Hiệp hội Dệt may kiến nghị sớm đàm phán với Mỹ để hạ thuế 12,5%, tránh mất lợi thế vào tay đối thủ
Việt Nam đang chịu mức thuế 12,5% khi xuất khẩu dệt may sang Hoa Kỳ, cao hơn nhiều đối thủ cạnh tranh như Bangladesh, Indonesia hay Campuchia. Trong bối cảnh đó, Vitas đề nghị Chính phủ sớm đàm phán với phía Hoa Kỳ để đưa mức thuế về 10% và tháo gỡ bất lợi cạnh tranh cho doanh nghiệp.
Kiến nghị đưa thuế về 10%
Ngành dệt may Việt Nam đang đứng trước sức ép mới từ chính sách thuế quan của Hoa Kỳ khi nhiều đối thủ cạnh tranh trực tiếp được hưởng mức thuế thấp hơn, thậm chí còn được ưu đãi hạn ngạch thuế quan (TRQ).
Theo Hiệp hội Dệt may Việt Nam (Vitas), chính sách thương mại của Hoa Kỳ dưới nhiệm kỳ thứ hai của Tổng thống Donald Trump đã thay đổi mạnh mẽ, từ việc tập trung vào Trung Quốc trong giai đoạn 2017-2021 sang chiến lược áp thuế trên phạm vi toàn cầu.
Sau khi Tòa án Tối cao Hoa Kỳ bác bỏ việc sử dụng Đạo luật IEEPA để áp thuế diện rộng vào tháng 2/2026, chính quyền Mỹ đã chuyển sang các cơ sở pháp lý khác như Điều 122, Điều 232 và đặc biệt là Điều 301 để tiếp tục triển khai các biện pháp thuế quan.
Theo cơ chế mới, 17 quốc gia chỉ chịu mức thuế 10%, trong đó có Bangladesh, Campuchia, Indonesia, Malaysia, Mexico và Ấn Độ. Riêng Việt Nam bị áp mức thuế 12,5% theo Điều 301, cùng nhóm với Trung Quốc và Thổ Nhĩ Kỳ - những nước chịu mức thuế cao nhất trong nhóm 10 quốc gia xuất khẩu dệt may lớn vào thị trường Hoa Kỳ.
Không chỉ chịu thuế cao hơn, Việt Nam còn đứng ngoài chương trình hạn ngạch thuế quan (TRQ) mà Hoa Kỳ dành cho Bangladesh, Campuchia, Indonesia và Malaysia nhằm khuyến khích nhập khẩu bông và nguyên phụ liệu từ Mỹ.
Đáng chú ý, theo Vitas, Việt Nam lại là quốc gia nhập khẩu bông của Hoa Kỳ lớn nhất trong năm 2025, với gần 778.000 tấn, trị giá khoảng 1,37 tỷ USD, nhưng vẫn không nằm trong nhóm được hưởng TRQ.
Ông Trương Văn Cẩm, Phó Chủ tịch Hiệp hội Dệt may Việt Nam, nhận định các đối thủ của Việt Nam đang có lợi thế rõ rệt cả về thuế quan lẫn hạn ngạch.
Theo ông, Bangladesh là nước hưởng lợi lớn nhất khi vừa chịu mức thuế 10%, vừa được thiết kế TRQ. Campuchia có thuế thấp hơn Việt Nam 2,5 điểm phần trăm và cũng có cơ hội hưởng hạn ngạch ưu đãi. Indonesia không chỉ chịu thuế thấp hơn mà còn sở hữu chuỗi cung ứng sợi - vải khá hoàn chỉnh, giúp tận dụng tốt các chính sách mới của Hoa Kỳ.
Trong khi đó, Mexico được hưởng lợi từ khoảng cách địa lý và liên kết thương mại khu vực Bắc Mỹ, còn Ấn Độ và Pakistan cũng chỉ chịu mức thuế 10%.
Theo Vitas, Việt Nam đã ban hành Nghị định 292/2026/NĐ-CP hướng dẫn Luật Quản lý ngoại thương, trong đó quy định rõ việc cấm nhập khẩu hàng hóa được sản xuất bằng lao động cưỡng bức.
Đây được xem là cơ sở để Việt Nam đề nghị Hoa Kỳ xem xét đưa mức thuế của hàng dệt may Việt Nam xuống 10%, tương đương với 17 quốc gia khác.
Hiệp hội cũng cho rằng việc Việt Nam là khách hàng nhập khẩu bông lớn nhất của Hoa Kỳ nhưng không được đưa vào chương trình TRQ là điểm cần được đưa ra trong các cuộc đàm phán sắp tới.
Doanh nghiệp cần tăng sức chống chịu
Ở góc độ doanh nghiệp, ông Trương Văn Cẩm cho rằng các doanh nghiệp dệt may không thể chỉ trông chờ vào kết quả đàm phán mà cần chủ động nâng cao năng lực cạnh tranh.
Theo đó, doanh nghiệp cần phối hợp với khách hàng để chia sẻ chi phí phát sinh, đồng thời đẩy mạnh chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, đa dạng hóa thị trường xuất khẩu và nâng cao giá trị sản phẩm.
Đặc biệt, yêu cầu về minh bạch chuỗi cung ứng sẽ ngày càng khắt khe. Doanh nghiệp cần xây dựng hệ thống truy xuất nguồn gốc từ bông, xơ, sợi, vải đến thành phẩm; tăng cường đánh giá nhà cung cấp theo tiêu chuẩn lao động; lưu giữ đầy đủ hồ sơ về nguồn nguyên liệu và điều kiện sản xuất, đồng thời hoàn thiện báo cáo ESG để đáp ứng yêu cầu của các thị trường lớn.
Theo Vitas, trong bối cảnh chính sách thương mại toàn cầu tiếp tục biến động khó lường, việc vừa thúc đẩy đàm phán nhằm giảm bất lợi thuế quan, vừa nâng cao năng lực cạnh tranh nội tại sẽ là hai giải pháp then chốt để ngành dệt may Việt Nam giữ vững vị thế tại thị trường Hoa Kỳ.
