văn bản chấp thuận bằng văn bản.

Các doanh nghiệp cho rằng Thông tư 10/2023 mới bổ sung yêu cầu này trước khi cấp giấy phép hoạt động điện lực, trong khi nhiều nhà máy thuộc diện vướng mắc đã vận hành từ năm 2021 trở về trước.

Vì vậy, các chủ đầu tư đề nghị giữ nguyên ngày COD đã được công nhận, không áp dụng quy định theo hướng hồi tố và tiếp tục được thanh toán tiền điện đầy đủ theo hợp đồng đã ký.

Theo lập luận của doanh nghiệp, nếu có vi phạm về nghiệm thu theo quy định của pháp luật xây dựng thì chủ đầu tư phải chịu xử phạt và thực hiện biện pháp khắc phục. Tuy nhiên, những vi phạm này không nên làm thay đổi việc xác định dự án đã đáp ứng điều kiện vận hành thương mại.

Việc EPTC đề nghị đàm phán lại giá mua điện được kỳ vọng là một bước để xử lý tồn tại kéo dài với nhóm dự án năng lượng tái tạo này. Tuy nhiên, mức giá và phương án thanh toán cuối cùng vẫn phụ thuộc vào quá trình thương lượng giữa EVN và từng chủ đầu tư, cũng như hướng xử lý của cơ quan có thẩm quyền đối với các vướng mắc về nghiệm thu.