Kết thúc thượng đỉnh Mỹ-Trung: Nhiều tín hiệu tích cực nhưng chưa có đột phá lớn

Trong cuộc gặp tại Phòng Đỏ của Nhà Trắng, hai nhà lãnh đạo đều đưa ra những đánh giá tích cực về chuyến thăm.

Ông Trump cho rằng hội nghị giữa 2 nền kinh tế lớn nhất thế giới đã đạt được những bước tiến đáng kể, đồng thời nói rằng nông dân Mỹ “sẽ hài lòng”, song không công bố chi tiết.

“Mỹ rất hài lòng về chuyến thăm này và tôi tin Trung Quốc cũng vậy”, ông Trump nói.

Ông Tập Cận Bình cho rằng quan hệ Mỹ-Trung đã phát triển theo hướng mang tính xây dựng, với “sự ổn định chiến lược trên cơ sở tôn trọng, công bằng và có đi có lại”.

Nhà lãnh đạo Trung Quốc cũng cho biết hai bên còn 2 cơ hội gặp nhau trong năm nay, tại hội nghị APEC ở Trung Quốc và hội nghị G20 ở Miami, Mỹ. Ông đồng thời mời Tổng thống Trump và Đệ nhất phu nhân Melania Trump thăm Trung Quốc.

Chi tiết thương mại sẽ được công bố

Chuyến thăm cấp nhà nước bao gồm lễ đón, hoạt động bay trình diễn, quốc yến và nhiều cuộc gặp cấp cao. Tuy nhiên, Reuters nhận định những kết quả cụ thể về thương mại và các vấn đề chiến lược vẫn tương đối hạn chế.

Ông Trump nhấn mạnh những tiến triển trong cơ chế thương mại song phương, trong đó có việc mở rộng khả năng tiếp cận thị trường cho nông dân và các nhà chăn nuôi Mỹ. Hai bên cũng xác định trí tuệ nhân tạo là một lĩnh vực có thể tăng cường hợp tác.

Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer cho biết các chi tiết cụ thể hơn về những thỏa thuận đạt được trong đàm phán với Trung Quốc sẽ được công bố vào ngày 28/9.

Theo ông Greer, Washington và Bắc Kinh đã đạt đồng thuận đối với một số nhóm hàng hóa, trong đó có nông sản và thiết bị y tế Mỹ xuất khẩu sang Trung Quốc, cũng như một số mặt hàng tiêu dùng và sản phẩm không nhạy cảm nhập khẩu vào Mỹ.

“Chúng tôi đã đạt được tiến triển và sẽ công bố thêm nhiều chi tiết về những gì hai bên đạt được trong vài tuần đàm phán vừa qua”, ông Greer nói.

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent trước đó cho biết 2 bên cũng nhất trí kéo dài thỏa thuận đình chiến thương mại tới ngày 10/1/2027. Thỏa thuận này từng giúp hạ nhiệt giai đoạn áp thuế trả đũa qua lại với mức thuế có thời điểm vượt 100%.

Tuy nhiên, nhiều vấn đề lớn vẫn chưa được giải quyết, bao gồm thuế quan, mua nông sản, nguồn cung đất hiếm và các biện pháp hạn chế công nghệ.

Ông Greer cho biết các cuộc đàm phán hiện tại không bao gồm một số dòng chip tiên tiến của Mỹ đang phải xin giấy phép xuất khẩu.

Kết thúc chuyến thăm tại Cơ quan Lưu trữ Quốc gia Mỹ

Hoạt động cuối cùng trong chuyến thăm của ông Tập diễn ra tại Cơ quan Lưu trữ Quốc gia Mỹ. Đây là nơi bảo quản nhiều văn kiện quan trọng trong lịch sử Mỹ, bao gồm Tuyên ngôn Độc lập, Hiến pháp và Tuyên ngôn Nhân quyền.

Hai nhà lãnh đạo đã cùng xem một số tài liệu và hiện vật tại đây. Ông Trump trước đó cho biết chuyến tham quan còn bao gồm những tư liệu phản ánh lịch sử quan hệ và giao lưu văn hóa giữa Mỹ và Trung Quốc.

Chuyến tham quan mang nhiều ý nghĩa biểu tượng và diễn ra trong bối cảnh Washington và Bắc Kinh đang tìm cách duy trì ổn định quan hệ sau thời gian căng thẳng về thương mại, công nghệ và an ninh.

Vấn đề Đài Loan tiếp tục được đề cập

Đài Loan vẫn là một trong những vấn đề nhạy cảm nhất trong quan hệ Mỹ-Trung.

Bắc Kinh coi Đài Loan là một phần lãnh thổ Trung Quốc và phản đối các hoạt động mà họ cho là ủng hộ “Đài Loan độc lập”. Trong cuộc gặp ngày 24/9, ông Tập đề nghị phía Mỹ xử lý vấn đề Đài Loan một cách thận trọng.

Theo truyền thông nhà nước Trung Quốc, ông cũng bày tỏ mong muốn Washington duy trì lập trường phản đối “Đài Loan độc lập”.

Mỹ không có quan hệ ngoại giao chính thức với Đài Loan, nhưng luật pháp Mỹ quy định Washington phải hỗ trợ Đài Loan duy trì năng lực phòng vệ.

Chính quyền ông Trump trước đó đã phê duyệt một gói bán vũ khí trị giá khoảng 11 tỷ USD, trong khi một gói khác trị giá khoảng 14 tỷ USD chưa được triển khai. Reuters trước chuyến thăm cho biết Bắc Kinh dự kiến sẽ tiếp tục đề nghị Washington hạn chế hoạt động bán vũ khí cho Đài Loan.

Ông Trump chưa công bố thay đổi nào đáng kể trong chính sách của Mỹ đối với vấn đề này sau hội nghị.

Còn nhiều vấn đề để lại cho các cuộc gặp tiếp theo

Ngoài thương mại và Đài Loan, ông Trump xác nhận 2 nhà lãnh đạo đã trao đổi về tình hình Iran nhưng không cung cấp thêm chi tiết.

Bắc Kinh trước đó bác bỏ cáo buộc của phía Mỹ cho rằng Trung Quốc hỗ trợ giới lãnh đạo Iran trong cuộc xung đột bắt đầu từ tháng 2.

Tại Mỹ, một số nghị sĩ Dân chủ chỉ trích hội nghị chưa mang lại nhượng bộ đáng kể từ Trung Quốc trong các vấn đề như thương mại, an ninh, AI và nhân quyền. Đây là đánh giá từ phe đối lập và không phải kết luận chung về kết quả hội nghị.

Nhìn chung, hội nghị thượng đỉnh lần này chưa mang lại một thỏa thuận kinh tế toàn diện giữa Mỹ và Trung Quốc. Tuy nhiên, việc hai bên tiếp tục duy trì cơ chế thương mại, mở rộng đối thoại về AI và lên kế hoạch cho các cuộc gặp tiếp theo cho thấy Washington và Bắc Kinh đang tìm cách kiểm soát bất đồng, trong khi vẫn tiếp tục đàm phán về những vấn đề lớn trong quan hệ song phương.