FBI bất ngờ ‘liên minh’ với Trung Quốc và Nga, mở cơ chế hợp tác chưa từng có

Giám đốc Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) Kash Patel cho biết cơ quan này đã thiết lập các cơ chế hợp tác thực thi pháp luật mới với Trung Quốc và Nga trong khoảng một năm qua nhằm đối phó các loại tội phạm xuyên quốc gia như buôn bán fentanyl, lừa đảo mạng và xâm hại tình dục trẻ em.

Động thái này đánh dấu sự thay đổi đáng kể trong cách tiếp cận của FBI, khi Washington từ lâu vẫn coi Bắc Kinh và Moscow là những đối thủ chiến lược, đồng thời là nguồn gốc của nhiều hoạt động gián điệp và tội phạm nhằm vào lợi ích của Mỹ.

Theo Reuters, các chương trình hợp tác bao gồm việc trao đổi cán bộ giữa hai bên. Quan chức thực thi pháp luật Trung Quốc đã đến Mỹ làm việc, trong khi các đặc vụ FBI cũng sang Trung Quốc để phối hợp điều tra và chia sẻ thông tin tình báo. Hai bên thậm chí đã tiến hành một số chiến dịch truy quét và bắt giữ chung.

Patel vừa trở về sau chuyến thăm Bắc Kinh vào cuối tháng 7 và FBI đang lên kế hoạch cho một chuyến công tác tương tự tới Nga vào tháng 10.

Hợp tác giới hạn trong 4 lĩnh vực

Trong cuộc phỏng vấn độc quyền với Reuters, ông Patel cho biết các cơ chế hợp tác với những gì ông gọi là "đối tác phi truyền thống" chỉ tập trung vào một số loại tội phạm xuyên quốc gia cụ thể, gồm lừa đảo trực tuyến, xâm hại trẻ em, chống ma túy và truy bắt tội phạm bỏ trốn.

Ông nhấn mạnh việc chia sẻ thông tin được giới hạn trong phạm vi hẹp và chỉ diễn ra khi hai bên cùng trao đổi dữ liệu có giá trị tương đương.

"Đây đều là những mối quan hệ mới và năng động. Chúng tôi hoàn toàn nhận thức được rằng họ vẫn là đối thủ của Mỹ trên nhiều phương diện", Patel nói.

"Tuy nhiên, nếu sự hợp tác này có thể mang lại kết quả cho nước Mỹ thì chúng tôi cần phải tham gia."

Theo Patel, cơ chế mới sẽ không thay thế mạng lưới chia sẻ tình báo truyền thống như liên minh "Five Eyes", gồm Mỹ, Anh, Canada, Australia và New Zealand.

"Five Eyes luôn là mối quan hệ tình báo quan trọng nhất của chúng tôi. Không ai có ý định thay thế điều đó", ông khẳng định.

Mỹ và Trung Quốc trao đổi cán bộ điều tra

Theo FBI, quá trình hợp tác bắt đầu sau chuyến thăm Trung Quốc của Tổng thống Donald Trump vào tháng 5/2025. Sau đó, ông Patel đã hai lần đến Trung Quốc để thúc đẩy các chương trình phối hợp.

Hiện mỗi tháng, Bộ Công an Trung Quốc đều cử cán bộ sang Mỹ làm việc, còn tháng tiếp theo FBI sẽ cử nhân sự sang Trung Quốc.

"Họ trao đổi với chúng tôi hằng ngày, điều chưa từng xảy ra trước đây", Patel cho biết.

Trong chuyến công du châu Á gần đây, Giám đốc FBI cũng đã gặp Bộ trưởng Công an Trung Quốc Vương Tiểu Hồng và Thứ trưởng Từ Đại Đồng nhằm mở rộng điều mà truyền thông Trung Quốc gọi là "hợp tác thực chất" trong phòng chống tội phạm.

Đã thực hiện nhiều chiến dịch chung

Theo FBI, một trong những hoạt động nổi bật là "Chiến dịch Sand Dollar" diễn ra tại Dubai hồi tháng 5.

Chiến dịch có sự phối hợp giữa FBI, Bộ Công an Trung Quốc và cảnh sát Dubai, giúp triệt phá một trung tâm lừa đảo trực tuyến quy mô lớn, bắt giữ khoảng 300 nghi phạm, thu giữ 300 triệu USD và giải cứu hàng nghìn lao động bị ép buộc tham gia các đường dây lừa đảo.

Trong một vụ việc khác, một nghi phạm đang ở Trung Quốc bị cáo buộc phạm "tội phạm bạo lực nghiêm trọng" đã được dẫn độ về Mỹ.

Theo một bản ghi nhớ nội bộ mà Reuters tiếp cận, FBI và Bộ Công an Trung Quốc cũng đã phối hợp trong nhiều chiến dịch nhằm vào các công ty hóa chất và dược phẩm bị nghi cung cấp tiền chất sản xuất fentanyl.

Các chiến dịch này dẫn đến việc bắt giữ 9 người, đóng cửa 2 cơ sở sản xuất hóa chất cùng 3 trang web liên quan, đồng thời thu giữ lượng lớn tiền chất fentanyl được cho là chuẩn bị vận chuyển sang Mỹ.

Ngoài ra, lực lượng thực thi pháp luật Trung Quốc còn phối hợp với văn phòng FBI tại bang Nebraska để triệt phá một mạng lưới phát tán tài liệu xâm hại tình dục trẻ em xuyên quốc gia vào tháng 6, với 16 nghi phạm bị bắt giữ.

Gây tranh cãi trong giới an ninh Mỹ

Việc FBI hợp tác sâu hơn với Trung Quốc và Nga đã làm dấy lên những lo ngại trong cộng đồng phản gián Mỹ.

Các ý kiến phản đối cho rằng việc cho phép quan chức từ hai quốc gia này tiếp cận cơ sở của FBI có thể tạo điều kiện để thu thập thông tin tình báo hoặc tiến hành các hoạt động xâm nhập.

Jeff Crocker, cựu đặc vụ giám sát của FBI nghỉ hưu năm 2024, nhận định Trung Quốc và Nga vẫn là "đối thủ" của Mỹ trên mọi phương diện.

"Họ đang tìm mọi cách gây tổn hại cho nước Mỹ về quân sự, kinh tế và an ninh. Đây có thể trở thành một vỏ bọc thuận lợi để họ thu thập thông tin", ông cảnh báo.

Đáp lại, Patel khẳng định mọi đoàn khách nước ngoài đều phải trải qua quy trình kiểm tra nghiêm ngặt và luôn nằm trong diện giám sát phản gián của FBI.

"Chúng tôi biết chính xác ai đến đây và đều thẩm định kỹ lưỡng trước khi họ được phép tiếp cận", ông nói.

Có thể mở rộng sang các quốc gia khác

Theo Patel, FBI đã âm thầm phối hợp với Nga trong khoảng 15 tháng để xử lý các mạng lưới tội phạm bạo lực xuyên quốc gia và dự kiến tiếp tục mở rộng mô hình hợp tác này.

Ông cho rằng kinh nghiệm làm việc với Trung Quốc và Nga có thể trở thành tiền lệ để Mỹ thiết lập cơ chế chia sẻ thông tin với nhiều đối tác "phi truyền thống" khác trong tương lai.

"Việc chúng tôi có thể hợp tác với Trung Quốc, trong khi trước đây nhiều người cho rằng điều đó là không thể, cho thấy mô hình này hoàn toàn có thể áp dụng với nhiều quốc gia khác", Patel nhận định.