Hà Nội thu hồi đất để triển khai loạt dự án hạ tầng lớn: Những khu vực nào sẽ thay đổi?

Giới đầu tư đất nền và người dân đang đặc biệt quan tâm trước thông tin Hà Nội triển khai chiến dịch quy hoạch quy mô lớn, thu hồi đất để phục vụ các dự án hạ tầng và chỉnh trang đô thị trên diện rộng.

Đây không còn là những dự báo mà là kế hoạch cụ thể, trong đó nhiều khu đất vàng sẽ trở thành đại công trường, hướng tới mục tiêu tái cấu trúc không gian đô thị, giảm áp lực hạ tầng và nâng cao chất lượng môi trường sống cho người dân Thủ đô.

Một trong những nội dung trọng tâm được lãnh đạo thành phố kiến nghị là đẩy nhanh tiến độ di dời các trường đại học và cơ quan Trung ương ra khỏi nội đô theo quy hoạch đã được phê duyệt. Việc di dời này không chỉ là câu chuyện quy hoạch giáo dục mà còn là yêu cầu cấp thiết nhằm giải quyết tình trạng ùn tắc giao thông kéo dài, thiếu không gian công cộng và tình trạng quá tải hạ tầng xã hội.

Tuy nhiên, việc di dời các cơ sở đào tạo cần được nhìn nhận như một quá trình sắp xếp lại không gian phát triển tri thức. Điều này đòi hỏi các khu vực mới phải bảo đảm hạ tầng giao thông kết nối thuận lợi, đầy đủ dịch vụ y tế, văn hóa và không gian học tập phù hợp cho sinh viên, giảng viên.

Các chuyên gia cũng đặc biệt lưu ý đến tính minh bạch trong việc sử dụng quỹ đất cũ sau khi di dời, tránh tình trạng chuyển đổi các khu đất đại học thành cao ốc thương mại hoặc chung cư cao tầng, điều có thể khiến khu vực nội đô thêm quá tải.

Để chủ trương này đi vào thực tế, các chuyên gia cũng cho rằng, Hà Nội cần xây dựng lộ trình rõ ràng, danh mục cụ thể và cơ chế tài chính khả thi, thay vì để tình trạng kéo dài qua nhiều nhiệm kỳ. Việc tái thiết không gian Thủ đô là bài toán khó, liên quan đến nhiều nguồn lực và nếu chậm trễ, chi phí thực hiện sẽ ngày càng lớn và áp lực đô thị cũng sẽ gia tăng.

Song song với kế hoạch di dời, trong giai đoạn 2026 - 2030, thành phố dự kiến thu hồi gần 5 ha đất vàng tại phường Giảng Võ để triển khai 10 dự án đầu tư công. Các dự án tập trung vào phát triển hạ tầng giao thông và giáo dục, gồm xây mới Trường Mầm non Kim Mã, cải tạo Trường Cán bộ Đội Lê Duẩn và mở rộng đường Phan Kế Bính theo quy hoạch.

Nhiều tuyến đường mới cũng sẽ được mở nhằm tăng cường kết nối trong khu vực trung tâm, như tuyến từ Đào Tấn qua ngõ 58 Phan Kế Bính đến Đội Cấn hoặc tuyến từ Kim Mã đến đường La Thành qua ngõ 629 Kim Mã.

Đặc biệt, danh mục thu hồi đất còn phục vụ dự án đường sắt đô thị số 5 đoạn Văn Cao - Ngọc Khánh - Láng - Hòa Lạc, tuyến metro trọng điểm được kỳ vọng sẽ giảm đáng kể áp lực giao thông khu vực phía Tây thành phố.

Tại phường Bạch Mai, dự án bãi đỗ xe tĩnh dọc phía Nam đường Đại Cồ Việt cũng đã được tái khởi động sau hơn 20 năm chậm tiến độ. Dự án có tổng mức đầu tư hơn 969 tỷ đồng, do Công ty Tân Hoàng Minh làm chủ đầu tư, dự kiến thu hồi đất của 110 hộ dân để xây dựng hệ thống bãi đỗ xe với 3 tầng hầm, mỗi tầng rộng 5.673m2 (tổng diện tích sàn hầm 17.019m2), cung cấp hơn 1.000 chỗ đỗ xe.

Để bảo đảm quyền lợi cho người dân, Sở Xây dựng đã đề nghị thành phố chấp thuận bố trí 110 căn nhà ở xã hội phục vụ tái định cư cho dự án này. Ngoài ra, khu vực phường Bạch Mai cũng sẽ triển khai xây dựng trường tiểu học và trường mầm non tại khu đất 418 Bạch Mai, đồng thời thu hồi đất để hoàn thiện quy hoạch Công viên Tuổi trẻ Thủ đô và dự án kéo dài tuyến đường Võ Thị Sáu nhằm hoàn thiện mạng lưới giao thông khu vực.

Phường Hà Đông cũng là địa bàn trọng điểm khi dự kiến thu hồi hơn 11 ha đất để triển khai 22 dự án trong giai đoạn tới. Phần lớn quỹ đất được ưu tiên cho giáo dục với việc mở rộng, cải tạo hàng loạt trường học như THCS Văn Quán, Vạn Phúc, Hà Đông và xây dựng thêm trường mới trên khu đất số 16 đường Thanh Bình.

Đáng chú ý, một số cơ sở công lập cũ như trụ sở Viện Kiểm sát nhân dân tối cao và khu nhà, đất của CDC Hà Nội sẽ được chuyển đổi công năng để mở rộng quy mô trường học. Cùng với đó, hệ thống hạ tầng giao thông và hạ tầng xã hội tại Hà Đông cũng được chú trọng thông qua các dự án kết nối khu đất dịch vụ La Khê, hoàn thiện nút giao Văn Khê và xây dựng các công trình công cộng như nhà tang lễ, vườn hoa, bãi đỗ xe.

Không chỉ tập trung vào khu vực nội đô, Hà Nội còn đang xem xét quy hoạch khai thác quỹ đất bãi sông, bãi nổi với diện tích hơn 36.000 ha dọc sông Hồng và sông Đuống. Theo dự thảo nghị quyết triển khai Luật Thủ đô năm 2026, thành phố sẽ cho phép sử dụng đất bãi sông để xây dựng công trình nhà ở với tỷ lệ phù hợp hoặc phát triển các mô hình nông nghiệp sinh thái kết hợp du lịch, giáo dục trải nghiệm.

Các công trình xây dựng tại đây phải tuân thủ nghiêm ngặt các điều kiện về an toàn đê điều, không làm cản trở dòng chảy, có kết cấu bán kiên cố, dễ tháo dỡ và chiều cao hạn chế. Đây được xem là nguồn lực lớn để phát triển kinh tế - xã hội, đồng thời tạo động lực thúc đẩy tăng trưởng kinh tế hai con số của thành phố trong tương lai.

Bên cạnh đó, tầm nhìn phát triển nông nghiệp công nghệ cao cũng được chú trọng thông qua đề xuất phát triển các tổ hợp chăn nuôi nhiều tầng và khu giết mổ, chế biến thực phẩm đa chức năng. Các sở, ngành đang tích cực rà soát tính phù hợp của mô hình này nhằm hướng tới chuỗi liên kết sản xuất hiện đại, bảo đảm an toàn thực phẩm và bảo vệ môi trường.

Một dự án hạ tầng giao thông mang tính chiến lược khác là cầu Giang Biên vượt sông Đuống, cũng đang được triển khai theo hình thức đối tác công tư (PPP). Với tổng mức đầu tư sơ bộ khoảng 8.943 tỷ đồng, cây cầu chính vượt sông Đuống dài hơn 2,3 km cùng hệ thống đường dẫn sẽ tạo thành trục động lực phát triển mới, kết nối trung tâm Hà Nội với các tỉnh Bắc Ninh và Lạng Sơn.

Dự án không chỉ góp phần giảm tải cho các cây cầu hiện hữu mà còn mở ra không gian phát triển đô thị, công nghiệp và logistics ở khu vực phía Đông Bắc Thủ đô. Việc triển khai đồng bộ các dự án thu hồi đất, tái thiết không gian và đầu tư hạ tầng trọng điểm được kỳ vọng sẽ hiện thực hóa chiến lược phát triển bền vững của Hà Nội trong những thập kỷ tới.

Những bước đi này cho thấy sự chủ động của thành phố trong việc đa dạng hóa các mô hình kinh tế, tận dụng tối đa thế mạnh của từng khu vực đất đai.