'Gã lập dị' có thể định hình tương lai chiến tranh

Từ kính thực tế ảo

Chiếc điện thoại này từng được kết nối với mạng lưới dẫn tới những boong-ke nằm sâu trong dãy núi Rocky, nơi mệnh lệnh có thể được đưa ra trong trường hợp xảy ra chiến tranh hạt nhân. Nhưng với Luckey, nó chỉ là món đồ sưu tầm mang tính lịch sử.

Ngày nay, chiếc điện thoại đỏ lại mang ý nghĩa khác. “Đó là giấc mơ - trở thành người có chiếc điện thoại đỏ và nhận được cuộc gọi”, Luckey từng nói trong một cuộc trả lời phỏng vấn.

Nếu “cuộc gọi” ấy là biểu tượng cho việc trở thành một nhân vật không thể bị bỏ qua trong những vấn đề an ninh quốc gia, Luckey đang tiến khá gần đến giấc mơ đó. Ngày 30/9 vừa qua, Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth công bố Dự án Meridian - sáng kiến kéo dài 120 ngày nhằm nghiên cứu những công nghệ mới nổi và hình dung chiến tranh trong tương lai sẽ diễn ra như thế nào.

Ba người được chọn để đồng lãnh đạo dự án là những nhân vật đến từ thế giới rất khác nhau: tỷ phú công nghệ Elon Musk, cựu Chủ tịch Hạ viện Mỹ Newt Gingrich và Palmer Luckey. Người đàn ông 34 tuổi có mặt trong nhóm này cho thấy vị trí của anh đã thay đổi đáng kể. Chưa đầy một thập niên trước, anh được biết đến như một thần đồng công nghệ lập dị, người chế tạo kính thực tế ảo Oculus trong chiếc xe moóc ở sân nhà tại Long Beach.

Giờ đây, Luckey đã trở thành doanh nhân quốc phòng, nhà tài trợ chính trị lớn và muốn sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI), robot, thiết bị không người lái và phần mềm để thay đổi cách quân đội Mỹ tiến hành chiến tranh.

Năm 2016, Luckey quyên góp 10.000 USD cho một nhóm chính trị chống ứng viên tổng thống Hillary Clinton. Vài tháng sau, anh rời Facebook. Luckey nói rằng thời gian làm việc với Oculus và đặc biệt là quá trình mở rộng sản xuất tại Trung Quốc đã khiến anh thay đổi cách nhìn về ngành công nghệ Mỹ.

Anh ngày càng tin rằng sự phụ thuộc quá lớn vào Trung Quốc đã tạo ra điểm yếu chiến lược cho Mỹ. Theo Luckey, những tập đoàn công nghệ lớn của Mỹ quá phụ thuộc vào thị trường, nguồn vốn và chuỗi cung ứng Trung Quốc nên khó có thể hoàn toàn đứng về phía chính phủ Mỹ trong những vấn đề an ninh quốc gia.

“Apple không thể xoay trục khỏi Trung Quốc ngay cả khi xảy ra Thế chiến III”, Luckey từng nói. Đối với anh, đó không chỉ là vấn đề kinh doanh, mà là vấn đề an ninh quốc gia.

Và từ đó anh nảy ra ý tưởng mới: Nếu Thung lũng Silicon có thể cách mạng hóa truyền thông, thương mại và phần mềm, tại sao không thể làm điều tương tự với ngành công nghiệp quốc phòng?

“Thung lũng Silicon” của chiến tranh

Năm 2017, Luckey cùng 4 người khác thành lập Anduril Industries.

Ba trong số những người đồng sáng lập từng làm việc tại Palantir – hãng phân tích dữ liệu và tình báo do tỷ phú Peter Thiel sáng lập. Cũng giống Thiel, Luckey lấy cảm hứng từ bộ phim “Chúa tể của những chiếc nhẫn” khi đặt tên công ty.

Anduril là tên thanh kiếm được rèn lại cho Aragorn - vị vua của loài người trong tác phẩm của “Tolkien”. Theo cách dịch được Luckey sử dụng, cái tên nghĩa là “Ngọn lửa của phương Tây”. Một bản sao thanh kiếm Anduril trong bộ phim “Chúa tể của những chiếc nhẫn” được treo trên tường văn phòng của công ty.

Nhưng tham vọng của Luckey không mang tính chất thần thoại. Thay vì chờ chính phủ đặt hàng rồi mới phát triển sản phẩm theo mô hình truyền thống, Anduril sử dụng vốn tư nhân để tự phát triển drone, cảm biến và phần mềm AI, sau đó bán các sản phẩm hoàn thiện cho quân đội.

Cách làm này giúp Anduril cạnh tranh với những tập đoàn quốc phòng lớn như Lockheed Martin, Boeing, Northrop Grumman và General Dynamics. Anduril nhanh chóng giành được những hợp đồng lớn. Công ty phát triển mạng lưới tháp cảm biến cho lực lượng tuần tra biên giới Mỹ, thiết bị không người lái (drone) dưới nước cho Hải quân Úc và hệ thống chống drone cho Bộ Tư lệnh tác chiến đặc biệt Mỹ.

Một trong những sản phẩm nổi bật là Anvil - drone có thể lao trực tiếp vào drone đối phương để phá hủy chúng. Anduril cũng phát triển các loại drone mang chất nổ, máy bay không người lái chạy bằng động cơ phản lực và các hệ thống vũ khí có khả năng tích hợp AI. Công ty đã mua lại nhà sản xuất động cơ tên lửa ở bang Mississippi và tham gia phát triển công nghệ liên quan đến tên lửa siêu vượt âm.

Anduril còn vượt qua những tên tuổi lâu đời như Boeing, Lockheed Martin và Northrop Grumman, để giành cơ hội phát triển máy bay chiến đấu không người lái có thể bay cùng máy bay có người lái như những “đồng đội robot”, để trang bị cho Không quân Mỹ.

Những bộ óc giỏi nhất của Mỹ

Luckey không chỉ phát triển trong lĩnh vực công nghệ quốc phòng. Người đàn ông có vẻ ngoài kỳ dị với mái tóc dài, râu dài và phong cách ăn mặc khác biệt còn là một nhà tài trợ lớn cho đảng Cộng hòa và Tổng thống Donald Trump.

Trong mùa bầu cử năm 2020, Luckey và vợ đã đóng góp gần 3 triệu USD cho các ủy ban của đảng Cộng hòa và các ứng viên quốc hội tại 45 bang, thêm 1,7 triệu USD cho chiến dịch vận động của ông Trump. Trong các năm tiếp theo, Luckey tiếp tục đóng góp đáng kể cho các ứng viên và tổ chức của đảng Cộng hòa. Anh giải thích rằng mình ủng hộ những người đề cao đổi mới công nghệ và an ninh quốc gia.

Sự kết hợp giữa tiền bạc, công nghệ quốc phòng và hoạt động chính trị khiến Luckey trở thành nhân vật khác thường trong giới công nghệ Mỹ. Nhưng với anh, 3 lĩnh vực đó không tách biệt hoàn toàn. Luckey tin rằng nếu nước Mỹ muốn duy trì ưu thế công nghệ và quân sự, khu vực tư nhân phải đóng vai trò lớn hơn trong việc phát triển các công nghệ quốc phòng.

Chính quan điểm này giải thích vì sao Luckey đứng cùng tỷ phú Musk và cựu nghị sĩ Gingrich trong Dự án Meridian. Bộ trưởng Hegseth nói rằng sáng kiến này tập hợp những “bộ óc xuất sắc nhất của nước Mỹ” để hình dung chiến tranh tương lai. Luckey mang đến dự án kinh nghiệm trực tiếp trong việc đưa AI, robot và hệ thống tự động vào các sản phẩm quân sự.