Hiểu đúng về Thông tư 25, liệu có phải NHNN phát tín hiệu 'bơm' hàng triệu tỷ đồng?

“Bơm tiền” trong chính sách tiền tệ: Khác biệt nằm ở dòng tiền đã giải ngân

Các điều chỉnh gần đây trong chính sách tín dụng thu hút sự chú ý. Trọng tâm nằm ở Ngân hàng Nhà nước (NHNN) và Thông tư 25/2026/TT-NHNN (Thông tư 25), văn bản sửa đổi, bổ sung một số quy định về giới hạn, tỷ lệ bảo đảm an toàn trong hoạt động ngân hàng.

Trong chính sách tiền tệ, “bơm tiền” gắn với dòng tiền đi vào hệ thống tài chính hoặc nền kinh tế, qua đó làm tăng khả năng chi tiêu, đầu tư hoặc thanh toán của khu vực nhận vốn. Ở cấp độ hệ thống, sự mở rộng tiền tệ có thể được phản ánh qua cung tiền, trong đó tổng phương tiện thanh toán (M2) là một thước đo thường được sử dụng. Với kênh tín dụng ngân hàng, dòng tiền phát sinh khi khoản vay được giải ngân và được ghi nhận vào dư nợ; còn dư địa tín dụng phản ánh khả năng ngân hàng mở rộng cho vay trong khuôn khổ quy định mới.

Thông tư 25 nâng tỷ lệ tối đa nguồn vốn ngắn hạn được sử dụng để cho vay trung, dài hạn từ 30% lên 40%, tức tăng 10 điểm phần trăm. Về bản chất, quy định này cho phép ngân hàng sử dụng tỷ lệ nguồn vốn ngắn hạn cao hơn để tài trợ các khoản vay kỳ hạn dài, thay vì làm thay đổi bản chất của tín dụng ngắn hạn.

Các con số hơn 1 triệu tỷ đồng hoặc 1,5 triệu tỷ đồng, nếu xuất hiện trong các phân tích về Thông tư 25, phản ánh phần dư địa cho vay có thể mở thêm. Đây là khả năng cấp tín dụng theo điều kiện mới, thay vì khoản tiền NHNN trực tiếp chuyển vào nền kinh tế.

ACBS Research đánh giá việc nới quy định hỗ trợ ngân hàng giảm chi phí mở rộng bảng cân đối, giảm áp lực huy động vốn dài hạn và tạo thêm dư địa để lãi suất huy động kỳ hạn dài hạ nhiệt.

Thông tư 25 mở thêm khoảng trống cho tín dụng trung, dài hạn

Với Thông tư 25, điểm thay đổi quan trọng nằm ở tỷ lệ nguồn vốn ngắn hạn cho vay trung, dài hạn. Khi trần tỷ lệ này tăng từ 30% lên 40%, ngân hàng có thêm khoảng trống để tài trợ các lĩnh vực cần vốn dài hơn như hạ tầng, khu công nghiệp, năng lượng, vận tải, sản xuất và bất động sản dự án. Phần mở rộng này giúp ngân hàng linh hoạt hơn trong sử dụng nguồn vốn hiện hữu.

MBS Research cho rằng Thông tư 25 giúp giảm áp lực kỹ thuật về cơ cấu kỳ hạn giữa nguồn vốn và sử dụng vốn, nhất là trong bối cảnh tăng trưởng tín dụng cao hơn tăng trưởng huy động. Đơn vị này ghi nhận tỷ trọng cho vay trung, dài hạn trên tổng dư nợ toàn ngành tăng từ 43,4% trong quý II/2024 lên 47,4% trong quý I năm nay.

Bên cạnh tỷ lệ nguồn vốn ngắn hạn cho vay trung, dài hạn, Thông tư 25 cũng điều chỉnh cách tính tỷ lệ dư nợ cho vay so với tổng tiền gửi (LDR). Quy định cho phép tính 20% tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước (KBNN) vào mẫu số LDR. Cách tính này giúp một số ngân hàng giảm áp lực về chỉ tiêu an toàn, nhất là các ngân hàng nắm giữ lượng tiền gửi KBNN lớn.

VPBankS Research đánh giá tác động từ điều chỉnh LDR tập trung nhiều hơn ở các ngân hàng quốc doanh như Vietcombank, BIDV và VietinBank, do các ngân hàng này nắm phần lớn tiền gửi KBNN tại hệ thống ngân hàng thương mại. Tiền gửi KBNN vốn đã nằm trong hệ thống ngân hàng; thay đổi chính nằm ở cách ghi nhận một phần số dư này trong công thức LDR.

Sau dư địa nghìn tỷ: Khoản vay vẫn đi qua nguồn vốn, thẩm định và giải ngân

Dư địa tín dụng mở thêm từ Thông tư 25 tạo điều kiện để ngân hàng có thêm không gian cho vay trung, dài hạn. Tuy vậy, quy trình cấp tín dụng vẫn vận hành qua nguồn vốn, khẩu vị rủi ro, năng lực thẩm định và điều kiện vay của từng khách hàng. Khoản vay chỉ trở thành dòng tiền thực sự đi vào nền kinh tế khi được giải ngân.

Khoản vay sau giải ngân được ghi nhận vào dư nợ tín dụng và nằm trên bảng cân đối của ngân hàng. Vì vậy, tác động thực tế của Thông tư 25 phụ thuộc vào khả năng huy động vốn, quản trị thanh khoản, chất lượng tài sản và năng lực kiểm soát rủi ro của từng ngân hàng.

Các đơn vị phân tích nhấn mạnh vai trò của quy mô vốn, nguồn vốn ổn định và cơ cấu cho vay. MBS Research cho rằng nhóm ngân hàng có tỷ lệ nguồn vốn ngắn hạn sử dụng cho vay trung, dài hạn tiệm cận mức trần cũ, chất lượng tài sản ổn định và thế mạnh mở rộng cho vay trung, dài hạn có thể hưởng lợi rõ hơn. ACBS Research cũng đánh giá việc nới quy định giúp giảm áp lực huy động vốn dài hạn, qua đó tạo thêm dư địa để mặt bằng lãi suất kỳ hạn dài hạ nhiệt.

Với Thông tư 25, chính sách tạo thêm điều kiện để tín dụng trung, dài hạn mở rộng. Dòng tiền đi vào nền kinh tế thông qua quá trình giải ngân, chi tiêu hoặc đầu tư; quy mô phát sinh phụ thuộc vào nguồn vốn của ngân hàng, điều kiện vay của khách hàng, thẩm định khoản vay và tiến độ giải ngân.