Giáo sư trẻ nhất Việt Nam bảo vệ luận án Tiến sĩ tại Harvard khi 23 tuổi từng ‘lưỡng lự’ trước học sinh, nói lời tâm huyết với phụ huynh về việc để con đi du học

Giáo sư Lê Anh Vinh, Viện trưởng Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam, cho biết ông thường xuyên nhận được các câu hỏi từ học sinh về kinh nghiệm chuẩn bị hồ sơ du học.

Từng theo học tại Đại học New South Wales (Australia) và Đại học Harvard (Mỹ), Giáo sư Lê Anh Vinh nhận xét nhiều học sinh hiện nay có sự chuẩn bị rất bài bản với mục tiêu rõ ràng, lộ trình chi tiết cùng danh sách công việc cụ thể nhằm xây dựng bộ hồ sơ nổi bật. Tuy nhiên, mỗi lần được hỏi về bí quyết làm hồ sơ, ông đều có phần đắn đo trước khi chia sẻ.

Chỉ mất vài ngày để chuẩn bị hồ sơ du học

Giáo sư Vinh kể rằng, không phải vì bản thân không nhớ mà vì sợ các bạn hụt hẫng. Thực tế, cả hai lần theo học tại Đại học Harvard, ông chỉ mất vài ngày để chuẩn bị hồ sơ. Thời gian lâu nhất là chờ thư giới thiệu được gửi đi

Ông cho biết, bài luận Statement of Purpose (SOP) của mình chỉ tập trung trả lời những câu hỏi cốt lõi như: bản thân muốn làm gì, cần gì cho chặng đường tiếp theo và vì sao ngôi trường đó phù hợp.

Giáo sư trẻ nhất Việt Nam năm 2020 cho rằng, những bài luận không có những lời lẽ hoa mỹ, không cố tạo ấn tượng hay đưa ra những triết lý sâu sắc. Đó đơn giản là sự thành thật về hành trình và mục tiêu của bản thân”, ông chia sẻ.

Từ kinh nghiệm cá nhân, vị giáo sư trẻ nhất Việt Nam được phong hàm năm 2020 cho rằng học sinh thường lựa chọn một trong hai cách tiếp cận khi xây dựng hồ sơ du học.

Theo ông, hướng thứ nhất là cố gắng xây dựng hình ảnh của một “ứng viên hoàn hảo”. Nhiều học sinh tham gia hoạt động thiện nguyện, khởi nghiệp, nghiên cứu khoa học, viết báo hay thực hiện podcast chỉ nhằm làm dày hồ sơ. Tuy nhiên, khi được hỏi những trải nghiệm đó mang lại điều gì, có thực sự xuất phát từ đam mê hay ngôi trường đăng ký sẽ hỗ trợ thế nào cho con đường tương lai, nhiều em lại không có câu trả lời thuyết phục.

Giáo sư Lê Anh Vinh nhận định, mọi thứ chỉ giống như một bản dựng, được tạo ra vì nghĩ rằng hội đồng tuyển sinh muốn nhìn thấy điều đó.

Ngược lại, cách tiếp cận thứ hai là trung thực với chính mình, sẵn sàng trả lời những câu hỏi: “Tôi là ai? Tôi muốn trở thành người như thế nào? Tôi đã làm được gì? Tôi còn thiếu điều gì? Và vì sao tôi lựa chọn ngôi trường này?”.

Theo Giáo sư Tiến sĩ Lê Anh Vinh, đây là con đường khó hơn bởi nó đòi hỏi mỗi người phải thực sự hiểu bản thân thay vì cố gắng trở thành một phiên bản dễ được chấp nhận. “Đừng cố biến mình thành một người hoàn hảo. Hãy cho hội đồng tuyển sinh thấy điều gì khiến bạn trở nên khác biệt và đặc biệt”, ông nhấn mạnh.

Thời điểm phù hợp để con đi du học

Chia sẻ thêm về thời điểm du học phù hợp cho con cái, GS Lê Anh Vinh cho biết nhiều gia đình hiện lựa chọn cho con đi du học từ bậc phổ thông, trong khi một số khác lại cho rằng nên chờ đến sau đại học. Với vai trò là cha của ba người con, ông cho rằng giai đoạn bước vào đại học là thời điểm thích hợp để du học.

Giáo sư Tiến sĩ Lê Anh Vinh (sinh năm 1983) quê Thanh Hóa, là cựu học sinh chuyên Toán của Trường THPT Chuyên Đại học Khoa học Tự nhiên. Năm 2001, ông giành Huy chương Bạc Olympic Toán học Quốc tế.

Sau đó, ông tốt nghiệp thủ khoa ngành Toán - Tin học tại Đại học New South Wales (Australia) và nhận bằng Tiến sĩ Toán học tại Đại học Harvard (Mỹ) khi mới 23 tuổi.

Trở về Việt Nam, ông công tác tại Trường Đại học Giáo dục, Đại học Quốc gia Hà Nội, từng giữ các vị trí như Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu và Ứng dụng Khoa học Giáo dục, Hiệu trưởng Trường THPT Khoa học Giáo dục. Năm 2017, ông được bổ nhiệm Phó Viện trưởng Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam và từ năm 2020 được giao phụ trách Viện.

Lê Anh Vinh được bổ nhiệm chức danh Phó Giáo sư khi mới 30 tuổi, là một trong 10 Gương mặt trẻ Thủ đô tiêu biểu năm 2013. Đến năm 2020, ông được phong hàm Giáo sư ở tuổi 37, trở thành giáo sư trẻ nhất Việt Nam thời điểm đó.

Tác phẩm giá 55.000 đồng của Giáo sư Lê Anh vào để thi lớp 10 tại TP. HCM

Gần đây nhất, tác phẩm "Chú robot tưởng mình là người" của Giáo sư Lê Anh Vinh - Viện trưởng Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam đã xuất hiện trong đề thi lớp 10 môn ngữ văn của TPHCM năm 2026.

"Hôm nay mình nhận được nhiều tin nhắn chúc mừng về việc truyện "Chú Robot tưởng mình là người" được đưa một trích đoạn vào đề thi môn Ngữ Văn tuyển sinh lớp 10 của TP. HCM. Thật sự mình rất vui và bất ngờ!

Kỳ thi vào lớp 10 ở TP.HCM có số lượng thí sinh rất lớn, khoảng 150.000 em. Nghĩ theo một cách vui vui, thì nhờ đề thi mà chú Robot Biết Điều có thêm 150.000 bạn đọc mới.

Mình cũng không nghĩ sẽ có một ngày các bạn gặp Biết Điều trong một không gian căng thẳng như phòng thi. Vì vậy, nếu sau khi làm bài thi, có bạn nào tìm đọc lại cuốn truyện, thì với mình, đó sẽ là một niềm vui rất lớn...", Giáo sư Lê Anh Vinh bày tỏ cảm xúc khi tác phẩm của mình xuất hiện trong đề thi môn Ngữ văn kì thi tuyển sinh vào lớp 10 tại TP. HCM.

Được biết, tại các nhà sách và các trang thương mại điện tử, cuốn sách này có giá niêm yết là 55.000 đồng.