Gặp mặt Thủ tướng Chính phủ, Chủ tịch Tập đoàn Đèo Cả đề xuất 5 kiến nghị phát triển doanh nghiệp xây dựng Việt Nam

Ngày 27/6, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng chủ trì Hội nghị sơ kết 6 tháng đầu năm 2026 của Ban Chỉ đạo Nhà nước các công trình, dự án trọng điểm, quan trọng quốc gia (chuyên đề về lĩnh vực giao thông vận tải).

Tại hội nghị, Bộ Xây dựng cùng các bộ, ngành, cơ quan, địa phương và doanh nghiệp đã báo cáo kết quả thực hiện các nhiệm vụ trọng tâm được Chính phủ, lãnh đạo Chính phủ giao; kiểm điểm, đánh giá cụ thể tiến độ triển khai các dự án và công tác giải ngân; chỉ rõ những tồn tại, vướng mắc, khó khăn cũng như trách nhiệm của từng chủ thể liên quan, nhất là trong công tác giải phóng mặt bằng, cung cấp vật liệu và nhân lực.

Về kết quả đạt được, Ban Chỉ đạo hiện có 55 dự án với 124 dự án thành phần; đến nay đã đưa vào khai thác 30 dự án, dự án thành phần.

Trong 6 tháng đầu năm, tổng giá trị giải ngân các dự án thuộc danh mục Ban Chỉ đạo quản lý đạt 18.753 tỷ đồng. Trong đó, một số dự án có giá trị giải ngân cao như: Vành đai 4 vùng Thủ đô Hà Nội; Hòa Bình - Mộc Châu; Đồng Đăng - Trà Lĩnh; Hữu Nghị - Chi Lăng; Ninh Bình - Hải Phòng...

Cũng tại hội nghị, các đại biểu đã chỉ ra nhiều "điểm nghẽn" lớn và đóng góp nhiều ý kiến, đề xuất.

Tham gia phát biểu, ông Hồ Minh Hoàng, Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Đèo Cả, thẳng thắn nêu rõ những rào cản đang hạn chế sự phát triển của cộng đồng doanh nghiệp xây dựng Việt Nam, đồng thời kiến nghị Chính phủ một số giải pháp nhằm tạo thêm điều kiện, cơ hội để doanh nghiệp phát triển và đóng góp nhiều hơn cho đất nước.

Theo đó, từ thực tiễn triển khai các dự án giao thông, Tập đoàn Đèo Cả đã nghiên cứu và phát triển mô hình PPP++, góp phần huy động hiệu quả nguồn lực xã hội và hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, doanh nghiệp, các tổ chức tín dụng và người dân. Với Đèo Cả, mô hình PPP++ không chỉ là phép cộng của nguồn vốn mà còn là phép cộng của trách nhiệm, phép chia của rủi ro, phép nhân của giá trị và phép trừ của lãng phí.

Bên cạnh đó, Tập đoàn Đèo Cả đã áp dụng mô hình quản lý số ngay từ giai đoạn thi công, từng bước hình thành mô hình "cao tốc số", tích hợp CDE, BIM và Digital Twin để số hóa toàn bộ vòng đời công trình, từ khảo sát, thiết kế, thi công đến khai thác, vận hành. Đây là bước đi cần thiết nhằm quản trị hạ tầng minh bạch, hiện đại và hiệu quả hơn.

Song song với đó, trên công trường, năng lực công nghệ thi công cũng được rèn giũa từng ngày. Đội ngũ kỹ sư Việt Nam của Đèo Cả sau khi tiếp cận công nghệ NATM đã từng bước nghiên cứu, làm chủ và cải tiến công nghệ thi công hầm theo phương pháp NATM thông qua quá trình triển khai thực tế, đồng thời được cấp văn bằng bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ.

Bên cạnh đó, Đèo Cả tiếp tục đầu tư để từng bước làm chủ các công nghệ thi công cầu dây văng, hầm đường sắt và công nghệ đào hầm bằng máy TBM, chuẩn bị nguồn lực phục vụ các dự án metro và đường sắt tốc độ cao trong tương lai.

Nghị quyết số 68-NQ/TW của Bộ Chính trị đã xác định rõ yêu cầu xóa bỏ các rào cản, hoàn thiện thể chế, tạo điều kiện để kinh tế tư nhân tiếp cận bình đẳng các nguồn lực và tham gia sâu hơn vào các lĩnh vực trọng yếu của nền kinh tế.

Đối với lĩnh vực hạ tầng giao thông, Tập đoàn Đèo Cả cho rằng đây là thời điểm cần cụ thể hóa tinh thần của Nghị quyết bằng các cơ chế đủ mạnh để doanh nghiệp Việt Nam có cơ hội phát triển.

Trên tinh thần đó, Tập đoàn Đèo Cả kính đề nghị Thủ tướng Chính phủ xem xét, chỉ đạo.

Cụ thể, một là, tạo cơ chế ưu tiên để các doanh nghiệp Việt Nam có đủ năng lực thực tiễn được tham gia với vai trò tổng thầu hoặc nhà thầu chính tại các dự án trọng điểm quốc gia; đồng thời quy định bắt buộc chuyển giao công nghệ đối với nhà thầu nước ngoài khi tham gia các dự án sử dụng vốn trong nước. Qua đó, doanh nghiệp Việt Nam từng bước làm chủ công nghệ và phát triển nguồn nhân lực.

Hai là, rà soát, cập nhật các quy định về tỷ lệ giao thầu phụ theo hướng phát huy vai trò của mô hình tổng thầu, tạo điều kiện để các doanh nghiệp xây dựng nâng tầm trở thành tổng thầu, chủ động liên kết thi công và nâng cao năng lực nội tại, từng bước hình thành, phát triển mạng lưới các nhà thầu chuyên ngành trong nước. Thay vì kiểm soát cứng nhắc tỷ lệ giao thầu phụ, cần chuyển sang quản lý chất lượng đầu ra và gắn trách nhiệm toàn diện của tổng thầu đối với dự án.

Ba là, chỉ đạo nghiên cứu, hoàn thiện cơ chế huy động và bố trí nguồn vốn trung, dài hạn cho các dự án hạ tầng giao thông, đặc biệt là các dự án đầu tư theo phương thức PPP; đa dạng hóa các kênh huy động vốn, phát huy vai trò của hệ thống ngân hàng, các tổ chức tài chính và các công cụ tài chính dài hạn nhằm đáp ứng nhu cầu vốn cho các dự án trọng điểm quốc gia, bảo đảm tiến độ triển khai và tạo điều kiện để doanh nghiệp tư nhân tham gia đầu tư phát triển kết cấu hạ tầng.

Bốn là, đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý đầu tư và vận hành công trình.

Việc chuyển đổi số không chỉ dừng lại ở doanh nghiệp mà các chủ đầu tư và cơ quan quản lý nhà nước cũng cần đồng hành triển khai đồng bộ; áp dụng công nghệ quản lý số trong hoạt động quản lý đầu tư cũng như công tác thanh tra, kiểm tra các dự án; yêu cầu tích hợp AI để giám sát an toàn tại các công trình vừa thi công vừa khai thác; công nhận mô hình thông tin số (BIM) có giá trị pháp lý trong thẩm định, nghiệm thu và quyết toán.

Đồng thời, xây dựng thư viện BIM quốc gia, triển khai nền tảng dữ liệu dùng chung và hỗ trợ doanh nghiệp trong nước phát triển các nền tảng quản lý hạ tầng dựa trên mô hình thông tin số, từ đó giảm phụ thuộc vào công nghệ nước ngoài.

Năm là, xây dựng chính sách phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao cho ngành hạ tầng, ưu tiên đào tạo chuyên sâu các lĩnh vực công nghệ thi công hầm, cầu, đường sắt tốc độ cao, BIM và các công nghệ xây dựng hiện đại.

Đồng thời, giao Bộ GD&ĐT và Bộ Xây dựng nghiên cứu, xây dựng cơ chế "đào tạo kép" để các trường đại học, cao đẳng liên kết với doanh nghiệp triển khai chương trình đào tạo gắn với thực tiễn công trường.